Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB), 2024 yılı Mart ayı “Finansal Piyasa Özet Verileri”ni açıkladı. TSPB’nin Türkiye Cumhuriyet (TCMB) ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) gibi kaynaklardan derleyerek hazırladığı Finansal Piyasa Özet Verilerine göre, 2023 yılı sonunda 2.6 trilyon lira olan yerli yatırımcıların pay senedi varlıkları, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 23,4 artarak 3 trilyon 210 milyar liraya çıktı. Mart sonu itibarıyla yerli yatırımcıların pay senedi varlıklarının, 1 trilyon 802 milyar lirası bireysel yatırımcılara, 1 trilyon 408 milyar lirası ise kurumsal yatırımcılar ve tüzel kişilere ait. Veriler, yerli yatırımcıların pay senedi varlıklarının son bir yılda yüzde 95,1 oranında büyüdüğünü ortaya koydu. TSPB verilerine göre, yabancı yatırımcıların pay senedi varlıklarında da hem yıllık hem de üç aylık bazda hızlı bir büyüme yaşandı.

YERLİ YATIRIMCILARIN FİNANSAL VARLIKLARI 24.5 TRİLYON LİRAYI AŞTI

TSPB tarafından açıklanan 2024 yılı Mart ayı “Finansal Piyasa Özet Verileri”, yerli yatırımcıların finansal varlıklarının bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın sonuna göre yüzde 8,4 artarak 24 trilyon 510 milyar liraya ulaştığını ortaya koydu. Verilere göre, geçen yılsonu itibarıyla 8 trilyon 506 milyar lira olan yerli yatırımcıların TL mevduatları, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 3,4 düşerek 8 trilyon 220 milyar liraya geriledi. 2023 yılı sonunda 5 trilyon 179 milyar lira olan yerli yatırımcıların tevdiat hesabı (DTH) varlıkları ise 2024 yılı Mart sonu itibarıyla yüzde 14,4 artışla 5 trilyon 924 milyar liraya ulaştı. Yerli yatırımcıların devlet iç borçlanma senedi varlıkları da yılın ilk çeyreğinde 2023 yılı sonuna göre yaklaşık yüzde 11 artarak 4 trilyon 535 milyar liraya çıktı.

YERLİ YATIRIMCILARIN SERMAYE PİYASASI VARLIKLARININ TOPLAM FİNANSAL VARLIKLARDAKİ PAYI ARTIYOR

Yerli yatırımcıların finansal varlıkları içerisinde bu yılın ilk çeyreğinde en yüksek büyüme ise özel sektör eurobond varlıklarında yaşandı. Bu yılın ilk üç ayında yerli yatırımcıların özel eurobond varlıkları yüzde 38,3 artarak 604 milyar liraya, kamu eurobond varlıkları ise yüzde 13,1 artarak 1 trilyon 663 milyar liraya çıktı.

TSPB verilerine göre, 2023 yılı Mart sonu itibarıyla yüzde 41,4 olan yerli yatırımcılara ait; pay senedi, varlığa dayalı menkul kıymet, varlık teminatlı menkul kıymet, özel ve kamu eurobond, devlet iç borçlanma senetleri ve varantlardan oluşan sermaye piyasası varlıklarının, toplam finansal varlıklar içerisindeki payı 2024 yılı Mart ayı sonu itibarıyla yüzde 42,3’e çıktı.

YATIRIMCI SAYISI YENİDEN ARTIŞA GEÇTİ

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği 2024 yılı Mart ayı “Finansal Piyasa Özet Verileri”, yatırımcıların sermaye piyasalarına olan ilgisinin Şubat ve Mart ayında yeniden artışa geçtiğini ortaya koydu. 2023 yılı Ekim sonu itibarıyla 8 milyon 556 bine ulaşarak rekor kıran pay senedi bakiyeli yatırımcı sayısı sonrasında düşüşe geçerek 2024 yılı Ocak ayı sonunda, 7 milyon 267 bine geriledi. Verilere göre, halka arzların da etkisiyle son iki ayda pay senedi bakiyeli yatırımcı sayısı yaklaşık 950 bin artarak Mart sonunda 8 milyon 216 bine ulaştı.

YABANCI YATIRIMCILARIN PAY SENEDİ VARLIKLARINDA HIZLI ARTIŞ

TSPB 2024 yılı Mart ayı “Finansal Piyasa Özet Verileri”, yabancı yatırımcıların (yurtdışı yerleşikler) finansal varlıklarının bu yılın ilk çeyreğinde 465 milyar lira (yüzde 18,1) arttığını gösteriyor. 2023 yılı sonunda 2 trilyon 574 milyar lira olan yabancı yatırımcıların finansal varlıkları, 2024 yılı Mart sonu itibarıyla 3 trilyon 39 milyar liraya çıktı. Yabancı yatırımcıların finansal varlıkları Mart 2023 – Mart 2024 döneminde ise yüzde 135,8 oranında büyüme kaydetti. Veriler göre, geçen yıl sonu itibarıyla 1 trilyon 557 milyar lira olan yabancı yatırımcıların pay senedi varlıkları, ilk üç ayda yüzde 23,1 artarak 2024 yılı Mart sonu itibarıyla 1 trilyon 917 milyar liraya ulaştı. Yabancı yatırımcıların pay senedi varlıkları son bir yılda ise yüzde 194,6 oranında büyüdü.

Geçen yılsonu itibarıyla 289.2 milyar lira olan yabancı yatırımcıların TL mevduatları, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 17,5 artarak yaklaşık 340 milyar liraya çıktı. Aynı dönemde döviz tevdiat hesapları ise yüzde 7,5 artarak 672.3 milyar liraya çıktı. Bu yılın ilk çeyreğinde yabancı yatırımcıların kıymetli maden depo hesapları varlıkları yüzde 24,5 artarken, devlet iç borçlanma senedi varlıkları ise 0,7 küçüldü.

9 ŞİRKETİN HALKA ARZI GERÇEKLEŞTİ

Şirketlerin sermaye piyasalarına olan ilgisi de artarak devam ediyor. TSPB verilerine göre, bu yılın ilk üç ayında 9 şirketin halka arzı gerçekleşti. Bu halka arzlar dolayısıyla şirketlere 18,4 milyar lira kaynak sağlandı. TSPB verileri, bu yılın ilk üç ayında ayrıca sermaye artırımları ve ikincil halka arzlarla sermaye piyasalarından, 10,7 milyar lira finansman sağladığını ortaya koydu.

2023 YIL BAŞINDA 1.37 TRİLYON LİRAYDI

KKM ilk olarak aralık 2021 tarihinde kurdaki atak sonrası devreye girdi. 2023 yılının başından ilk yarısına kadar KKM hesaplarını destekleyici adımlar artırıldı. Dövizden dönüşümlü olan KKM’lerde tavan 26 Ocak’ta kaldırıldı. Mart ayının sonlarında yükümlülüğü olan şirketlere en az 1 ay vadeli olmak üzere döviz veya Türk lirası mevduat ve katılım hesabı açma imkanı getirdi. 31 Mart günü KKM hesaplarına uygulanan Türk lirası faiz üst sınırı kaldırıldı. Yılın başında 1.37 trilyon lira olan KKM hesapları mart ayından itibaren hızlı bir artış trendine girdi.

3.4 TRİLYON LİRA OLDU

Şubat ayının başında 1.4 trilyon lira olan KKM hesapları mart ayının başında 1.6 trilyon lira, nisan ayının başında ise 1.7 trilyon seviyesine yükseldi. BDDK verilerine göre 5 Mayıs haftasında KKM hesapları 2.2 trilyon, 2 Haziran haftasında 2.5 trilyon, 7 Temmuz haftasında 2.8 trilyon lira ve 4 Ağustos haftasında 3.3 trilyon liraya geldi. Tepe noktası ise 18 Ağustos tarihli haftada 3.4 trilyon lira oldu.

TEMMUZDAN İTİBAREN DÜŞÜŞ ADIMLARI

Mayıs ayında yapılan seçimlerin ardından ekonomi yönetimi değişti ve KKM’nin cazibesini azaltmaya yönelik adımlar atılmaya başlandı. İlk adımın atıldığı temmuz ayında yüzde 15 karşılık oranı getirildi. Ağustos ayında yabancı para mevduattan KKM’ye dönüşüm hedefine son verildi, daha sonra zorunlu karşılık oranları vadeye göre farklılaştırıldı. 1 Eylül tarihli haftada 3.3 trilyon lira olan KKM hesapları, 6 Ekim haftasında 3.2 trilyon liraya geriledi. 3 Kasım tarihli haftada 3 trilyon liranın altına düşen KKM hesapları, 2.9 trilyon lira oldu. 1 Aralık haftasında ise 2.7 trilyon liraya düştü. Aralık ayında KKM hesaplarındaki gerileme hızı düştü. 29 Aralık haftasında ise KKM hesapları 2 trilyon 626 milyar liraya geriledi.

OCAKTA 117.9 MİLYAR LİRA GERİLEDİ

5 Ocak haftasında 2 trilyon 576 milyar lira olan KKM hesapları, 26 Ocak haftasında 2 trilyon 458 milyar lira oldu. Ocak ayındaki gerileme 117.9 milyar lira seviyesinde oldu. Şubat ayının ilk haftasına girerken 76 milyar liralık gerileme olurken, son haftadaki gerileme ise 14.7 milyar lirada kaldı.