CHP Engelsiz Yaşam Komisyonu üyeleri, 3 AralıkDünya Engelliler Günü kutlamaları kapsamında Erdoğan Öven Engelliler Köyü öğrencilerine bir sürpriz hazırladı. Öğrencileri evlerinde ziyaret eden komisyon üyeleri, hayallerindeki mesleğin ne olduğunu sordu. Aldıkları yanıtları çektikleri fotoğraflarla yapay zeka ortamına taşıyan üyeler, öğrencilerin rüyalarını süsleyen meslekte nasıl görüneceklerini hazırladı.

Fotoğraflar, Pera Düğün Organizasyon ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen etkinlikte CHP Engelsiz Yaşam Komisyonu üyeleri tarafından öğrencilere hediye edildi. Doktor, öğretmen, mühendis, subay, pilot, avukat ve gazeteci gibi mesleklerde kendi fotoğraflarını gören öğrenciler çok mutlu oldu. CHP Kuşadası İlçe Başkanı Mehmet Gürbilek, Kuşadası Belediye Başkan Yardımcısı Ayşegül Dağlı ve Belediye Meclis üyelerinin de katıldığı etkinlik, Erdoğan Öven Engelliler Köyü öğrencilerinin hazırladığı resim sergisinin açılışıyla sona erdi. – AYDIN

Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Yapay Zeka, İş Dünyasını Yeniden Şekillendiriyor : Yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesi, iş dünyasını derinden etkilerken, yeni mesleklerin doğuşuna da zemin hazırlıyor. Türkiye'nin önde gelen yapay zeka uzmanlarından ve teknoloji yatırımcılarından Ömer Asım Öztürk, bu dönüşümün detaylarını ve gelecek öngörülerini paylaştı. Öztürk: "Yapay Zeka, İş Dünyasını Yeniden Şekillendiriyor" Ömer Asım Öztürk, yapay zekanın sadece mevcut meslekleri dönüştürmekle kalmayıp, tamamen yeni iş kolları yaratacağını vurguluyor. "Önümüzdeki on yıl içinde, bugün adını bile duymadığımız meslekler ortaya çıkacak," diyen Öztürk, eğitim çağındaki gençlerin de bu anlamda ümitsiz olmamalarına dikkat çekiyor.

Yeni Nesil Meslekler : Öztürk'ün öngördüğü bazı yeni meslek alanları şunlar:

Yapay Zeka Etik Uzmanı AI sistemlerinin etik kullanımını denetleyecek ve düzenleyecek profesyoneller.

Veri Dedektifi : Büyük veri setlerinde gizli kalmış değerli bilgileri keşfeden uzmanlar.

Dijital Bellek Yöneticisi : Kişisel ve kurumsal dijital verileri organize eden ve koruyan profesyoneller.

Robot-İnsan İş Birliği Danışmanı : İnsan çalışanlar ile AI sistemleri arasındaki iş akışını optimize eden uzmanlar.

Quantum Makine Öğrenmesi Analisti : Quantum bilgisayarlar üzerinde çalışan AI sistemlerini geliştiren ve analiz eden uzmanlar.
"Bu yeni meslekler, teknoloji ile insani değerlerin kesişiminde ortaya çıkacak," diyor Öztürk. "Örneğin, Yapay Zeka Etik Uzmanları, teknolojinin etik sınırlar içinde kalmasını sağlarken, insan haklarını ve toplumsal değerleri de gözetecek."

Eğitim Sisteminde Üniversiteler Başrolde : Eğitim konusuna da değinen Ömer Asım Öztürk: “Şu anda Türkiye'de bu yıl itibarıyla toplam 20 üniversitede yapay zeka bölümü bulunmaktadır. Bu üniversiteler arasında Hacettepe Üniversitesi, Bahçeşehir Üniversitesi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi gibi çeşitli devlet ve vakıf üniversiteleri bulunuyor.
Ayrıca önümüzdeki yıl için yapay zeka, dijitalleşme ve büyük veri alanlarında lisans ve önlisans programları açılıyor. Bu oldukça mutluluk verici bir tablo. Yeni açılan bölümler arasında yapay zeka operatörlüğü, büyük veri analistliği, otonom sistemler teknikerliği gibi çeşitli programlar mevcut.”

Değişime Hazır Olun : Ömer Asım Öztürk, son olarak bireylere ve kurumlara şu tavsiyede bulunuyor: "Değişim kaçınılmaz. Sürekli öğrenmeye açık olun, teknolojik gelişmeleri yakından takip edin ve adaptasyon yeteneğinizi geliştirin. Yapay zeka, korkulması gereken değil, fırsata çevrilmesi gereken bir güç."

Ömer Asım Öztürk kimdir? Aslen Gaziantepli olan Ömer Asım Öztürk, yazılım dünyasında birçok alanda yatırımları ile tanınır. Teknoloji yatırımcısı ve yapay zeka uzmanıdır.

Erken Yaşlarda Yazılım ile Tanışma : Ömer Asım Öztürk, küçük yaşlarda yazılım dünyasıyla tanışarak teknoloji alanında hızlı bir başlangıç yaptı. 18 yaşına girer girmez, kendi şirketini kurarak yazılım alanındaki faaliyetlerini kurumsal alana taşıdı. Genç yaşlarda birçok seri girişimde bulunan Öztürk, başarısızlıkla sonuçlanan bu girişimlerini "başarısız girişimler koleksiyonu" olarak nitelendiriyor. Bu deneyimler, daha sonra uluslararası başarıya ulaşan projelerine zemin hazırladı.

Yazılım ve Danışmanlık Kariyeri : Öztürk, kariyerine Pattern Design ve Software Architect olarak başladı. Daha sonra Business Analyst ve Yönetim Danışmanı olarak Türkiye'nin genç ve dinamik finans kuruluşlarına ve holdinglerine yönetim danışmanlığı yaptı. Halen kurumsallaşma, yönetim organizasyonu ve dijital dönüşüm alanında danışmanlık hizmeti veriyor.

Derin Öğrenme ve Yapay Zeka : 2006 yılında yayınlanan derin öğrenme makalelerinden etkilenerek, bu alana yönelen Öztürk, 2008 yılında "Moongles" isimli bulma motorunu geliştirdi. Bu motor, farklı arama motorlarının sonuçlarını analiz ederek daha etkili bir web arama deneyimi sundu. Açık kaynak kodun gelişmesi amacıyla Mambo, Joomla ve WordPress projelerine katkılarda bulundu ve çeşitli Linux ve Ubuntu dağıtımlarına destek verdi. 2009 yılında yapay zeka, big data ve machine learning üzerine yoğunlaştı ve MapReduce ile Apache Hadoop projelerinde danışman olarak yer aldı.

Teknoloji Girişimciliği ve Soctag : 2012 yılında Soctag'ı kuran Öztürk, teknoloji geliştirmelerine odaklandı. Aynı yıl, çok boyutlu ilişkisel veritabanı mimarisi ve 2013 yılında yapay duygusal zeka mimarisini geliştirdi. Soctag’de üretilen Pilot, Revula ve CodeCon uygulamaları, yurtdışında büyük beğeni topladı. Özellikle Revula, No-code yapısı ile kolay uyarlanabilirliği, esnek yapısı ve kolay entegrasyonu sayesinde birçok profesyonel tarafından tercih edilmektedir. Pilot için geliştirilen güvenli ve performans odaklı Pilot-Service ve P-Kule altyapısı ise hala birçok web ve mobil uygulamada kullanılmaktadır.

Yatırımcı ve Yapay Zeka Uzmanı : Şu anda yatırımcı olarak birçok alanda yatırımları bulunan Ömer Asım Öztürk, yapay zekanın geliştirilmesi, iş süreçlerine entegre edilmesi ve daha etkin kullanılması için girişimlerine devam ediyor. Yapay zekanın gelecekteki potansiyelini ve iş dünyasındaki etkisini öngören Öztürk, bu alanda yaptığı yatırımlar ve geliştirdiği projeler ile sektörde öncü bir isim olmayı sürdürüyor.

Web sitesini ziyaret etmek için lütfen ilgili bağlantıya tıklayınız!

Raporda akıllı otomasyon ve yapay zeka teknolojilerinin yükselişiyle ortaya çıkan dönüşümler ve uluslararası rekabet ortamı detaylı bir şekilde ele alınıyor. İTOSAM araştırmacıları LinkedIn verilerini kullanarak Türkiye’de 2000 yılında yapay zeka ürünleri geliştiren 5 firma varken, firma sayısının 2020’de 572’ye, 2021’de 718’e, 2022’de 860’a, 2023’te 1.012’ye ve 2024’te 1.195’e yükseldiğini tespit etti.

Araştırma için yapay zeka kapsamı içine giren makina öğrenmesi, derin öğrenme, bilgisayar görüşü, sinir ağları, doğal dil işleme, pekiştirmeli öğrenme, otonom mobil robotlar gibi kavramlar değerlendirildi.

TÜRKİYE 22 BİN 735 ROBOTLA EN FAZLA ROBOT STOKUNA SAHİP 18’İNCİ ÜLKE

Raporda Türkiye’de yapay zeka ürünleri geliştiren firmaların en yoğun olduğu sektörler de tespit edildi. Buna göre yapay zekayı en çok kullanan ilk 10 sektör bilgi teknolojileri ve hizmetleri, yazılım geliştirme, medya, eğitim, sağlık, işletme danışmanlığı ve hizmetleri, endüstriyel otomasyon, finansal hizmetler, araştırma hizmetleri ve biyoteknoloji olarak sıralandı.

İTOSAM’ın akıllı otomasyon teknolojileri raporunun dikkat çeken bir başka verisi ise Türkiye’deki endüstriyel robot stoku oldu. En fazla robot stokuna sahip 20 ülkeye ait verilere göre dünya genelinde 2022 yılı itibari ile 3,9 milyon kurulu endüstriyel robot bulunuyor. 2025 yılında endüstriyel robot stok sayısının yıllık ortalama yüzde 10 artışla 5 milyon 227 bin olması bekleniyor. Türkiye ise 22 bin 735 robot stoku ile dünya genelinde en yüksek robot stokuna sahip 18’inci ülke konumunda bulunuyor.

Çin 1 milyon 501 bin endüstriyel robot ile dünya genelinde en fazla robot stokuna sahip ülke. Çin ekonomisinin mevcut robot stoku dünya ekonomisindeki robotların yüzde 38,5’ini temsil ediyor.

MESLEKLER YAPAY ZEKA VE ROBOTLAR ÜZERİNDEN OTOMASYON RİSKİNE MARUZ KALIYOR

Yapay zekânın en fazla ilerleme gösterdiği becerilerin ortak özelliği olarak bilişsel rutin görevler ön plana çıkarken, en az ilerleme gösterdiği becerilerin ortak özelliği olarak ise fiziksel güç oldu.

Robotlar daha çok manuel, rutin veya fiziksel güç gerektiren görevlerde insanların yerini almaya aday. Bu sebeple yapay zekadan etkilenme ihtimali düşük meslek grupları, robotlar üzerinden otomasyon riskine maruz kalıyor.

Akıllı otomasyon teknolojilerinin bazı meslek gruplarını olumsuz etkilerken, mevcut bazı iş kollarında daha fazla istihdam fırsatı sunacağı ve bununla birlikte yeni mesleklerin ortaya çıkmasına katkı vereceği öngörülüyor. Tüm bu etkiler aynı anda ele alındığında ise net istidam tablosunun nasıl şekilleneceği halen büyük bir soru işareti iken, bu soruya kesin ve genellenebilir bir cevap bulmak şu an için mümkün görünmüyor.

Raporda, mevcut durumun analizi yapıldıktan sonra potansiyel sorunlar için önerilen çözüm ve politikalara da yer veriliyor.

RAPORDA YER ALAN BAZI ÖNERİLER

“Yüksek gelirli ülkeler ligine yükselme hedefi olan bir ülkenin akıllı otomasyon teknolojilerine yönelik net bir stratejiye sahip olması gerekiyor.

Robot ve yapay zeka gibi akıllı otomasyon teknolojilerinin hangi hızda ve hangi sektörler öncülüğünde ekonomiye adapte edileceği, nitelikli doğrudan yabancı yatırımların nasıl çekilebileceği ve zamanla bu öncü teknolojilerin yerli ve milli imkanlarla hangi düzeyde üretilebileceği gibi hususlara dair strateji ve planların iyi çalışılması gerekiyor.

Gelişen ülkeler, akıllı otomasyon çağında doğru sektörlere uygun nitelikteki çok uluslu şirketleri çekmeye çalışırken eskiye kıyasla daha seçici olmalıdır. Yatırımcı adaylarının yerli girdi kullanımı ve Ar-Ge yoğunluğu gibi faktörleri dikkate alınmalıdır.

Akıllı otomasyon teknolojileri emeğe ihtiyacı azaltarak, gelişen ülkelerin yabancı yatırım çekerek küresel tedarik zincirlerine entegre olmasına ket vurabilir.

Türkiye’nin rekabet gücünü, ürettiği mal ve hizmetlerin kalitesinden ve geliştirdiği yerli ve milli teknolojilerden sağlaması ekonomik ilerleme için son derece kritik önem arz ediyor.

Yerli ve milli teknoloji gelişiminde teknolojiler arasında seçim yaparken, teknolojinin ülkenin mevcut bilgi birikimi ve kabiliyetleriyle uyumu ile gelecek vaat eden sektörlere katkısı ve ihracat potansiyeli gibi parametreler dikkate alınmalıdır.

Geliştirilecek teknolojilerin sadece vasıflı işçilerin üretkenliğini değil, düşük vasıflı işçilerin üretkenliğini de arttırmaya odaklanması daha faydalı olacaktır.

Tekno-ekonomik paradigmadaki değişimler teknoloji makasının kısa bir süreliğine kapanmasına neden oluyor. Örneğin, elektrikli araçlara dair yaşanan teknolojik değişim yeni bir yarışın çıkmasını sağlıyor.”

AVDAGİÇ: “ÜNİVERSİTELERDE YENİ BÖLÜMLER AÇILMALI”

İTO Başkanı Şekib Avdagiç, “Yapay zeka uygulamalarında ve robotikte yetişmiş insan gücümüzü üniversitelerde daha kapsamlı ve daha etkili bölümler açarak Türkiye’de tutmalıyız” uyarısında bulundu. Özellikle yapay zekanın sanayi alanında da giderek daha da etkili bir duruma geldiğini belirten Avdagiç, “Türkiye’nin dikkat etmesi gereken konu, Batı, yapay zeka ve robotikte yetişmiş insan gücümüzün bir kısmını çok hızlı bir şekilde bizden alıp götürebiliyor. Bizim kendi ülkemizdeki yapay zeka uygulamalarını geliştirmek için üniversitelerde yeni bölümler açılmalı” ifadelerini kullandı.

Avdagiç, İTO’nun iştiraki Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi’nde yapay zeka uygulamaları yapan girişimcilere destek verdiklerini vurguladı. Şekib Avdagiç, “Özellikle sanayinin üretim, tasarım, kalite kontrolü, paketleme dahil her aşamasında yapay zeka uygulamaları kullanılıyor. Birçok yerde insanların ortaya koyduğu çözümlerin, takiplerin, kontrollerin yapay zeka tarafından çok daha etkin bir şekilde yapıla geldiğini görüyoruz. Bu bir tarafta üretimin güvenilirliğini, kalitesini, sürekliliğini ve riskini ortadan kaldıran bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Bir taraftan da maliyet tasarrufu sağlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Şekib Avdagiç, “Bugüne kadar hazırladığımız çalışmalarımıza aldığımız tepkiler, İTOSAM’ın önemli bir boşluğu doldurduğunu ve doğru yolda olduğunu gösteriyor. Deyim yerindeyse İTOSAM, 740 bin üyeli İTO camiasının think-tank’i olma yolunda. Çünkü İTOSAM araştırma ve raporlarıyla, İstanbul ve Türk iş dünyasını, durum tespitlerinden haberdar etmenin ötesinde fikir ve strateji sahibi de yapıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

1.5 YIL UZAKLAŞTIRMA

Disiplin cezası artan ve yaklaşık bir buçuk yıl okuldan uzaklaştırma cezası alan Alpaslan, konuyu önce mahkemeye taşıdı. Alpaslan itirazında, “Sınav kâğıdımı yapay zekâya gösterip ‘Bunu sen mi yazdın?’ diye sormuşlar, o da ‘Evet’ demiş. Yani kopya çektiğimi buna dayanarak kanıtladıklarını söylüyorlar” dedi. Mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesiyle okula yeniden devam edebileceğini düşünen ve yıllık eğitim ücretini peşin olarak yatıran Alpaslan, okulun mahkemeye yaptığı itirazın ardından eğitim sürecinin durdurulduğunu ve parasını geri alamayacağını öğrendi.

SOSYAL MEDYADAN DUYURDU

Maddi olarak zorlandığı bu süreci sosyal medya hesabında anlatan Alpaslan’ın paylaşımı milyonlarca kez görüntülendi ve binlerce yorum aldı. Paylaşımında, “Bu hem aileme hem de ülkeme bir not olarak belki de son mesajım olacak. Hayatıma son vermeyi düşünüyorum” diyen Alpaslan’ın bu sözleri sonrasında üniversite yönetimi harekete geçti.

OKUL: DİSİPLİN CEZASI SÜRÜYOR

İstanbul Bilgi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Ege Yazgan konuyla ilgili şunları söyledi: “Öğrencimiz zaten daha önce disiplin cezası almıştı. Ardından bir kopya olayı daha yaşanınca bir disiplin cezası daha aldı. Bu ceza alındıktan sonra, üç döneme kadar uzaklaştırma cezası verilebiliyor. Normalde uzaklaştırma cezası alındığında öğrenciler idare mahkemesine başvurabiliyor. Burada da öyle olmuş, öğrencimizin başvurusu üzerine idare mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı vermiş. Biz de itiraz ettik ve yürütmeyi durdurma kalktı. Öğrenci, yürütmeyi durdurma kararının ardından okula dönmeye hak kazandığını zannederek ücretini yatırmış ancak biz mahkemeye itiraz ettiğimiz için bu işlem yapılamıyor. Çünkü disiplin cezası devam ediyor.

PARASI İADE EDİLECEK

Prosedürde öğrencinin cezası bitip okula döndüğü takdirde, cezalı olduğu dönemin ücretini de ödemesi gerektiği belirtiliyor. Öğrenci, parasını geri alamadığı için hem ailesiyle sorun yaşadığını hem de maddi olarak zorlandığını anlatan bir paylaşım yapmış. Biz de bunu görünce kendisini aradık. Psikolojik destek birimimiz de yardımcı olmak için iletişim kuruyor. Hafta başında öğrencinin yatırdığı paranın iadesini yapacağız.

BAŞKA ÜNİVERSİTEYE GİDEBİLİR

Bu bizim haksız yere aldığımız bir ücret değildi. Bunun yanı sıra ChatGPT gibi birçok yapay zekâ uygulaması sınavlarda tartışılan bir konu. Ancak bu hukuki bir karar, ayrıca öğrencinin bu kadar ağır ceza almasının sebebi daha önce de aynı disiplin suçunu işlemiş olması. Diğer yandan öğrenci eğer isterse öğrenim hayatına başka bir üniversitede de devam edebilir. Ancak bu üniversitelerin başvurularını açtığı eylül ayı döneminde ancak yapılabilir. Öğrencinin şu an devam eden disiplin cezası olduğu için üniversiteye kabul edilip edilmemesi de yine ilgili okulun iç yönetmelikleriyle ilgili bir durum. Fakat öğrenci, resmi olarak öğrenciliği devam etmesi nedeniyle aldığı uzaklaştırma cezası sona erdiğinde yeniden okulumuzda eğitimine devam edebilecek.”

BİZ DE DAVAYI CHATGPT’YE SORDUK
‘ADİL OLUN’

Konuyu yapay zekâ aracı ChatGPT’ye “Bir öğrenci sınav sırasında senin yanıtlarını kullandığı için üniversitesinden disiplin cezası aldı. Çünkü okulu sana ‘Bu soruları sen mi yanıtladın?’ diye sorduğunda sen ‘Evet’ cevabını verdin. Öğrenci bu konuyu mahkemeye taşıdı. Bu davayla ilgili ne düşünüyorsun?” şeklinde sorduk. ChatGPT şu cevabı verdi: “Bu durumda, yapay zekâ asistanın sorumluluğu ve öğrencinin eylemleri üzerindeki etkileri hukuki bir tartışma konusu olabilir. Yapay zekâ, sadece programlanan talimatları yerine getirebilir ve insanlar gibi etik bir yargıya sahip değildir. Ancak öğrencinin yapay zekâyı yanlış yönlendirmesi veya yanlış kullanması da dikkate alınmalıdır. Mahkeme, bu durumu tüm yönleriyle değerlendirerek adil bir karar vermelidir.”

HOCALAR NE DEDİ

ONLINE SINAV YAPILMAMALI

Yapay zekâ uygulamaları öğrenciler tarafından online sınavlarda da sıklıkça kullanılıyor. Yapay zekânın nasıl kullanılması gerektiğini uzmanlara sorduk.

* Prof. Dr. Selahattin Gelbal (Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı Öğretim Üyesi): ChatGPT kullanımıyla bir sınavın tamamlanması kopya olarak değerlendirilir. Eğer öğrencilerin bunu kullanarak kopya çekmesini istemiyorsak online sınav yapmamalıyız. Tek çözüm bu. Çünkü bu önlenebilecek bir şey değil. Diğer yandan yapay zekâ hayatımıza yeni girdiği için bunun kopya kabul edilmesine dair yönetmeliklerde bir bilgi yok.

SORULAR ZEKİCE HAZIRLANMALI

* Prof. Dr. Zülfikar Kaan Deniz (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı Başkanı): Yapay zekâ hayatımıza girdi ve çok hızlı ilerliyor. Yapay zekâyla çok hızlı ve kolayca kopya çekilebilir. Ancak kopya yönteminin yapay zekâya sorularak tespit edilmesi çok makul değil. Bu noktada ChatGPT dahil olmak üzere diğer yapay zekâ araçlarına aynı sorunun yöneltilmesi gerekir. Akademisyenlerin de bunu süreçlerine dahil ederek hareket etmesi gerekiyor. Online sınavın pek geçerliliği yok. Pandemi döneminde mecburiyetten yaptık. Hocaların sorularını öğrencinin yapay zekâdan faydalanacağını kabul ederek çok zekice hazırlaması daha doğru olur.

YAPAY ZEKÂYA SORDUM

* Prof. Dr. Tolga Güyer (Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Bölümü Öğretim üyesi): ‘Sınavlarda ve projelerde öğrencilerin seni kullanmaması için ne önerirsin’ sorusunu geçtiğimiz günlerde yapay zekâya sordum. Önerilerinden biri, öğrencilerin kendi seçtiği bir konu özelinde proje hazırlaması oldu. Böyle olduğunda öğrencilerin yapay zekâ kullanımının azaldığını söyledi. Diğer önerisi ise yapay zekânın belli kısımlarda kullanılması için izin verilmesi oldu. Çünkü tamamen yasaklanması daha çok kullanılmasına zemin hazırlıyor olabilir. Ancak belli kısıtlamalarla bu süreç daha iyi ilerleyebilir.

YEŞİL ENERJİYE 240 MİLYON DOLAR

Koç, gündemlerinde enerji verimliliği, veri merkezleri ve siber güvenlik olmak üzere 3 ana başlık olduğunu söyledi. “Güneş enerjisi (GES) yatırımlarımız kapsamında hedefimiz, Türkiye’de 2025 sonuna kadar 240 milyon yatırımla 300 MW kurulu güce sahip GES’leri devreye almak” diyen Koç, “2026 itibarıyla toplam elektrik ihtiyacımızın yüzde 65’ini ‘yeşil enerji’ kaynaklarından karşılamayı planlıyoruz. Hedefimiz; enerji tüketimimizi, 2030’a kadar kendi kaynaklarımızdan yüzde 100 yeşil enerjiyle karşılamak ve 2050’de net sıfır şirket olmak” dedi.

Ali Taha Koç

TOGG İÇİN YAPAY ZEKÂ

Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, yapay zekâ konusunda felsefelerinin, ‘yeniliği teşvik etmek ile kamusal fayda arasında denge sağlamak’ olduğunu ve tüm işlerinde yapay zekâ teknolojileri kullandıklarını söyledi. Koç, sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Mühendislerimizin geliştirdiği aplikasyonumuzda günlük 200 bin müşterimize destek veren bir chatbotumuz var. fizy ve TV+ gibi platformlarımızda en uygun içerikleri sunan öneri modelleri de yapay zekâ destekli. Ayrıca, Turkcell yapay zekâ ekibimizle Türkiye’nin yerli ve milli otomobili Togg’un paydaşlarından biri olarak, aracın ‘Araç İçi Yüz Algılama, Tanıma ve Analiz Sistemi’ni de geliştiriyoruz.”

‘YENİLİKÇİ’ VE ‘SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK’ ÖDÜLÜ

MOBİL Dünya Kongresi kapsamında iki ödül kazanan Turkcell, Akıllı Enerji Dağıtım Şebekesi (Smart Grid) projesi ile yenilikçi çözümlerin ödüllendirildiği GTI Awards 2024’te ‘Yenilikçi Mobil Servis ve Uygulama’ ödülünü aldı. Bunun yanı sıra Turkcell, sürdürülebilirlik odağında sabit erişim şebekesinde enerji tasarrufuna yönelik fark yaratan projesiyle IDATE tarafından “Sürdürülebilir Şebeke Operatörü Lideri” ödülüne de layık görüldü.

KÜRESEL ŞİRKETLERLE İŞBİRLİĞİ

TURKCELL, kongre süresince aralarında Huawei, Ericcson, Nokia’nın da bulunduğu küresel şirketlerle farklı alanlarda mutabakat imzaladı. İşbirlikleri kapsamında Huawei ile 5.5G, yapay zekâ bazlı şebeke otomasyonu başlıklarında ortak inovasyon çalışmaları yapılacak, Ericcson ile siber güvenlik, yapay zekâ (AI), makine öğrenimi (ML) ve 6G teknolojilerine dair çalışmalar gerçekleştirilecek ve Nokia ile 6G ağlarının yeteneklerini keşfetmenin yanı sıra bireyler, kurumlar ve endüstrilere yönelik yenilikçi senaryolar geliştirilecek. Turkcell uydular üzerinden mobil servisler sunmayı amaçlayan dünyanın önde gelen uydu haberleşme şirketlerinden Lynk ile yaptığı işbirliğiyle de MWC24’te ses getirdi. Anlaşma kapsamında Lynk ile uydu üzerinden doğrudan telefonlara SMS, ses ve data servislerini deneme konusunda birlikte test çalışmaları yürütülecek.

Mobil iletişim teknolojilerindeki yenilikleri Türkiye’ye taşıma sözünü MWC24’te yineleyen Dr. Ali Taha Koç, küresel teknoloji dünyasının önde gelen markalarıyla stratejik iş birlikleri ve ortaklıklar kurmanın yanı sıra kongre kapsamında düzenlenen iki önemli panelde konuşma yaptı. Tecrübe ve görüşlerini mobil iletişim sektörünün dünya sahnesinde paylaşan Dr. Koç; “Yaptığımız anlaşmalarla, gerçekleştirdiğimiz görüşmelerle ve katıldığımız toplantılarla; Türkiye’nin Turkcell’i olarak küresel alanda ülkemizi temsil etmenin gururunu yaşıyoruz” dedi.

“TÜRKİYE’DE DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN LOKOMOTİFİ OLMA MİSYONUMUZU SÜRDÜRÜYORUZ”

Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, MWC24’te verdiği demeçte; Turkcell’in Türkiye’nin dijitalleşmesindeki önemine ve gelecek hedeflerine değindi; “Turkcell olarak, lokasyon bağımsız iletişimi ve bağlantıda sürdürülebilirliği herkes için mümkün kılan teknolojiler peşindeyiz. Turkcell’in her yatırımı, Türkiye’nin dijital geleceğine yapılan bir yatırımdır. 30 yıla ulaşan tarihçemiz, 43 milyona yakın müşterimiz ve 600 bine yakın kurum ve kuruluşa sunduğumuz ürün ve hizmetlerimizle, Türkiye’de dijital dönüşümün lokomotifi olma misyonumuzu sürdürüyoruz.”

“GÜNDEMİMİZDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ, VERİ MERKEZLERİ VE SİBER GÜVENLİK BAŞLIKLARI VAR”

Dr. Koç; ‘herkesi’ birbirine bağlamaktan, ‘her şeyi’ birbirine bağlama çağına geçildiğini, insanların daha büyük işler başarmak için akıllı makinelerle birlikte çalıştığı bir dönemin başladığını belirtti. “Ülkemizin ‘dijital teknolojilere yönelik adaptasyonunu hızlandırma’ potansiyelimizi sonuna kadar kullanacağız” diyen Turkcell Genel Müdürü, şirketin 30’uncu yılında öncelikli olacak gündemlerine dair şu açıklamalarda bulundu:

ENERJİ VERİMLİLİĞİ İÇİN 240 MİLYON DOLAR YATIRIM

“Turkcell olarak operasyonlarımızı sürdürülebilir hale getirmekle kalmıyor, ekonomiye katma değer katacak ürün, hizmet ve proje çözümleri geliştiriyoruz. Yenilenebilir enerjiyi de yalnızca tüketmiyor, Turkcell Enerji şirketimizle yüzde 100 yenilenebilir enerji üretiyoruz. Bu çalışmalarımızın gezegene katkıları bağımsız kuruluşlar tarafından da ölçülüyor. 2024’te şebekelerimizi yüzde 5 oranında daha verimli hale getirmeyi hedefliyoruz. Güneş enerjisi (GES) yatırımlarımız kapsamında hedefimiz, Türkiye’de 2025 sonuna kadar 240 milyon yatırımla 300 MW kurulu güce sahip GES’leri devreye almak. 2026 itibarıyla toplam elektrik ihtiyacımızın yüzde 65’ini ‘yeşil enerji’ kaynaklarından karşılamayı planlıyoruz. Hedefimiz; enerji tüketimimizi, 2030’a kadar kendi kaynaklarımızdan yüzde 100 yeşil enerjiyle karşılamak ve 2050’de net sıfır şirket olmak. Turkcell olarak iklim krizinin etkilerini azaltmak için dijitalleşmenin gücünü kullanacağız. Bu yıl globalde 21 bin şirketin sürdürülebilirlik çalışmalarının ve sonuçlarının değerlendirildiği CDP (Carbon Disclosure Project/Karbon Saydamlık Projesi) İklim Değişikliği raporlamasında takdir edilen 346 şirket arasın Türkiye’den ‘A’ listesine giren tek telekomünikasyon şirketiyiz.”

“VERİ MERKEZİ ŞİRKETİ KURUYORUZ”

Türkiye’nin en büyük veri merkezi işletmecisi konumunda olduklarını ifade eden Turkcell Genel Müdürü, “Sektördeki kapasitenin üçte birinden fazlasını tek başımıza biz karşılıyoruz ve en yakın rakibimizin iki katı kapasiteye sahibiz. Turkcell olarak bu gücü daha da büyütmek amacıyla kuracağımız veri merkezi şirketimiz yatırımcılar tarafından ilgi görebilecek bir potansiyelde büyük bir şirket olacak. Ayrıca veri merkezi alanındaki gücümüzden dolayı, ‘hyper scaler’ olarak adlandırılan, uluslararası bazı büyük şirketleri Türkiye’ye getirmek istiyoruz.”

“SİBER GÜVENLİK, TURKCELL İŞ STRATEJİSİNİN EN ÖNEMLİ BİLEŞENİ”

Gerçekçi sahte içeriklerin kolayca oluşturulabilmesinin küresel güvenlik gündeminin başında geldiğini belirten Dr. Koç, veri güvenliği ve siber güvenlik gündemine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

“Turkcell olarak, siber suçluların gelişen teknolojileri kötüye kullanma potansiyeline karşı, yapay zekâ ve makine öğrenmesi gibi araçları kullanarak savunma mekanizmalarımızı, siber güvenlik araçlarımızı daha da güçlendireceğiz. Tehdit tespiti, analizi ve uyarlanabilir kontroller gibi alanlarda yapay zekâ teknolojilerini etkili bir şekilde kullanarak, müşterilerimizin ve iş ortaklarımızın güvenliğini sağlamaya devam edeceğiz. Siber güvenlik, Turkcell iş stratejisinin en önemli bileşeni.”

“İŞİMİZİN HER ALANINDA YAPAY ZEKÂ KULLANIYORUZ”

Turkcell Genel Müdürü Dr. Koç, yapay zekâ konusunda felsefelerinin, ‘yeniliği teşvik etmek ile kamusal fayda arasında denge sağlamak’ olduğunu ve tüm işlerinde yapay zekâ teknolojileri kullandıklarını söyledi. Koç, sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Mühendislerimizin geliştirdiği aplikasyonumuzda günlük 200 bin müşterimize destek veren bir chatbotumuz var. fizy ve TV+ gibi platformlarımızda en uygun içerikleri sunan öneri modelleri de yapay zekâ destekli. Ayrıca, Turkcell yapay zekâ ekibimizle Türkiye’nin yerli ve milli otomobili Togg’un paydaşlarından biri olarak, aracın ‘Araç İçi Yüz Algılama, Tanıma ve Analiz Sistemi’ni de geliştiriyoruz.”

“TÜRKİYE’DE YAPAY ZEKÂ KULLANIM İLKELERİNİ BELİRLEYEN İLK ŞİRKET OLDUK”

Yapay zekanın en önemli sorununun ‘önyargı’ olduğunu, yapılması gereken önemli şeylerden birinin, algoritmaları yazarken kullanılan verinin kalitesine, doğruluğuna, kapsayıcılığına bakmak olduğunu söyleyen Koç, verilerin her şeyden önce hatasız ve önyargılarından arındırılmış olmasının gerektiğini vurguladı. Turkcell olarak, dijital dönüşümün sadece teknolojiyle değil, aynı zamanda insani değerlerle, güven ve sorumlulukla ilerlediğine inandıklarını ifade eden Koç, “Yapay zekâ algoritmalarını insanlar yazıyor. Başarıyı – başarısızlığı, iyiyi – kötüyü insanlar tanımlıyor. İnsan önyargılarının sistemlerimize girmesini engellemek gerektiğini de göz ardı etmemeliyiz. Bu bağlamda 2020 yılında Türkiye’de yapay zekâ kullanım ilkelerini açıklayan ilk şirket olduk. Turkcell Yapay Zekâ İlkeleri ile yenilikçi teknolojileri sorumlu bir şekilde kullanma ve dijital dönüşüm yolculuğumuzda bilgi güvenliğini en ön sırada tutma taahhüdünde bulunuyoruz” dedi.

MWC24’TE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE YAPAY ZEKÂ VİZYONUNU ANLATTI

Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, Mobil Dünya Kongresi kapsamında iki ayrı panelde de konuşmacı olarak yer aldı. Ali Taha Koç’un katıldığı ilk panelde “AI Önyargısı, İnsan Önyargısından Daha Kolay mı Ortadan Kaldırılır” sorusuna yanıt aranırken, diğer panelde ise “Döngüsellik ve Sürdürülebilir Dijital Dönüşüm” başlıkları ele alındı.

YENİ NESİL TEKNOLOJİLER İÇİN GLOBAL İŞ BİRLİKLERİ

Turkcell, kongre süresince aralarında Huawei, Ericcson, Nokia’nın da bulunduğu global şirketlerle farklı alanlarda mutabakat imzaladı. İş birlikleri kapsamında;

Huawei ile 5.5G, yeşil teknolojiler, yapay zekâ bazlı şebeke otomasyonu başlıklarında ortak inovasyon çalışmaları yapılacak,

Ericcson ile siber güvenlik, yapay zekâ (AI), makine öğrenimi (ML) ve 6G teknolojilerine dair çalışmalar gerçekleştirilecek,

Nokia ile 6G ağlarının yeteneklerini keşfetmenin yanı sıra bireyler, kurumlar ve endüstrilere yönelik yenilikçi senaryolar geliştirilecek.

UYDUDAN HABERLEŞME İÇİN TURKCELL’DEN DEV ADIM

Turkcell, uydular üzerinden mobil servisler sunmayı amaçlayan dünyanın önde gelen uydu haberleşme şirketlerinden Lynk ile yaptığı iş birliğiyle MWC24’te en çok ses getiren adımlardan birini attı. Anlaşma kapsamında Lynk ile uydu üzerinden doğrudan telefonlara SMS, ses ve data servislerini deneme konusunda birlikte test çalışmaları yürütülecek.

YERLİ TEKNOLOJİLERE TAM DESTEK

Turkcell’in Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında yerli ve milli teknoloji şirketlerine süren destekleri de Mobil Dünya Kongresi’ne taşınan gündemlerden biriydi. Türkiye’nin teknoloji ekosistemindeki birçok kurum ve firmayla Ar-Ge, yazılım, teknolojik destek ve ürün tedariki alanlarında iş birlikleri yürüten Turkcell; böylece ülkemizdeki teknoloji sektörünün gelişimine, yerlilik oranlarının artmasına ve milli ekonomiye katkılar sunuyor. Turkcell, Türkiye’nin öncü şebeke otomasyon şirketlerinden TechNarts, TTG ve KRON ile iş birliklerini de MWC24 kapsamında gündeme taşıdı.

TURKCELL MWC24’TEN 2 ÖDÜLLE DÖNDÜ

Turkcell, Mobil Dünya Kongresi’nden iki ödülle döndü. Akıllı Enerji Dağıtım Şebekesi (Smart Grid) projesi ile 5G’nin kullanım alanlarına elektrik dağıtım şebekesini de ekleyen Turkcell, bu projeyle yenilikçi çözümlerin ödüllendirildiği GTI Awards 2024’te “Yenilikçi Mobil Servis ve Uygulama” ödülünü aldı. Bunun yanı sıra Turkcell, sürdürülebilirlik odağında sabit erişim şebekesinde enerji tasarrufuna yönelik fark yaratan projesiyle IDATE tarafından “Sürdürülebilir Şebeke Operatörü Lideri” ödülüne de layık görüldü.

‘İnsan Kaynakları Uygulamalarında Yapay Zekâ Dönüşümü’ başlıklı bir webinar düzenleyen Türkiye İnsan Yönetimi Derneği (PERYÖN), yapay zekânın insan kaynağı yönetimi üzerindeki etkisini ele aldı. Webinarda, insan kaynakları departmanları üzerindeki maliyet baskısının arttığı, İK’cılar için bütçelerin daraldığı belirtildi ve bunun da deneyime değer katacak teknolojileri ön plana çıkaracağı vurgulandı.

BÜTÇE DARALDIKÇA YAPAY ZEKA ÖNE ÇIKTI

PERYÖN Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Mercedes-Benz Türk İnsan Kaynakları Direktörü Betül Çorbacıoğlu’nun moderatörlüğünde düzenlen webinarda konuşan Compport Kurucu Ortağı ve COO’su Senem Birim, “Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da çalışan deneyimi en kritik gündemlerden biri” dedi.

“Çünkü şirketler yeteneklerini elde tutmanın ve daha iyi iş sonuçları üretmenin ‘deneyimi iyileştirmekten’ geçtiğinin farkındalar; fakat bu yıl insan kaynakları departmanları üzerindeki maliyet baskısı artıyor ve işler biraz daha zorlaşıyor” diyen Birim, “Dolayısıyla İK’cılar şu an teknoloji ile çalışan deneyimini öteye taşımaya odaklanıyor. Bütçelerin daraldığı bu dönemde deneyime değer katacak teknolojilerin ön plana çıkacağını söyleyebiliriz” dedi.

İŞLERİN YÜZDE 80’İ ETKİLENECEK

Webinarda konuşan Mercer Türkiye ve Doğu Akdeniz CEO’su Dinçer Güleyin ise, 2027 sonu itibarıyla operasyonel görevlerin robotik süreçlerle yönetilebileceğini anlattı.

“Şirketlerin yüzde 37’si yapay zekâyı kullanıyor ancak kabiliyetlerinden çok az faydalanıyorlar” diyen Güleyin, “Yapay zekayı kullanan şirketlerin yüzde 72’si yapay zekanın işlerini kolaylaştıracağını söylüyor. Bizim araştırmalarımızdan çıkan sonuç şu: Mevcut işlerin yüzde 80’i üretken yapay zekadan etkilenecek. Mevcut işlerin yüzde 19’u kapsamındaki görevlerin en az yüzde 50’si yapay zekâdan etkilenecek” dedi.

YÜZDE 76’SI ENDİŞELİ

Ancak Compport’tan Senem Birim ise, insan kaynakları liderlerinin yüzde 76’sının yapay zekâ teknolojilerini organizasyonlarına uyarlamazlarsa 12 ila 24 ay arasında organizasyonlarının negatif etkileneceğini, geriye düşeceklerini düşündüklerini söylüyor:

“An itibarıyla işe alım, eğitim-gelişim ve çalışan destek programları gibi uygulamalarda yapay zekâ hızla kullanılmaya başlandı. Performans ve ücret yönetimi gibi kategorilerde de önümüzdeki 3-6 ay içerisinde heyecan verici yenilikleri göreceğiz.”

EN BÜYÜK SIKINTI BECERİ AÇIĞI

HALİHAZIRDA insan kaynakları liderlerinin ve kuruluşların en büyük sıkıntılarının ‘beceri açığı’ olduğu belirtiliyor.

Zamanla bu açığın daha da artmasının beklendiğini kaydeden Compport’un Kurucu Ortağı ve COO’su Senem Birim, “Bu nedenle organizasyonlar beceri odaklı yapılanmaya doğru gidiyor ve bunu destekleyecek teknolojilere ihtiyaç duyuyorlar. Bu dönüşümün başını ise teknoloji şirketleri çekiyor” dedi.

Birim aynı zamanda, ülkelerin ve şirketlerin insan-makine ilişkisi yönetişim planlarını tasarlaması gerektiğini de vurguladı. “Çok titiz bir şekilde insan-makine ilişkisinin düzenlenmesi ve liderlerin, çalışanların akıllarındaki belirsizliklerin ivedi şekilde netleştirilmesi lazım” diyen Birim, şöyle devam etti:

“İK profesyonelleri önce kendilerini daha sonra organizasyonlarını ve çalışanlarının beceri ve kabiliyetlerini hazır hale getirmeli. İK teknoloji hukuk ve uyum ekiplerinin bu dönemde eş güdüm içerisinde çalışması hazırlık sürecini hızlandıracaktır. Bu sayede bizler de yapay zekâyla ilgili süreçleri hayatlarımıza daha çok dahil edebilmeye başlayacağız.”

Otomotiv üreticilerinin çalışmaları ve ChatGPT gibi firmalarla yaptığı işbirlikleri neticesinde üretken yapay zekâ uygulamalarının 2024’ün ortalarından itibaren artık otomobillerde de yaygın olarak kullanılmaya başlayacağı kesinleşti. DS, Mercedes-Benz, Skoda ve Volkswagen gibi markalar yapay zekâyla planlarını açıkladı. Buna göre, otomobillerde yapay zekâ ilk olarak “sesli asistan” aracılığıyla kullanılacak. Mevcut sesli asistanların yerini adeta “sizinle konuşan ve sizi anlayan bir araba” deneyimi veren kişisel asistanlar alacak.

VW STANDART HALE GETİRİYOR

ChatGPT’yi standart olarak sunacağını açıklayan ilk üretici ise Volkwagen. Alman marka, Las Vegas’taki tüketici elektroniği fuarı CES 2024’te ChatGPT’yi 2024’ün ikinci çeyreği itibarıyla Volkswagen araçların bir parçası haline getireceğini açıkladı. Yapay zekâ asistanı, markanın ID.7, ID.4, ID.5 ve ID.3 gibi elektrikli araç serisinin yanı sıra yeni Tiguan, Passat ve Golf modelinde de kullanılacak. Volkswagen araçlardaki yapay zekâ destekli asistan ile konuşmaları zenginleştirme, soruları netleştirme, sezgisel bir dille etkileşim kurma, araca özel bilgiler alma gibi örnekler sunacak.

İNSAN GİBİ KONUŞACAK

Stellantis çatısı altındaki DS Automobiles de yapay zekâyı araçlarına entegre etmeye başlayacağını duyuran markalardan. IRIS isimli mevcut ses tanıma sistemine ChatGPT’yi entegre edecek marka, kullanıcı ile sistem arasında yolculuk sırasında gelişen sohbetin tümüyle doğal ve sorunsuz bir iletişim sunmasını sağlayacak. Asistanın sesinin ve konuşmasının ise tümüyle ‘insani’ olması bekleniyor. Marka sistemin ilk olarak DS 3, DS 4, DS 7 ve DS 9 modellerinde; İtalya, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık ve İspanya’da satılacak otomobillere entegre edileceğini bildirdi.

İÇERİKLERİ OKUYACAK

Çek üretici Skoda da Laura isimli sesli asistanına ChatGPT’yi entegre ettiğini ve 2024’ün ortasından itibaren belirli modellerde yapay zekâ asistanını kullanılacağını duyurdu. Bu asistan ilk olarak Skoda Enyaq’ın belirli versiyonlarında, yeni nesil Skoda Superb ve Kodiaq ile yeni Skoda Octavia’da sunulacak. ChatGPT entegrasyonuna sahip sistem sayesinde kullanıcılar geniş bir yapay zekâ veritabanına erişebilecek ve sürüş sırasında kendilerine içerik okunmasını sağlayabilecek. Asistan bilgi-eğlence sistemini, navigasyonu ve klimayı kontrol etmek ve genel bilgi sorularını yanıtlamak için kullanılabilecek. Gelecekte ise bunun ötesine geçen sorulara yanıt olarak ek bilgiler sağlayacak.

ÇEK ÜRETİCİ SKODA’NIN CHATGPT ENTEGRASYONUNA SAHİP İLK ARAÇLARI ENYAQ, SUPERB, KODIAQ VE OCTAVIA

OTONOM SÜRÜŞÜ GELİŞTİRECEK

– CES 2024’te yapay zekâyla ilgili gelişmelerini açıklayan bir başka marka ise Mercedes-Benz. Markanın MBUX Sanal Asistan’ı bir Mercedes-Benz’in şimdiye kadarki en insan benzeri arayüzü olarak MB.OS’i temel alarak, sürücü ile doğal ve empatik bir etkileşim kuran yeni bir yüz sunuyor. Bu teknoloji müşteri ihtiyaçlarına uyum sağlayarak hayatı kolay, rahat ve konforlu hale getirmek için üretken yapay zekâ ve proaktif zekâ kullanıyor. Yapay zekânın erken aşamalarda sesli asistanlarla hayatımıza girmesi beklese de gelecekte tamamen otonom sürüşün en temel yardımcılarından olacağı tahmin ediliyor. Bu konuda en önemli çalışmaları ise Elon Musk’ın Tesla’sı yapıyor. Dojo isimli bir süper bilgisayar için geliştirmelere devam eden şirket, araçlarının tam otonom sürüş yazılım paketindeki tüm verileri topluyor ve analiz ediyor. Gelecekte bu bilgisayar sayesinde tamamen otonom sürüşün en kusursuz şekilde kullanıcılara sunulması hedefleniyor. 

74.5 MİLYAR DOLARLIK BİR PAZAR DOĞUYOR

ARAŞTIRMALAR sürücüsüz otomobillerin, yapay zekâ teknolojisindeki gelilmelere bağlı olarak 2035-2040 yılına kadar dünya çapında pazarın yaklaşık dörtte birini oluşturacağını ortaya koyuyor. Alman veri şirketi Statista’ya göre, küresel otomotiv yapay zekâ pazarı ise 2030 yılına kadar 74.5 milyar dolarlık bir değere ulaşacak . Bu rakam, yapay zekânın ulaşımda kullanımının nasıl daha güvenli, daha sürdürülebilir ve daha kullanışlı sistemlere sahip bir geleceğe yol açacağını gösteriyor.

İLK DEFA OTOMOBİL KADAR MOTOSİKLET SATILDI

TÜRKİYE’de motosiklet pazarı geçtiğimiz yıl tıpkı otomobil pazarında olduğu gibi tarihi bir yıl yaşadı. Motosiklet Endüstrisi Derneği’nin (MOTED) açıkladığı verilerine göre, 2023 yılında motosiklet satışları bir önceki yıla kıyasla yüzde 130.4 artarak 957 bin 282 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre aynı dönemde satılan yeni otomobil sayısı 967 bin 341 adetti. Böylece, motosiklet satışları otomobil satışlarının sadece 10 bin adet gerisinde kalırken, tarihi satış rekorunu da kırmış oldu. Pandemi öncesine kadar Türkiye’de ortalama 650-700 bin otomobile karşılık 150-200 bin motosiklet satılıyordu.

ELEKTRİKLİ PATLAMASI

MOTED verilerine göre, 2023 yılında motosiklet pazarının yüzde 50’sini 50 CC ve elektrikli motosikletler oluşturdu. Bu dönemde, 302 bin 863 adet (yüzde 32 pazar payı) 50 CC motosiklet satılırken, 173 bin 301 adet (pazarın yüzde 18’i) elektrikli motosiklet satışı gerçekleşti. 50 CC üzeri motosiklet satışı ise 481 bin 128 adet olarak kayıtlara geçti ve bu alanda pazarın lideri Japon üretici Honda oldu. Şirket, satış rakamlarını geçen yıla göre iki kat artırarak 90 bin 80 adede ulaştı ve kendi rekorunu kırmış oldu. 2023’te satılan motosikletlerin yüzde 24.8’i ithal, yüzde 57.6’sı yerli oldu.

2. EL ARAÇ FİYATINDA CHATGPT DÖNEMİ

OTOMOTİV veri şirketi Cardata, OpenAI tarafından geliştirilen dünyanın en gelişmiş yapay zekâ dili modeli olan ChatGPT 4.0 teknolojisi üzerinden hizmet vermeye başladı. Uygulamanın sektörde bir ilk olduğunu söyleyen Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, “Cardata olarak ChatGPT üzerinden araçların marka, model, kilometre durumu gibi özellikleri belirtilerek, ikinci el araç fiyatlandırmalarını kullanıcıya ileten bir sistem oluşturduk. Sistemimizi, kısa süre içerisinde Cardata aplikasyonlarına ve sitesine de entegre edeceğiz. Hizmet verdiğimiz ilk yıldan bu yanan Türkiye’de satılan araçların marka model datası, donanım, fiyat, teknik dataları ve ikinci el fiyat datası olarak 1.2 milyar adetlik tekil dataya sahip bir şirket haline geldik. Türkiye’de önceki yıllarda satılmış ve şu an satılmakta olan tüm araçların verilerini 12 yıldır işleyip anlamlı hale getiriyoruz” dedi.

AKSARAYLI KAMYONLAR İHRACAT REKORU KIRDI

MERCEDES-Benz Türk, 2023 yılında Hoşdere Otobüs Fabrikası’nda ve Aksaray Kamyon Fabrikası’nda gerçekleştirdiği üretimle tarihi rekor kırdı. Mercedes-Benz Türk İcra Kurulu Başkanı Süer Sülün, “Aksaray’da yıllık 8-10 bin adet kamyon üretme hedefi ile yola çıkan fabrikamız, 2023 yılında 27.680 adet ile tarihinin en yüksek üretimine imza attı. Geçen yıl Türkiye’den ihraç edilen her 10 kamyondan 7’sini Anadolu’nun merkezindeki Aksaray Kamyon Fabrikamızın bantlarından indirerek tarihimizin en yüksek ihracat adedine de ulaştık. Diğer bir gurur kaynağımız ise ürettiğinin yüzde 85’ini Avrupa’ya ihraç eden Hoşdere Otobüs Fabrikamız. 2023’te 4.308 adet ile tarihinin en yüksek üretim adedine ulaşan fabrikamız, Türkiye’de üretilen her 5 otobüsten 2’sini banttan indirdi” dedi.

‘AVRUPA BENZİNLİ ARAÇ YASAĞINI ERTELEYEBİLİR’

PORSCHE Mali İşler Direktörü Lutz Meschke, Avrupa’nın 2035 yılına kadar yeni içten yanmalı motorlu otomobillerin satışını aşamalı olarak durdurma planının ertelenebileceğini söyledi. Bloomberg’in haberine göre, çıkış tarihi birkaç kez ertelenen elektrikli Macan için geçtiğimiz hafta Singapur’da düzenlenen toplantıda konuşan Lutz Meschke, “İçten yanmalı motorun sonuyla ilgili şu anda pek çok tartışma var. Gecikebileceğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı. Diğer yandan, Porsche’nin Premium Elektrik Platformu’nda yükselen ilk modeli Macan, 800 Volt mimarisiyle tasarlanmış ve 100 kWh kapasiteli yüksek voltajlı bataryasıyla tanıtıldı. Yeni Macan, şehir içinde 784 km’ye kadar menzil sunuyor.

ŞEHİTLERİMİZE MİNNET BORCUMUZU ‘ÇOK ÇALIŞARAK’ ÖDEYECEĞİZ

Uraloğlu, 85 milyonun güven ve huzur içinde yaşaması için gözlerini kırpmadan şehit düşen askerlerin her birine Türk milletinin minnet borcu olduğunu ifade etti. Uraloğlu, “Bu borcu daha çok çalışarak, ülkemizi dünyanın en güçlü ülkeleri arasına sokarak ödeyebiliriz. Ben şahsen güvenlik güçlerimizin mücadelesiyle savunma sanayi, teknoloji, bilişim ve akademi alanında yapılan çalışmaları birbirinden ayırt etmiyorum. Ülkemizin her alanda ileriye gitmesi bizim için asırlık hayallerimizin sembolü olan kızıl elmamız; Türkiye Yüzyılı hedeflerimize daha da yaklaşmak anlamını taşımaktadır.” dedi.

YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİNİN EKONOMİK BÜYÜKLÜĞÜ 250 MİLYAR DOLARI AŞTI

İlk Sanayi Devriminden içinde bulunulan Dördüncü Sanayi Devrimine varıncaya kadar iş yapma, üretme felsefemizden araçları kullanma pratiklerimize birçok alanda büyük bir değişim yaşandığını kaydeden Uraloğlu, “Bugün üretim-tüketim dengesini sağlamak isteyen tüm sektörler nesnelerin internetini, kuantum bilgisayarları, bulut bilişimi, makineler arası iletişimi, blok zincir uygulamalarını ve bugünkü zirvemizin teması olan Yapay Zekâ Teknolojilerini konuşmaktadır.” diye konuştu. 

 ‘Yapay zekâ teknolojilerinin, bir insanın yapabileceği birçok görevi daha fazla veriyle daha hızlı bir şekilde yapılmasına imkân tanıyor’ diyen Uraloğlu, “Sağlıkta; tıbbi teşhis ve tedavi süreçlerinde, ulaşımda; sürücüsüz araç teknolojilerinde, ekonomide; finans sektöründeki müşteri hizmetleri ve dolandırıcılık tespiti konularında, hukukta, tarımda, eğitimde, mimaride neredeyse hayatımızın her safhasında kullanılıyor. Yapay zekâ teknolojilerinin dünya genelindeki ekonomik büyüklüğünün bu yıl 250 milyar doları aşması, 2030 yılında ise 1,8 trilyon dolara ulaşması öngörülüyor.” şeklinde konuştu.

YAPAY ZEKÂ’NIN BERABERİNDE GETİRDİĞİ BÜYÜK RİSKLERİ GÖRÜYOR ÖNLEM ALIYORUZ

Yeni teknoloji ‘yapay zekâ’nın aynı zamanda büyük riskleri de beraberinde getirdiğine dikkati çeken Uraloğlu, yapay zekâ projelerinin sağlıklı bir şekilde hayata geçmesi için güçlü bir siber güvenlik altyapısına ihtiyaç olduğunu söyledi. Uraloğlu, “Maalesef, yapay zekâların sunduğu imkânlar kötü niyetli kişiler, yabancı istihbaratlar ve terör örgütleri tarafından da kullanılabiliyor. Geçtiğimiz hafta Türk müziğinde, unutulmaz sesi ve yorumuyla iz bırakan rahmetli Zeki Müren’in sesinin yapay zekâ yardımıyla yeni bir parçayı seslendirmesi için kullanılmasına şahit olduk. Yine, geçtiğimiz yıl yapay zekâ yardımıyla Cumhurbaşkanımızın sesini taklit edip, bazı iş insanları ile üst düzey kamu yöneticilerini arayarak çıkar sağlamaya çalışan bir kişi oldu. Ama failleri süratle tespit edildi ve yakalandı.” ifadelerini kullandı.

‘YERLİ VE MİLLİ’ OLARAK GELİŞTİRDİĞİMİZ YAZILIMLARIMIZLA ‘SAYISIZ SİBER SALDIRIYI’ ENGELLEDİK

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak Türkiye’nin dijital alanda güvenliğini sağlamaya odaklandıklarını kaydeden Uraloğlu, “Siber güvenlik konusunda Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezimiz üzerinden ulusal ve uluslararası düzeyde iş birlikleri kurarak, siber tehditlere karşı etkin bir mücadele yürütüyoruz. Gururla altını çizmek istiyorum ki tamamen yerli ve milli olarak geliştirdiğimiz ‘Avcı, Azad, Kasırga, Atmaca ve Kule’ gibi uygulamalarımız ile ülkemizin siber güvenliğini sağlıyoruz. Bugüne kadar kendi yazılımlarımızla sayısız siber saldırıyı engelledik.” açıklamasında bulundu. 

ÜÇ SANAYİ DEVRİMİNİ KAÇIRDIK, DÖRDÜNCÜSÜNÜ KAÇIRMAYA NİYETİMİZ YOK

‘Üç sanayi devrimini kaçırdık, dördüncüsünü kaçırmaya niyetimiz yok.’ diyen Uraloğlu, “Her şeyin birbiri ile iletişim halinde olacağı bağlantılı dünyanın yakıtı ‘veri’ motoru ‘yapay zekâ’ yolları ‘mobil iletişim’ şebekeleri olacaktır. Özel sektördeki ve kamudaki tüm kurum ve kuruluşlarımızla birlikte var gücümüzle çalışacağız. Yapılan araştırmalara göre; bilişim alanında çalışanların yüzde 54’ü, veri mühendislerinin yüzde 35’i , veri güvenliği uzmanlarının yüzde 26’sı yapay zekâdan yararlanmaktadır. Pazar payının her geçen gün arttığı bu teknoloji için ülkeler de teknoloji yarışı içerisindedir.” diye konuştu.

TÜRKİYE 193 ÜLKE ARASINDA 47. SIRADA

Uraloğlu, Oxford Insight’ın 2023 yılında hükümetlerin kamu hizmetlerinde yapay zekâ kullanımı açısından ne kadar hazır olduğunu ortaya koymak amacıyla yayınlamış olduğu ‘hükümet yapay zekâ endeksi” raporuna göre; 193 ülke arasında Türkiye, 47. sıradadır. Güney ve Orta Asya ülkeleri arasındaki sıralamada ise 2. sıradadır.” dedi.

ÜLKEMİZDE 250 VE ÜZERİ ÇALIŞANI OLAN GİRİŞİMLERİN YÜZDE 18,5’İ ‘YAPAY ZEKÂ’ KULLANIYOR

Türkiye’de de yapay zekâ teknolojisine ilişkin girişimlerinde hızla arttığını kaydeden Uraloğlu, “TÜİK 2023 verilerine göre ülkemizde 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin yüzde 18,5’inin yapay zekâ teknolojilerini kullanmaktadır. Bunun yanı sıra TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zekâ Enstitüsü, belirlediği beş alanda ‘Yapay Zekâ̂ Ekosistem 2023 Çağrısı’nda bulunmuştur. Bu kapsamda 17 proje destek almıştır.” ifadelerine yer verdi. 

2020’DE 64 ZETABYTE OLAN VERİ HACMİ 2025’TE 181 ZETABYTE’A ULAŞACAK

Dünyada üretilen, kopyalanan ve tüketilen verinin büyük bir hızla arttığına dikkati çeken Uraloğlu, “2010 yılında 2 Zetabyte, 2020’de 64 Zetabyte olan veri hacminin 2025’te 181 Zetabyte’a ulaşacağı öngörülmektedir. Yani sadece 15 yılda veri neredeyse 90 kat artmış olacaktır. 2028 yılında bu sektörün de dünya çapında 69 milyar büyüklüğe erişmesi beklenmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.

Hitaplar sonrası Bakan Uraloğlu ve Yükseöğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr.Erol Özvar himayelerinde iki kurum arasında iş birliği protokolü imzalandı. Bakan Uraloğlu, imza töreni sonrası zirveye katılan öğrencilerle bir araya geldi. Öğrencilerin yoğun ilgisiyle karşılaşan Uraloğlu, öğrencilerle ‘yapay zeka’ teknolojileri hakkında sohbet etti, hatıra fotoğrafı çektirdi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TÜBİTAK Marmara Teknokent’te (MARTEK) Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı İmza Töreni’ne katıldı. Bakan Kacır, “4. Sanayi Devrimi çağında, inovasyon ve yenilikçi yaklaşımlarla değer üretme başarısı ülkeleri, firmaları bir adım öne taşıyor. Özellikle yapay zeka, veri işleme ve veri analizi kabiliyetleriyle akıllı üretim sistemlerinden, akıllı tarıma, iklim değişikliğinden, eğitim ve finans teknolojilerine kadar her alanda bugünün ve yarının problemlerinde inovasyon, verimlilik ve rekabetin itici gücü haline geliyor, endüstrileri dönüştürüyor. Kuantum hesaplama, biyoteknoloji gibi derin teknolojilerle iç içe gelişmesi ise mevcut ve potansiyel etkilerini üssel olarak artırıyor. Yapay zeka sağladığı fırsatlar ile birlikte farklı sınamaları da beraberinde getiriyor” dedi.

“SON 21 YILDA YAPAY ZEKA ALANINDA 3 BİN 700’DEN FAZLA PROJE VE BİN 300’DEN FAZLA KİŞİYE 6,7 MİLYAR LİRA DESTEK VERDİK”

Yapay Zekâ Enstitüsü’nü TÜBİTAK bünyesinde kurduklarını söyleyen Bakan Kacır, “TÜBİTAK burs ve destek programları kapsamında son 21 yılda yapay zeka alanında 3 bin 700’den fazla proje ve bin 300’den fazla kişiye 6,7 milyar lira destek verdik. Bugün yapay zeka alanında teknoparklarımızda 2 bin 300’den fazla firma faaliyet gösteriyor. 203 Ar-Ge merkezimizde de yapay zeka projeleri yürütülüyor. Yenilikçi teknolojilerde söz sahibi olmanın anahtarı, nitelikli insan kaynağı. Bizim en büyük gücümüz genç ve dinamik nüfusumuz. Milyarlarca dolarlık küresel teknoloji firmalarının kurucularına ve ekiplerine baktığımızda gençleri görüyoruz. Eğer ülke olarak kendi gençliğimize erken yaşta doğru yetkinlikleri kazandırabilirsek Millî Teknoloji Hamlesi yolculuğumuzda hedeflerimize daha hızlı bir şekilde ulaşacağız. Bu anlayışla, ülkemizi Türkiye Yüzyılı’na taşıyacak her adımın odağına, insan kaynağımızı alıyoruz” diye konuştu.

“İSTANBUL VE KOCAELİ’DE YENİ NESİL YAZILIM EĞİTİMİ VEREN 42 YAZILIM OKULLARINI AÇTIK”

Gençlere verilen eğitimlerden bahseden Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, “Dene-yap teknoloji atölyelerimizde ve bilim merkezlerimizde gençlerimize yapay zeka eğitimleri veriyoruz. Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST’te gençlerimizin geleceğin teknolojileri üzerinde çalışmalarını desteklemek adına yapay zekâ temelli yarışmalar düzenliyoruz. Kalkınma ajanslarımızın desteğiyle İstanbul ve Kocaeli’de yeni nesil yazılım eğitimi veren 42 yazılım okullarını açtık. Bu okullarda öğrencilerimize uluslararası standartlarda, ücretsiz yazılım eğitimi sunuyoruz. Ayrıca, Türkiye Açık Kaynak Platformu ile açık kaynak yazılım ürünleri geliştirirken, nitelikli yazılımcı sayımızı artıran projeleri de hayata geçiriyoruz. ‘Sektör Kampüste’ programında 10 binden fazla üniversite öğrencimiz blok zincir teknolojisi ve uygulamaları, yapay zeka ile öneri sistemleri, endüstride dijital dönüşüm ve ileri imalat uygulamaları gibi alanlarda sektör profesyonellerinden eğitim alıyor. Veri işleme altyapılarının yapay zeka dünyasındaki yerinin öneminin farkındayız” şeklinde konuştu.

“YENİ SÜPER BİLGİSAYARIMIZ TÜRKİYE’NİN DEĞİL, DÜNYANIN EN HIZLI VE GÜÇLÜ BİLGİSAYARLARINDAN BİRİ OLACAK”

Süper bilgisayarları devreye alacaklarını söyleyen Bakan Kacır, “Yüksek başarımlı hesaplama ve veri depolama alanı sağlayan ulusal merkezimiz Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı TRUBA’da yeni süper bilgisayarımızı devreye alıyoruz. Yeni süper bilgisayarımız 56 bin 448 işlemci çekirdeği, 126 terabayt bellek kapasitesi ve 500’den fazla sunucusuyla sadece Türkiye’nin değil, dünyanın en hızlı ve güçlü bilgisayarlarından biri olacak. Yapay zeka alanında yapılacak çalışmalardaki kapasitemizi 5 kat artıracak. Yapay zeka alanında yetkinliklerimizi artırmanın yanında yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesi ve sorumlu şekilde kullanımı için uluslararası iş birliklerinde aktif rol üstleniyoruz” ifadelerini kullandı.

“İHTİYAÇ DUYULAN İNSAN KAYNAĞININ YETİŞTİRİLMESİNİ SAĞLIYORUZ”

Türkiye’nin geçen yıl Yapay Zeka Küresel Ortaklığı’nın (GPAI) üyesi olduğunu aktaran Mehmet Fatih Kacır, “Geçtiğimiz yıl katıldığımız 7,5 milyar avro bütçeli Dijital Avrupa Programıyla da yüksek başarımlı hesaplama ve yapay zekada stratejik altyapıların kurulumunu ve bu alanlarda ihtiyaç duyulan insan kaynağının yetiştirilmesini sağlıyoruz. Bu programla birlikte 5 Avrupa Dijital İnovasyon Merkezini (ADİM) de ülkemizde kuruyoruz. ADİM’ler sanayimizin, ‘lerimizin, üniversitelerimizin ve kamu kurumlarımızın teknolojik yetkinliklerini güçlendirecek. Girişimcilerimize, araştırmacılarımıza Avrupa Birliği bünyesindeki altyapılara erişim imkanı sağlayacak” dedi.

“MARENOSTRUM 5’İN AÇILIŞI GERÇEKLEŞTİ”

Bakan Kacır, “Barselona Süper Bilgisayar Merkezi bünyesinde, orta ve yüksek segmentte yaklaşık 380 bin dizüstü bilgisayara eşdeğer güçte ve toplam 314 petaflop performansa sahip olan MareNostrum 5’in açılışı gerçekleşti. Dünya sıralamasında 8. sıraya yerleşen bu süper bilgisayar, yapay zekadan iklim değişikliğine, yenilenebilir enerjiden sağlık bilimlerine kadar geniş bir alanda bilim insanlarımıza ve endüstrimize hizmet edecek. ürkiye olarak EuroHPC Ortak Girişimine katılımımız sayesinde, TRUBA ulusal süper bilgisayar hizmetine ek olarak dünyanın sayılı süper bilgisayarlarından biriyle doğrudan çalışma ayrıcalığına sahibiz. Şubatta genel kullanıma açılacak olan bu sistem, bilim ve teknoloji alanında ülkemize dünya çapında yeni kapılar açacak. Yapay zekada daha fazla sayıda milli ve özgün projenin geliştirilmesi ve bu projelerin ticarileştirilerek özel sektörün kullanımına taşınması her zaman temel önceliğimiz” diye konuştu.

“17 KONSORSİYUM PROJESİNE 55 MİLYON TL’NİN ÜZERİNDE BÜTÇE İLE DESTEK SAĞLAYACAĞIZ”

Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları Programı ile tüm yapay zeka ekosistemini, açık inovasyon ve birlikte geliştirme yaklaşımıyla harekete geçirdiklerini aktaran Kacır, “Ekosistemde katalizör görevi üstelenen bu programla, yapay zeka çözümlerine ihtiyaç duyan şirketlerimizin, bu alanda teknoloji geliştiren yerli KOBİ’lerimizin ve araştırma merkezlerimizin ortak konsorsiyum projelerini destekliyoruz. Bu kapsamda ilk çağrımızda, 4 tematik alandaki 10 konsorsiyuma toplam 18 milyon TL destek sağladık. Bugün de 2’nci çağrımız çerçevesinde akıllı üretim sistemlerinden, akıllı tarım, gıda ve hayvancılığa, iklim değişikliği ve sürdürebilirlikten, akıllı eğitim ve finans teknolojilerine kadar 5 tematik alanda 17 konsorsiyum projesine 55 milyon TL’nin üzerinde bütçe ile destek sağlayacağız. Konsorsiyumların kurulmasında aktif rol alan Yapay Zeka Enstitümüz, ürün ve çözümlerin geliştirilmesinde de katkı sağlayacak ve oluşan bilgi birikiminin ekosisteme hızlı bir şekilde aktarılmasını sağlayacak. Destek programımız sayesinde önümüzdeki dönemde yapay zekâ uygulamalarıyla ülkemizde veriden daha fazla değer üretildiğine hep birlikte şahit olacağız. Çağrılarımıza başvurup desteklenmeye hak kazanan tüm paydaşlarını tebrik ediyorum” şeklinde konuştu.

Konuşmadan sonra imzalar atıldı. Programa bakanın yanı sıra Kocaeli Valisi Seddar Yavuz, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, ilçe belediye başkanları, milletvekilleri ve çok sayıda davetli katıldı.