YÜKÜMLÜLÜK GETİRİLMİŞTİ

Hürriyet’in edindiği bilgiye göre önümüzdeki günlerde Meclis’e gelmesi beklenen vergi, fahiş fiyat cezalarının artırılması gibi düzenlemeleri de içeren torba kanun teklifi için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı da hazırlık yapıyor. Buna göre 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Yasasına aykırı davranan sosyal ağ sağlayıcılara verilen cezaların artırılması, süreçlerin kısaltılmasına yönelik hazırlık yapılıyor.  Ekim 2020’de yürürlüğe giren yasanın ardından Twitter (X), Facebook, Instagram, TikTok, Google gibi günlük erişimi 1 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcısı şirketlere Türkiye’de temsilci bulundurma yükümlülüğü getirilmiş, bunu yerine getirmeyenlere ilk etapta 10 milyon, sonrasında 30 milyon ceza kesilmişti. Bu gelişmeler üzerine X dışındakiler temsilci atarken X’e cezalarda üçüncü aşamaya geçilerek ‘reklam almama cezası’ verilmişti. Uraloğlu’nun son açıklamasından sonra X’e şimdi de bant daraltma cezası gündeme geldi.

Elon Musk

X’E KÜRESEL ÇAPTA DARBE OLUR

Söz konusu ceza uygulanmadan önce Bilişim Teknolojileri Kurumu’nun (BTK), X ile görüşmeler yaptığı belirtilirken, Bilişim Hukuku Derneği Başkanı Avukat Kürşat Ergün, Türkiye’nin bu yaptırımının küresel çapta bir darbe olacağını söyledi. Ergün, Türkiye’nin X kullanımında dünya genelinde 7.sırada olduğunu belirtirken, “Reklam alamıyorlar ama data topluyorlar. Dijital dünyanın para birimi datadır, bilgidir. Bu datayı başka menfaatler için toplamaya devam ediyorlar. Dolayısıyla tıpkı AB yasalarına uydukları gibi, orada adli makamlardan gelen talepleri yerine getirdikleri gibi, onları bağlayıcı gördükleri gibi bizim yasal düzenlemelerimize de uymaları gerekir.  BTK üzerinden görüşmeler yürüyor ama çok da olumlu gittiği söylenemez bu görüşmelerin. Talep net, ortada bir yasa var ve buna uyulması isteniyor” şeklinde konuştu.

BANT DARALTMA NASIL UYGULANACAK

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı bant genişliklerinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabiliyor. Bu daraltmanın ardından X, yine temsilci atamazsa BTK başkanı bu kez bant genişliğinin yüzde 90’a varan oranlarda daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvuruyor. Bilişim Hukuku Avukatı Ergün, bant daraltma aşamasının nasıl uygulanacağını şöyle anlattı:

“Asliye Hukuk Mahkemesi hakim kararıyla ilk olarak X’in bant genişliği yüzde 50 oranında daraltılacak. Böylece Türkiye’deki IP’lerden X platformuna girmek zorlaşacak, ağırlaşacak. Girişler yavaşlayacak. Bu kararın alınmasının ardından 30 gün içinde temsilci atama yükümlülüğü yerine getirilmezse bu kez yine hakim kararıyla bant genişliği yüzde 90’a varan oranda daraltılabilecek. Oranın kaç olacağına hakim karar verecek. Yüzde 90’a karar vermesi, X için büyük sıkıntı olacak. Çünkü Türkiye’de aktif kullanıcısı sayısı birçok Avrupa ülkesinin üzerinde. Dünyada 436 milyon civarında kullanıcısı olan X’in, Türkiye’de kullanıcı sayısı 21 milyon.”

2023 yılı finansal ve operasyon sonuçlarını aktaran Gökçetekin, geçen yıl şirketin yüzde 104 büyüdüğünün altını çizdi. Verdiği bilgilere göre şirket geçen yıl müşterilerine saniyede dört sipariş teslim etti. 

İLK ÇEYREKTE YÜZDE 120 BÜYÜME

Gökçetekin’in 2024’ün ilk çeyreğine dair büyüme tahmini ise yüzde 120. “2024’ün ilk çeyreğinde, FAVÖK’ün toplam işlem hacmine oranının yüzde 2 seviyesinde olacağını tahmin ediyoruz” diyen Hepsiburada CEO’su, bu başarının arkasında güçlü bir strateji olduğunun altını çizdi.

Gökçetekin’in vurguladığı stratejinin ana ayaklarından biri de Hepsiburada Premium. Programı, “Sadakat programının halen 2.4 milyon üyesi var.  Üyelerin abone olduktan sonra aylık ortalama siparişleri yüzde 44 artıyor. Çünkü program birçok açıdan kazanç getiriyor” sözleriyle anlattı ve önemli detaylar da verdi.

HEM PAHADA HEM YÜKTE AĞIR SİPARİŞ

Bu detaylardan biri sadece hazır giyim ya da kozmetik (ki bu alanda yerel markaların müthiş bir sıçrama yaptığını özellikle vurguladı) gibi küçük boyutlardaki paketlerin teslim edilmediğiydi.

Dedi ki Gökçetekin, “Büyük televizyonlar, buzdolapları da sipariş veriliyor. Biz burada en iyi lojistik deneyimini yaratma iddiasındayız. Vinç şirketiyle anlaşma yaptık. Büyük siparişleri müşteriye vinçle teslim ediyoruz.”

FARKLI SENARYOLAR İÇİN PLAN YAPIYORUZ

Bunun yanında geçen yıl en çok sattıkları ürünlerden birinin de iPhone’un son model telefonu olduğunu vurgulayan Gökçetekin, fintek programıyla sunulan ödeme kolaylıklarına da dikkat çekti.

Hepsiburada CEO’suna elbette son dönemde kredi kartı taksit sayısının azaltılması ve artan kredi maliyetlerinin yansımaları da soruldu. Gökçetekin, bu durumun müşterilerin alım gücünü etkileyebileceğini ifade ederek “Biz şirket olarak farklı senaryolara uygun planlama yapıyoruz. Emin olduğumuz, net bir stratejimiz var. Biz bu stratejimizle her türlü gelişmeye adapte olabiliriz. Sektörün en deneyimli şirketi olarak farklı ekonomik ortamlarda çalışma tecrübemiz var. Hem bankalarla işbirliklerimiz hem de kendi vadelendirme çözümlerimizle müşterilerimize ödeme kolaylığı sunabilecek yetkinliklerimiz var” şeklinde yanıt verdi. Gökçetekin bir alışveriş kredisi şirketi kurduklarını ve 100 bin TL’ye kadar kredi verdiklerini de söyledi.

DEPREM BÖLGESİNDE 3.300 KADIN GİRİŞİMCİ

Deprem bölgesine desteklerinin sürdüğünü ve iki yılda 10 milyar TL ticaret hacmine ulaşma yolunda emin adımlarla ilerlediklerini söyleyen Nilhan Onal, bir senede bölgenin ticaret hacmini 4 milyar TL’ye ulaştırmayı başardıklarını ve bölgeden 3 bin 300 kadın girişimciye platformda satış yapma imkânı sunduklarını aktardı.

YASANIN YARARI OLDU

Gökçetekin, yeni e-ticaret yasasının getirdiği rekabet koşulları sayesinde e-ticaret sektörünün daha sağlıklı büyüdüğünü belirtti. “Rekabet herkes için iyidir” diyen Gökçetekin, şu ifadeleri kullandı: “Türkiye yasanın pozitif etkilerini de görmeye başladı. Tüm sektörün ve özellikle küçük şirketlerin büyüme oranına etkisi kısmi olarak yürürlükte olduğu 2023’te pozitif oldu. Henüz uygulamanın başındayız. Herkese nefes alma ve büyüme imkânı tanıyan bir yasa olarak görüyoruz. Dünya’da da benzer yasalar ardı ardına geliyor.”

HANGİ MADDE İÇİN BAŞVURDU

Ancak, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) ardından Danıştay’ın da tüketicileri ve rekabeti korumayı amaçlayan bu yasanın bazı maddelerin iptali için AYM’ye başvuruda bulunduğu ortaya çıktı. Buna göre Danıştay’ın başvurusunda “Elektronik ticarette haksız ticari uygulamada bulunulamaz. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının, aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret hizmet sağlayıcının ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, makul karar verme yeteneğini azaltan veya belirli bir kararı almaya zorlayarak normal şartlarda taraf olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olmasına sebep olan uygulamalarının haksız olduğu kabul edilir” maddesinin iptali istendi.

DEV FİRMALARA LİSANS ÜCRETİ İÇİN DE TALEP

Danıştay ayrıca yıllık net işlem hacmi 10 milyar TL’yi aşan firmalara lisans alma ve 10 milyar TL ile 60 milyar TL’lik yıllık net işlem hacmi arasında kademeli şekilde lisans ücreti ödeme yükümlülüğü getiren maddenin de iptalini istedi. Danıştay’ın başvurusunu değerlendiren AYM, CHP’nin başvurusunda olduğu gibi, Danıştay’ın başvurusu ile ilgili de ret kararı verdi.

MECLİS’TE SAVUNMUŞTU

Düzenleme Meclis’te tüm partilerin desteğini almıştı. Dönemin Ticaret Bakanı Mehmet Muş’u yasanın öneminden ötürü kutlayan CHP, daha sonra yasanın yürürlüğe girmesi ile başvuru süresinin dolmasına bir gün kala ‘iptal’ talebi ile AYM’ye gitmişti. Ardından dönemin CHP Grup Başkanvekili Engin Altay’ın açıklamaları ile İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener’in CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nu arayarak yasanın AYM’ye taşınmasına aracı olduğu ortaya çıkmıştı.

Başvuru ile ilgili ret kararı veren AYM’nin gerekçeli kararında kanunun, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara göre zayıf konumda bulunan ve çoğunlukla küçük ve orta ölçekli işletme niteliğinde olan elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların rekabet gücünü koruyarak, varlıklarını sürdürebilmelerine olanak tanıdığına hükmedilmişti. Ayrıca kanunla tüketicilerin korunduğu da ifade edilmişti. AYM, kanunun elektronik ticaret piyasasının milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesi ile elektronik ticaret sektörünün güvenli, sağlıklı ve düzenli işleyişinin sağlanması ve rekabet ortamının korunması amacıyla anayasal bağlamda kamu yararına dayalı meşru bir amacının bulunduğunu da ifade etmişti.

TRENDYOLMİLLA ARTIK KENDİ YOLUNDA DEVAM EDİYOR

YÜRÜRLÜKTE olan yasal düzenleme ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Ticaret Bakanlığı, e-ticaret kanununun yerli üreticiyi köleleştirmekten kurtardığını aynı zamanda tüketicinin de korunmasını sağladığına dikkat çekti. Öte yandan yasal düzenleme kapsamında 1 Ocak 2024 itibarı ile bir Trendyol markası olan Trendyolmilla ürünleri Trendyol üzerinden satılamıyor. Bu kapsamda Trendyolmilla ürünleri Trendyolmilla uygulaması ve trendyol-milla.com üzerinden tüketici ile buluşacak. Trendyol Grubu Başkanı Çağlayan Çetin ve Trendyol Grubu CEO’su Erdem İnan, kasım ayında gazetecilere yaptığı açıklamada “Trendyolmilla ihracatta çok önemli bir çıpa. Çoğu deprem bölesinden 400 üretici bu marka için üretim yapıyor Üretimi azaltmadan mümkün olduğunca yurtdışına yönlendirmeye çalışacağız” ifadelerini kullanmıştı.