‘HEDEF TÜKETİMİ TÖRPÜLEMEK’

Son dönemde izledikleri makro politikaların özünde ‘aşırı tüketimi törpülemek’ olduğuna dikkat çeken Yılmaz, “Daha ılımlı bir tüketim artışı sağlamak, iç taleple dış talebi dengelemek. Tüketim ağırlıklı büyümeden yatırım ve ihracat ağırlıklı büyüme yapısına doğru büyümemizin kompozisyonunu geliştirme sürecine girmiş durumdayız” dedi. “Çeyrekler bazında hala tüketim harcamalarının payı büyümede yüksek ama giderek azalan oranlarda katkıda bulunuyor. Yatırım ve ihracat ise giderek artan oranlarda katkıda bulunuyor” diyen Yılmaz, şöyle devam etti:

“Enflasyon temel meselemiz. Burada mücadeleyi orta ve uzun vadede kararlılıkla sürdürmemiz gerekiyor. Burada sonuç almaya başladık. Ocak ve şubat çeşitli sebeplerle biraz beklentilerin üzerinde geldi ama martla birlikte giderek ivme kaybedecek. Mayısa kadar yıllık enflasyonda ciddi bir gerileme beklemiyoruz. Yaz aylarında, hazirandan başlayarak yıllık bazda enflasyonda belirgin düşüşleri göreceğiz. 2025 için OVP’de öngördüğümüz yüzde 15 civarında; 2026’da yeniden tek haneyi görecek şekilde tüm planımızı buna göre yaptık.”

RASYONEL POLİTİKA VURGUSU

ASO’nun 60. yılı kutlamasının 18 Mart Çanakkale Zaferi’ne denk gelmesi dolayısıyla törende Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk ile tüm kahramanlar ve şehitler için saygı duruşunda bulunularak, İstiklal Marşı okundu.

ASO Başkanı Seyit Ardıç konuşmasında Zafer’in 109.yılını kutlarken, Erzincan İliç’te yaşanan faciaların bir daha yaşanmaması temennisini dile getirerek, yaşamını kaybeden işçilere rahmet, yakınlarına sabır diledi. Ardıç, konuşmasında “Gazi Mustafa Kemal Atatürk, ‘her fabrika bir kaledir’ diyerek 9 Ekim 1937’de Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası’nı açmıştı. Kurucularımızın bozkırı sanayi ile yeşertme amacını ve heyecanını hep koruduk” dedi.

‘2024 KRİTİK BİR YIL’

Ekonomide yaşanan gelişmelere de değinen Ardıç, şöyle devam etti:

“2024 yılı ekonomimiz için son derece kritik bir yıl. Enflasyonla mücadele programının taviz vermeden sürdürülmesi, yerli ve yabancı yatırımcıların önünü açacak yatırım ikliminin iyileştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Son yıllarda yaşanan ekonomik sıkıntıların giderilmesi için gösterdiğiniz yoğun gayret çok kıymetli. Ekonomi politikalarının rasyonel bir çerçevede tesis edildiğini, bunun da makroekonomik istikrar hedefine güçlü bir zemin sağladığını gözlemliyoruz. Hükümetimizin bu konuda gösterdiği güçlü iradenin yanındayız.”

‘CARİ AÇIK 32 MİLYAR DOLARA DÜŞECEK’

CUMHURBAŞKANI Yardımcısı Yılmaz, konuşmasında cari açığın 2023 ortalarında 60 milyar dolarlara kadar çıktığını, yıl sonunda 45 milyar dolara gerilediğini anımsatarak, “Bu yılın ocak ayında 37.5 milyar dolara kadar düştüğünü görüyoruz. Şubat ayındaki verilerden ön bir değerlendirme yapacak olursak daha da düşeceğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Muhtemelen 32, 33 milyar dolarlara düşecek cari açığımız. Bu da çok sevindirici” dedi.

Yılmaz, “Türkiye ekonomisi ilk defa 1 trilyon eşiğini aşmış oluyor. Satın alma gücüne göre dünyada 11’inci büyük ekonomiyiz. Nominal olarak da Uluslararası Para Fonu (IMF) tahminlerine göre bu rakamlar gerçekleşirse 17’inci büyük ekonomi olarak 2023 yılını kapatmış olacağız” açıklamasını yaptı.

Fiyat istikrarı ve enflasyonla mücadeleye ilişkin açıklamalar da yapan Yılmaz, OVP’de enflasyonu aşağı çekmenin temel öncelik olacağının altını çizdi.

Ocak ayında yüksek olan enflasyonun geçici bir durum olduğunu ve yıl sonuna doğru daha farklı bir manzara ortaya çıkacağını ifade eden Yılmaz, baz etkisiyle yıl ortasında yüksek enflasyon seyrinin devam edeceğini ancak yıl sonunda yıllık bazda belirgin bir düşüş gerçekleşeceği tahminini de belirtti.Geçen yıl sonunda cari açığını 60 milyar dolar seviyesinden 45 milyar dolar seviyelerine kadar düştüğüne dikkat çeken Yılmaz, burada ihracat ve turizm gelirlerinin önemli etkisi olduğunu kaydetti.

 “54 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE TURİZM GELİRİ, TOPLAMDA 100 MİLYAR DOLAR CİVARINDA BİR HİZMET GELİRİMİZ OLDU”

 Yılmaz, turizmde jeopolitik risklere ve dünyadaki talep daralmasına rağmen Türkiye’nin iyi bir yıl geçirdiğinin altını çizerek, “54 milyar doların üzerinde turizm geliri, toplamda 100 milyar dolar civarında bir hizmet gelirimiz oldu. Biz mal ticaretinde açık veren bir ülkeyiz. Hizmet ticareti ise iyi gidiyor. Bu yıl da 60 milyon turist, 60 milyar dolar gelir hedefimiz var. Sadece turist sayısı artmıyor, turist başına gelirimiz de artıyor. Dolayısıyla turizm sektörümüzün katma değeri yükseliyor.” açıklamasını yaptı. 

Yılın ikinci yarısında doğrudan yabancı yatırımlardan da Türkiye’nin payını alacağının altını çizen Yılmaz şu ifadeleri kullandı;

“İhracat yine bütün olumsuzluklara rağmen, Avrupa’daki duruma rağmen, 256 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bir miktar OVP’nin üzerinde gerçekleşmiş oldu. Bu sevindirici. Dolayısıyla dış ticaret açığımızda bir miktar daralma söz konusu. Ocak ayında da yüzde 3.6 ihracat artışı var. İthalatta ise yüzde 23 civarı bir azalış var. Dolayısıyla ticaret dengemizdeki iyileşme ilk aylarda da devam ediyor” 

Yılmaz, OVP’de 2023 işsizlik oranının yüzde 10.1 olduğunu ancak Aralık 2023’te bunun yüzde 8,8 oranında gerçekleştiğini belirterek, “Bununla birlikte yıllık bazda tek haneli olacağı kesinleşti. Özellikle genç işsizliğinde dört puanlık bir düşüş var. Yıllık bazda bu da sevindirici. Kadınların işgücüne katılımda da, istihdam oranlarında da artışlar söz konusu.” değerlendirmesini yaptı.

Bankacılık sektörünün uluslararası standartlar ve kanuni gerekliliklerin oldukça üstünde olduğuna işaret eden Yılmaz, ülke risk primlerinde de ciddi bir düşüş olduğu ifadelerini kullandı. Geçen sene 700 civarında olan Türkiye’nin risk priminin 300’lere indiğini belirten Yılmaz, bunun kamunun ve şirketlerin uluslararası finansmana daha uygun koşullarda ulaşması bakımından çok önemli olduğuna dikkat çekti.

“TÜRK LİRASININ DAHA CAZİP HALE GETİRECEK BİR POLİTİKA İZLİYORUZ”

Merkezi idarenin yol haritasının üç ana ayağı bulunduğunu ifade eden Yılmaz, ilk ayağın para politikası olduğunu belirtti. Türk lirasının daha cazip hale getirecek bir politika izlendiğini söyleyen Yılmaz, ikinci ayağın ise maliye politikaları olduğunu belirtti. Para politikaları ve maliye politikalarının koordinasyonunun da etkili şekilde yapıldığına dikkati çeken Yılmaz, yol haritasının üçüncü ayağının yapısal reformlar olduğunu belirterek şunları ifade etti;

“İlk defa OVP’ye ek olarak yapısal reformları koyduk ve çeyreklik bazda bir takvim de koyduk. Para ve maliye politikalarımızı yapısal reformlarla takviye ediyoruz. Yapısal reformlar derken kamuda olsun ekonominin genelinde olsun verimliliği artırıcı, israfı önleyici, rekabet gücünü geliştirici değişimlerden bahsediyoruz. Bunların iki türlü etkisi var. Biri doğrudan etki. Bir reform yaptığınızda 2 ila 3 yıllık bir perspektifte somut bir takım sonuç görüyorsunuz. İkincisi ise beklentiler kanalıyla etki. Yapısal reform yapan ülkeler, gelecek perspektifini güçlendirirler ve yatırımcılar bu ülkelere daha fazla güven duyarlar. Bu ikinci etki hemen tesir eder”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü bir siyasi irade olarak bu programın arkasında durduğunu belirten Yılmaz, “Dünyanın en iyi planını, programını da hazırlasanız arkasında siyasi irade yoksa raflarda kalmaya mahkumdur. Bu programlarımıza sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü bir siyasi desteği var. Biz de bu destekle bütün çalışmaları sürdürüyoruz ve bunları da hayata geçireceğiz.” diye konuştu. AK Parti’nin göreve geldiği dönemde Türkiye’nin düşük orta gelir grubunda yer alan bir ülkeyken yüksek orta gelir grubuna yükseldiğini anımsatan Yılmaz, yüksek gelirli ülkeler sınıfına yükselme hedefinin de altını çizdi.

“KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GELİRİN 15 BİN DOLAR OLMASI GEREKİYOR”

Bunun için kişi başına düşen gelirin 15 bin dolar olması gerektiğini söyleyen Yılmaz, “Programımızı kararlılıkla uyguladığımızda 2026’da 15 bin dolara ulaşabileceğimizi düşünüyoruz.” açıklamasını yaptı. Yılmaz, tüketim ağırlıklı bir büyüme yerine yatırım ve ihracat ağırlıklı bir büyüme sağlama hedefine işaret ederek, bu tür büyümenin daha kaliteli ve sağlıklı olacağını belirtti.

İhracatçı ve yatırımcıyı rahatlatmaya yönelik adımlara da değinen Yılmaz, “Vergi düzenimizde değişiklik yaptık. Kurumlar vergisini yüzde 25 olarak tayin ettik. Finans ve bankacılık sektörü için yüzde 30, ihracatçı firmalar için ise yüzde 20 olarak belirlendi. Dolayısıyla vergi sistemimizde de ihracatçı firmaları destekleyen bir yapı oluşturduk. Bir yandan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) dediğimiz bir programı hayata geçirmeye çalışıyoruz. Teknolojik içeriği yüksek, cari açığı düşürücü etkisi olan projelere en az 1 milyar lira, on yıla kadar vadeli, düşük faizli krediler tahsis etmeye dönük bir program.” ifadelerini kullandı.Yılmaz, ihracat ve yatırıma dönük desteklerin artarak devam edeceğini de vurguladı. 

İŞ İNSANLARI VE TOPLUM TEMSİLCİLERİYLE BİR ARAYA GELDİ

Yılmaz, Londra’daki temasları kapsamında İngiltere’de yaşayan Türk ve Kıbrıslı Türk toplum temsilcileriyle de bir araya geldi. Türk toplum temsilcileriyle Londra Yunus Emre Enstitüsünde gerçekleştirilen görüşmede Türkiye’nin Londra Başkonsolosu Bekir Utku Atahan da hazır bulundu.

Yılmaz, Kıbrıslı Türk toplum temsilcileriyle ise Türkiye’nin Londra Büyükelçiliği Rezidansında bir araya geldi. Görüşmeye KKTC’nin Londra Temsilcisi Çimen Keskin de katıldı.

TÜRKİYE’NİN PAYI ARTMALI

İmza törenine katılan Cevdet Yılmaz, Türkiye’den Çin’e değişik sektörlerde ihracatın artması gerektiğini belirterek, “Ticaretteki dengesizlikleri telafi edici bir anlayış içinde, turizm ve doğrudan yatırımların desteklenmesi gerekiyor. Daha fazla Çinli turisti Türkiye’de görmek istiyoruz, Çin’den daha fazla doğrudan yatırımı Türkiye’de görmek istiyoruz” dedi.

Cevdet Yılmaz

Konuşmasında 2003’ten bu yana 261.3 milyar dolarlık uluslararası yatırımın Türkiye’ye çekildiğinin altını çizen Yılmaz, Çin ile 50 milyar doları aşan bir ticaret hacmine ulaştıklarını ancak burada sürdürebilir olmayan dengesiz bir yapının bulunduğunu ifade etti. Daha fazla işbirliği yapılması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, “Bu proje güzel bir işaret fişeği diye düşünüyorum. Olumlu bir gelişme ama yetmez, daha fazla Çinli doğrudan yatırımcıyı Türkiye’ye bekliyoruz. Türkiye çok önemli bir lokasyona sahip, çok geniş bir pazara erişme imkanı olan bir ülke, genç dinamik bir nüfusu var, girişimci kültürü var. Çinli yatırımcıların Türkiye’ye yatırım yapmasıyla hem kendileri kazanacaktır hem de Türkiye kazanacaktır” diye konuştu.

Yılmaz, 2002-2022 döneminde Çin’in diğer ülkelere yıllık 100 milyar civarında doğrudan yatırımlar gerçekleştirdiğini, Türkiye’nin buradan aldığı payın ise binde 2’nin altında olduğunu belirterek, bu payın hedef olarak ilk aşamada mutlaka yüzde 1’in üstüne çıkarılması gerektiğinin altını çizdi.

600 MİLYON DOLARLIK YATIRIM

Yılmaz, imzası atılan tesisin 1 gigawatt/saat depolama kapasitesiyle Türkiye’nin en büyük şebeke ölçekli enerji depolama projesi olduğunu ifade etti. Kurulacak depolama tesisiyle yıllık 875 milyon kilowatt/saat elektrik üretimine sahip rüzgâr santralının da hayata geçirilmiş olacağını kaydeden Yılmaz, yatırım tutarının da toplam 600 milyon doları aşacağına dikkat çekti. Yılmaz, “Bunun 375 milyon dolarının ilk fazının sözleşmesi mzalanabilir aşamaya geldi. Bu kapsamda Harbin Electric 300 milyon dolar tutarında finans sağlayacak. Progresiva şirketi de özsermayesiyle bu yatırımı gerçekleştirecek” diye konuştu.

YENİ BİR SAFHAYA GEÇİLECEK

Yılmaz, “Bu projeyle milli imkânlarımız geliştirilecek, batarya teknolojilerinde Türkiye yeni bir safhaya geçmiş olacak ve Avrupa’nın en büyük enerji depolama tesisi bu vesileyle hayata geçmiş olacak” dedi.

875 KWH KAPASİTELİ RÜZGÂR SANTRALI

Kontrolmatik grup şirketlerinden olan Progresiva, Türkiye’nin en büyük şebeke ölçekli enerji depolama projesini Tekirdağ’da hayata geçiriyor. Türkiye’nin ilk GWh kapasitesine sahip enerji depolama tesisi olacak olan bu tesis ile birlikte yıllık 875 milyon kWh saat üretim kapasiteli bir Rüzgar Enerji Santrali (RES) de devreye alınacak. Progresiva, enerji depolama tesisinin inşası için Çinli Harbin Electric International Company (HEI) ile anlaşma imzaladı. Bu proje için 300 milyon dolarlık finansman Çin’den HEI aracılığı ile sağlanırken, Kontrolmatik grup şirketi Pomega yerli depolama sistemlerini sağlayacak. Ayrıca Kontrolmatik elektrik ve inşaat işleri kapsamında altyüklenici olarak görev alacak. 2027 yılında geçici kabul aşamasına gelmesi beklenen projenin, 1 GWh’lik depolama tesisinin 2025 yılında devreye alınması planlanıyor. Projede, 250 MW’lık bir rüzgar enerji santrali de bulunacak.

“EKONOMİMİZİN ORTA VADELİ PROGRAM’DA ÖN GÖRDÜĞÜMÜZ 4.4 BÜYÜMEYE RAHATLIKLA ULAŞABİLECEĞİNİ DÜŞÜNÜYORUZ”

Ekonomideki bütün zorluklara rağmen milli birlik ve beraberliğini koruyarak milletin olumsuzlukların üstesinden geldiğini ve gelmeye devam ettiğini aktaran Yılmaz, “Cumhuriyetimizin 100. yılında ekonomimiz son 13 çeyrekte aralıksız büyümesini sürdürmüş, 2023 yılının ilk çeyreğinde yüzde 4, ikinci çeyreğinde yüzde 3,9, üçüncü çeyrekte ise yüzde 5,9 büyümüştür. İlk 9 aylık ortalama büyümemiz 4.7 seviyelerine ulaşmıştır. Bu son çeyrek verilerini de bu ay sonu itibarıyla göreceğiz inşallah. Ekonomimizin Orta Vadeli Program’da ön gördüğümüz 4.4 büyümeye rahatlıkla ulaşabileceğini düşünüyoruz. bazında da 1.1 trilyon rakam civarında bir ekonomik büyüklüğe ulaşacağız. IMF’nin yaptığı tahminlere göre nominal olarak 17. büyük ekonomi satın alma gücü paritesiyle 11. büyük ekonomi olarak geçen yılı kapatmış olacağız” ifadelerini kullandı.

“CARİ İŞLEMLER AÇIĞIMIZIN AZALMA EĞİLİMİNDE OLDUĞUNU VE ÜLKEMİZE DAHA ÇOK SERMAYE GİRİŞİ OLDUĞUNU GÖRÜYORUZ”

2002 yılında 36 milyar dolar olan ihracatın 7 kattan fazla artarak 2022 yılında 254 milyara ulaştığını ifade eden Yılmaz, “2023’te ise 256 milyar dolara ulaşarak tarihi bir seviyeye geldiğini görüyoruz. Dünyadaki sıkıntılara rağmen, temel ihraç pazarımız olan Avrupa’daki daralmalara rağmen, içeride yaşadığımız deprem afetine rağmen ihracatçılarımızın gerçekleştirdiği bu performansı gönülden tebrik ediyorum. Cari işlemler açığımızın azalma eğiliminde olduğunu ve ülkemize daha çok sermaye girişi olduğunu görüyoruz. Son 21 yılda gösterdiğimiz performans ortada. 2003 yılından bu yana ülkemize gelen doğrudan uluslararası yatırım toplamda 261,3 milyar doları bulmuştur. Bunu daha yukarı rakamlara ulaştırmak istiyoruz” diye konuştu.

2023 yılında Kırgızistan’ın milli gelirinin yüzde 27 artarak 12 milyar doları aştığını söyleyen Yılmaz, “İnşallah 2018-2040 yılları için Milli Kalkınma Stratejisi gerçekleşmesinde elimizden gelen tüm desteği sağlayacağız. Gerek Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında yürüttüğümüz çok taraflı iş birlikleri, gerek ikili ilişiklerimizin artan ivmesiyle Türkiye olarak üzerimize düşen katkıyı her platformda vermeye devam edeceğiz” dedi.

Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ticaret hacminin 1 milyar dolar seviyesine çıkartılmasının hedeflendiğini hatırlatan Yılmaz, söz konusu hedefin 2022 yılında aşıldığını ve 2023 yılı itibarıyla da yüzde 42 bir artış olduğunu kaydetti. Mevcut veriler ışığında Kırgızistan’daki Türk yatırımlarının 2 milyar dolara yaklaştığını söyleyen Yılmaz, “Ayrıca ülkemiz, Kırgızistan’a en çok yatırım yapan 5. ülke konumundadır. Kırgızistan’da yaklaşık 2 bin Türk sermayeli şirketimiz kayıtlıdır. Bunlardan hâlihazırda yaklaşık 350 şirket aktif faaliyet göstermektedir. Ülkemizde ise 269 adet Kırgızistan sermayeli şirket faaliyet göstermektedir. Müteahhitlik firmalarımız, Kırgızistan’da bugüne kadar 971 milyon dolar değerinde 93 proje üstlenmiştir. Firmalarımızın karşılıklı yatırım ve müteahhitlik ilişkilerinin gelişmesi, kalkınma ve istihdam hamlelerimize olumlu katkılar sunmaktadır. Buradan bir kez daha ifade etmek isterim ki, iş insanlarımızdan Kırgızistan’da gerçekleştirilecek kalkınma projelerinde yer almak için kararlı adımlar bekliyoruz. Bizler siyasi alanda her türlü girişimde bulunurken, sizlerin de sahada Kırgızistan’ın gelişimine katkı sunacak her adımı cesaretle atmanızı bekliyoruz” şeklinde konuştu.