Kuzey Afrika’dan gelen toz bulutlarının etkisiyle Yunanistan’ın başkenti Atina’da gökyüzü turuncu renge büründü. Meteoroloji uzmanları yaptığı açıklamada Türkiye’de toz taşınımın birkaç gün daha görüleceğini bildirdi. Son günlerde Afrika ve Arabistan çöllerinden rüzgar ile taşınan tozun ülke üzerindeki hava kalitesini etkilediğine dikkat çeken Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Özlü, “Astım ve KOAH başta olmak üzere akciğer hastalarımız bu konuda dikkatli olmalılar. Çünkü havada izin verilen miktarların üzerinde bulunan toz ve gazların solunması akciğer hastalarımızın dengesini bozabilir, astım ve KOAH alevlenmelerine neden olabilir” dedi. Peki, çöl tozu ne zaman bitecek? İşte, ayrıntılar.

ÇÖL TOZU NE ZAMAN BİTECEK?

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan uyarıların ardından Libya çöllerinden havalanıp Akdeniz’i geçerek Yunanistan üzerinden Türkiye’ye gelen toz bulutları, ülkenin batısında etkisini sürdürüyor. İstanbul’da çöl tozu nedeniyle görüş mesafesinde düşme ve hava kalitesinde azalma yaşandı.

Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi, Antalya, Burdur ve Isparta’da etkisini gösteren Çöl tozu taşınımı konusunda uyarıda bulundu.

Çöl tozunun solunum yolu, kalp ve akciğer hastalıkları olan bireyler başta olmak üzere hassas ve alerjik tepki veren vatandaşlarda olumsuz etkiler gösterebileceği aktarılan açıklamanın devamında, “Ayrıca, görüş mesafesinde düşmeye sebep olabilir. 25 Nisan 2024 tarihinden itibaren çöl tozu etkisinin azalması beklenirken, yere çöken tozun tekrar havalanarak olumsuz etki oluşturması muhtemeldir. Genellikle çöl tozu geçtikten en geç 2 gün içerisinde yağış ile birlikte atmosferden temizlenirken, bu sefer 30 Nisan 2024’e kadar bölgemizde yağış beklenmemektedir” denildi.

METEOROLOJİ’DEN UYARI

Son hava durumu tahminlerine göre Doğu Akdeniz ile Güneydoğu Anadolu’da yer yer toz taşınımı beklendiğinden, görüş mesafesinde düşme, hava kalitesinde azalma ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmalıdır.

ÇÖL TOZU NEDİR?

Toz taşınımı ya da çöl tozu atmosferdeki toz partiküllerinin hareket etmesi veya taşınması sürecidir. Bu partiküller genellikle rüzgar, termal hareketler, fırtınalar veya insan etkisiyle atmosferde taşınabilirler. Toz taşınımı, genellikle çöllerden veya kuru arazilerden kaynaklanan toz fırtınalarıyla ilişkilidir, ancak sanayi, tarım faaliyetleri veya araç trafiği gibi insan faaliyetleri de toz taşınımına katkıda bulunabilir. Mineral toz partiküllerinin (çöl tozları) atmosferde belirgin varlığının ana nedenleri arasında kuraklık ve çölleşme yer almaktadır.

ÇÖL TOZUNUN ZARARLARI NELERDİR?

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Özlü, Afrika çöl tozları hakkında uyarılarda bulundu. Son günlerde Afrika ve Arabistan çöllerinden kalkan tozun ülke üzerindeki hava kalitesini etkilediğine değinen Prof. Dr. Özlü, “Astım ve KOAH başta olmak üzere akciğer hastalarımız bu konuda dikkatli olmalılar. Çünkü havada izin verilen miktarların üzerinde bulunan toz ve gazların solunması akciğer hastalarımızın dengesini bozabilir, astım ve KOAH alevlenmelerine neden olabilir. Bu hastaların hava kirliliğinin arttığı dönemlerde acile başvuru ve ölüm oranlarının arttığına dair daha önce yaşanmış büyük hava kirliliği epizotlardan bildirilen veriler vardır” diye konuştu.

“Astım ve KOAH hastalarında şikâyetler ortaya çıkabilir”

Bu dönemde astım ve KOAH hastalarının şikâyetlerinin artabileceğini dile getiren Prof. Dr. Özlü, “Hastalarımızın şikâyetleri ortaya çıkabilir, var olan yakınmaları artabilir, mevcut tedavileri yetersiz kalabilir. Nefes darlığı, öksürük, balgam, hırıltılı solunum gibi yakınmalarınız ortaya çıkmışsa veya bu yakınmalarının şiddet ve sıklığında artma varsa, genel durumunuzda bir bozulma hissediyorsanız, uykudan uyandıran şikâyetleriniz oluyorsa hemen hekiminize başvurulmalıdır” şeklinde konuştu.

“Tozun yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkılmamalı”

Tozun yoğun olduğu saatlerde dikkat edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Özlü, “Özellikle tozun yoğun olarak hissedildiği saatlerde dışarıya çıkmayınız, pencerelerinizi kapalı tutunuz. Dışarıya çıkmanız mutlaka gerekli ise maske kullanınız” dedi.

“Çöl tozu gözlerde kurumaya neden olabilir”

Çöl tozlarının bireyi olumsuz etkileyebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Özlü, “Çöl tozları gözlerde ve ciltte kurumaya, tahrişe, kaşıntı ve kızarıklık gibi yakınmalara neden olabilir. Eşya ve yüzeylerde çizilmelere, tahriplere, boyalarda deformasyona da yol açabilir. Çöl tozları ile taşınan mantarlar solunabilir ve duyarlı konakçılarda akciğer enfeksiyonlarına neden olabilir” ifadelerini kullandı.

Çöl tozu ya da toz bulutu uyarısı sonrası çeşitli kentlerde yaşayan vatandaşlar konuyla ilgili araştırmalara başladı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yurdun birçok ilinde görülecek toz taşınımı uyarısı geldi. Çöl tozunun solunum yolu, kalp ve akciğer hastalıkları olan bireyler başta olmak üzere hassas ve alerjik tepki veren vatandaşlarda olumsuz etkiler gösterebileceği vurgulanarak, ayrıca görüş mesafesinde düşmeye sebep olabileceği kaydedildi. Peki, Toz bulutu nedir, hangi illerde olacak, zararlı mı? Çöl tozu ne zaman bitecek? İşte son hava durumu raporları!

ÇÖL TOZU İSTANBUL’DA

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan uyarıların ardından Libya çöllerinden havalanıp Akdeniz’i geçerek Yunanistan üzerinden Türkiye’ye gelen toz bulutları, ülkenin batısında etkisini sürdürüyor. İstanbul’da çöl tozu nedeniyle görüş mesafesinde düşme ve hava kalitesinde azalma yaşandı.

UZMANLARDAN ÇÖL TOZU UYARISI

Afrika üzerinden gelen çöl tozları ve sıcak hava dalgası Türkiye’de etkili olurken Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Kansu, “Çocuklar, alerjisi ve astımı olanlar, KOAH’lılar, yaşlılar daha fazla risk altında. Partiküllerin içinde kimyasallar da var, ileriye dönük kronik, nörolojik hastalıklar açısından etkiler oluşturduğu gösterilmiş. Solunum semptomları olan hastalar acillere artan şikayetlerle, atak dediğimiz tabloyla geliyor. ‘Neden olduk’ diyorlar. Dışarıda geçireceğimiz vakti azaltalım, maskeyle çıkalım, aldığımız sebze meyveleri bol suyla yıkamaya çalışalım” dedi.

ÇÖL TOZU NEDİR?

Toz taşınımı ya da çöl tozu atmosferdeki toz partiküllerinin hareket etmesi veya taşınması sürecidir. Bu partiküller genellikle rüzgar, termal hareketler, fırtınalar veya insan etkisiyle atmosferde taşınabilirler. Toz taşınımı, genellikle çöllerden veya kuru arazilerden kaynaklanan toz fırtınalarıyla ilişkilidir, ancak sanayi, tarım faaliyetleri veya araç trafiği gibi insan faaliyetleri de toz taşınımına katkıda bulunabilir. Mineral toz partiküllerinin (çöl tozları) atmosferde belirgin varlığının ana nedenleri arasında kuraklık ve çölleşme yer almaktadır.

ANTALYA TOZ BULUTUYLA KAPLANDI

Meteoroloji 4. Bölge Müdürlüğü’nün beklendiğini duyurduğu ve 2 gündür Antalya’da etkili olan toz taşınımı yaşamı olumsuz etkiledi. Kuzey Afrika üzerinden gelen toz tabakası kentin üstünü kapladı. Toz tabakası nedeniyle kentin siluetini oluşturan Beydağları görünmez hale geldi. Meteoroloji verilerine göre kentte yüzey toz konsantrasyonu 110 mikrogram/ metreküp ile ‘hassas’ seviyesini koruyor.

Meteoroloji 4. Bölge Müdürlüğü’nün yaptığı uyarıya göre toz taşınımının aynı seviyede akşama kadar, yarın ise etkisini azaltarak devam etmesi bekleniyor. Diğer yandan gün içerisinde beklenen yağmurla birlikte toz tabakasının kısmen azalması bekleniyor.

ÇÖL TOZU 2024 NE ZAMAN BİTECEK?

Kuzey Afrika’dan gelen toz bulutlarının etkisiyle Yunanistan’ın başkenti Atina’da gökyüzü turuncu bir renge büründü. Meteoroloji, Marmara ve İç Anadolu Bölgesi’nde beklenen toz taşınımı nedeniyle görüş mesafesinde düşme, hava kalitesinde azalma ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı tedbirli olunması uyarısı yaptı. CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen de 3 gün etkili olacak toz taşımı nedeniyle yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için maske uyarısında bulundu.

Meteoroloji 1. Bölge Müdürlüğü İstanbul Bölge Tahmin ve Erken Uyarı Merkezi’nden yapılan açıklamada, son değerlendirmelere göre bugün bölge genelinde toz taşınımı beklendiği bildirildi.

Toz taşınımının yarın İç Anadolu Bölgesi’nde de etkili olması beklenirken açıklamada, görüş mesafesinde düşme, hava kalitesinde azalma ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması istendi.

3 GÜN ETKİLİ OLACAK

CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen ise beklenen hava durumu ile ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:

Evet geliyor. Atina’ya Afrika’dan geldi. Sahra Çölü üzerinden Ege Marmara, Karadeniz daha sonra da İç Anadolu’ya geliyor. Tozun içinde demir bileşeni olduğu için kırmızı renkte. Atina’da kararlı bir atmosfer var, yukarıdan aşağıya inmiş.

İstanbul’da bugün tozu görebiliyoruz. İstanbul’da bu kadar olmaz. İstanbul’da yüksek basınç yok. İstanbul ve Ege’de rüzgar fazla olduğu için bu kadar olmaz. Atina’da 400 mikro kg civarında. Yarın Kastamonu, Konya, Ankara’da etkili olacak. Yarından sonra İstanbul’dan doğuya doğru etki edecek. İç Anadolu’da kırmızılığı biraz daha fazla görebiliriz.

MASKE UYARISI

Toprak için faydalı minareller var ama solumamalıyız. Değerler 250’yi geçtiğinde maske takılmalı kesinlikle. Yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar maske takabilir. Kıyalarda rüzgardan dolayı dağılıyor iç bölgelerde yüksek basınç daha fazla. Yağmur olmadığı için çamur şeklinde yağmayacak. Çok sağlıksız değil ama hassas bir seviyede.

TOZ BULUTU ETKİLİ OLMAYA BAŞLADI

Sabahın erken saatlerinden itibaren Adıyaman semalarını kaplayan toz bulutu kentin üzerinde yoğunlaştı. Görüş mesafesinin azaldığı kentte toz bulutu kentin gri ve sarı renge bürünmesine neden oldu. Vatandaşlar toz bulutunun, başta astım hastaları olmak üzere tüm insanların sağlığını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan çeşitli uyarıların ardından Libya üzerinden gelen çöl tozu Tekirdağ’da etkili oluyor. Çöl tozunun etkisiyle Tekirdağ Süleymanpaşa ilçesi yer yer gözden kayboldu. Etkili olan çöl tozu sebebiyle ilçede park halindeki birçok araç çamur ile kaplandı. Vatandaşlar çamur ile kaplanan araçlarını yıkatmak için oto yıkamacıların yolunu tuttu.

BOLU’DA GÖKYÜZÜNÜ TOZ BULUTU KAPLADI

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün sarı kodlu ‘toz taşınımı’ uyarısının ardından Afrika üzerinden Türkiye’ye gelen yoğun toz Bolu’da da etkili oldu. Şehrin yüksek kesimlerinden kent merkezini kaplayan gri toz bulutunun olduğu görüldü. Bolu’nun yarın da hassas seviyede yoğun tozun etkisinde olması bekleniyor.

SICAKLIKLAR ARTIYOR

Yağışlı bir kışın ardından yaz aylarına yaklaşırken sıcaklıklar etkisini göstermeye başladı. Meteoroji, bölge bölge sayarak sıcaklıkların 10 ila 15 derece yükseleceğini açıkladı. Aşırı sıcaklıklar konusunda bir dizi uyarılarda bulunan Bakan Özhaseki, “Özellikle kronik rahatsızlığı olan vatandaşlarımız ve yaşlılarımız başta olmak üzere tüm vatandaşlarımızın günün en sıcak saatleri olan 11 ila 16 saatleri arasında açık alanlarda bulunmamalarını istirham ediyorum.” dedi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre; Yurdun kuzey ve batı kesimlerinin parçalı ve yer yer çok bulutlu, Trakya ile İstanbul, Kocaeli ve Çanakkale çevrelerinin sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı, diğer yerlerin az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor. Rüzgarın Güney ve Kıyı Ege’de kuvvetli olarak (40-60 km/saat) esmesi bekleniyor. İç ve batı bölgelerde toz taşınımı görüleceği tahmin ediliyor.

Mevsim normalleri üzerinde seyreden hava sıcaklıklarının yurt genelinde artmaya devam etmesi, bu hafta içerisinde normallerinin, Marmara, Ege ve Batı Akdeniz’de 4-6 derece; Doğu Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da 10-15 derece üzerine kadar çıkması bekleniyor.