‘BUGÜN FEDAKÂRLIK GÜNÜ’

“Normal şartlarda kredilerin bu kadar kısıtlandığı bir ortamda satışlar bıçak gibi kesilebilirdi” diyen Zafer Başar, her yıl sıfır otomobil alan kişilerinin yaklaşık yüzde 85’inin mevcut araç sahipleri olduğunun altını çizerek, “Şu anda ev alacak kadar güce sahip olmayanlar otomobillerini değiştirmeyi enflasyon karşısında bir fırsat olarak görüyor. Kredi çekip, belki bozdurup otomobil alıyor. Çünkü, şu anda mevcut aracını sattığında yenisini almak için küçük bir kredi yeterli olabiliyor. Aksi takdirde makas öylesine açılıyor ki elinizdeki aracı bir daha yenileme imkânınız olmayabilir. Bu nedenle bugün aslında bir anlamda fedakârlık günü. Bu refleks olmasaydı söz konusu kredilerle satışlar bu seviyelerde olmazdı” değerlendirmesinde bulundu.

HEDEF 45 BİN ADET SATIŞ

Mayıs ayı ile birlikte satış temposunun rekorların kırıldığı ilk 3 ay kadar olmasa da yeniden artmaya başlayacağını belirten Zafer Başar, 2024 yılında otomobil satışlarının 700 bin adet bandında kapanmasını öngördüklerini söyledi. Yüce Auto Skoda’nın davetlisi olarak katıldığımız İspanya’nın Barcelona şehrinde gerçekleşen yeni Kodiaq test sürüşü etkinliği kapsamında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Yüce Auto Skoda Genel Müdürü Zafer Başar, markanın bu yılki hedefleri ve planlarıyla ilgili olarak ise özetle şu şekilde konuştu:

“Mart ayında yenilenen Scala ve Kamiq’i satışa sunduk. Sırada yenilenen Kodiaq, Superb ve Octavia var. Yıl sonuna doğru elektrikli Enyaq’ı da getirmek istiyoruz. Elektrikli araçlar için önemli altyapı hazırlıklarımız var. Her bayide hızlı şarj istasyonu, mobil şarj hizmeti gibi hizmetlerimiz olacak. 7 ana modelle pazarın yüzde 92.7’sine hitap eden bir markayız. Her bütçeye ve ihtiyaca uygun bir modelimiz var. Geçen sene 35 bin adet olan satış adedimiz bu sene 45 bin adede çıkarmayı hedefledik.”

YENİ NESİL KODIAQ AĞUSTOSTA GELİYOR

Yüce Auto Skoda Genel Müdürü Zafer Başar, Skoda’nın SUV segmentindeki amiral gemisi Kodiaq’ın ikinci neslinin ağustos ayından itibaren Türkiye’de satışa çıkacağını söyleyerek, “Yeni Skoda Kodiaq’ın 2024 için satışta olacağı 5 aylık dönem göz önüne alındığında 2 bin adet üzeri satışı öngörüyoruz” dedi. Yeni Kodiaq bu yıl Türkiye’ye 1.5 litre benzinli (1.5 TSI mHEV) ve 2 litre dizel 4×4 (2.0 TDI) olmak üzere iki farklı motor ve Premium, Prestige, Sportline olmak üzere 3 farklı donanım seçeneğiyle gelecek. 265 beygir gücünde 2 litrelik benzinli motora ve RS donanım seçeneğine sahip versiyon ise 2025 yılında yollara çıkacak. Bu arada, bir önceki nesline göre 6 cm kadar uzayarak 4758 mm’ye ulaşan yeni Kodiaq’ın sürtünme kat sayısı da 0.33’ten 0.28’e düşürülerek ilave yakıt tasarrufu sağlanmış.

‘GERÇEKLERE DÖNME VAKTİ’

İlk 3 aydaki hızlı satış temposunun ardından nisan ayında pazarın bir miktar yavaşlayacağını öngördüklerini ancak mayıs ayı ile birlikte temponun yavaş yavaş artmasını beklediklerini söyleyen Zafer Başar, “Bu sene itibarıyla Türkiye otomotiv pazarı artık markalar açısından kârlılığın daha düşük olduğu müşteri odaklı bir pazara dönüşecek. Aslında pandeminin başladığı 4 yılın ardından pazar bir anlamda normalleşecek diyebiliriz. 2024 yılının sonunda belki de 2025 yılının sonunda Türkiye’de aslında hangi marka ne kadar satıyor, müşteri hangi markaları tercih ediyor gibi birçok sorunun gerçek yanıtını almış olacağız” diye konuştu.

KONUT SATIŞLARI OCAK-MART DÖNEMİNDE %1,3 AZALDI

Konut satışları Ocak-Mart döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %1,3 azalışla 279 bin 604 olarak gerçekleşti. 

İPOTEKLİ KONUT SATIŞLARI 12 BİN 880 OLARAK GERÇEKLEŞTİ

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %49,0 azalış göstererek 12 bin 880 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %12,2 olarak gerçekleşti. Ocak-Mart döneminde gerçekleşen ipotekli konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %53,0 azalışla 27 bin 622 oldu.

Mart ayındaki ipotekli satışların, 3 bin 105’i; Ocak-Mart dönemindeki ipotekli satışların ise 6 bin 569’u ilk el satış olarak gerçekleşti.

DİĞER SATIŞ TÜRLERİ SONUCUNDA 92 BİN 514 KONUT EL DEĞİŞTİRDİ

Türkiye genelinde diğer konut satışları Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %15,3 artarak 92 bin 514 oldu. Toplam konut satışları içinde diğer satışların payı %87,8 olarak gerçekleşti. Ocak-Mart döneminde gerçekleşen diğer konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %12,3 artışla 251 bin 982 oldu. 

İLK EL KONUT SATIŞ SAYISI 34 BİN 399 OLARAK GERÇEKLEŞTİ

Türkiye genelinde ilk el konut satış sayısı, Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %4,6 artarak 34 bin 399 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışının payı %32,6 oldu. İlk el konut satışları Ocak-Mart döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,2 artışla 88 bin 256 olarak gerçekleşti.

İKİNCİ EL KONUT SATIŞLARINDA 70 BİN 995 KONUT EL DEĞİŞTİRDİ

Türkiye genelinde ikinci el konut satışları Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %2,2 azalış göstererek 70 bin 995 oldu. Toplam konut satışları içinde ikinci el konut satışının payı %67,4 oldu. İkinci el konut satışları Ocak-Mart döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,0 azalışla 191 bin 348 olarak gerçekleşti.

YABANCILARA MART AYINDA BİN 778 KONUT SATIŞI GERÇEKLEŞTİ

Yabancılara yapılan konut satışları Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %47,9 azalarak bin 778 oldu. Mart ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı %1,7 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 652 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul’u sırasıyla 618 konut satışı ile Antalya ve 151 konut satışı ile Mersin izledi.

Yabancılara yapılan konut satışları Ocak-Mart döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %48,0 azalarak 5 bin 685 oldu.

ÜLKE UYRUKLARINA GÖRE EN ÇOK KONUT SATIŞI RUSYA FEDERASYONU VATANDAŞLARINA YAPILDI

Mart ayında Rusya Federasyonu vatandaşları Türkiye’den 411 konut satın aldı. Rusya Federasyonu vatandaşlarını sırasıyla 182 konut ile İran, 129 konut ile Ukrayna ve 82 konut ile Irak vatandaşları izledi.

(Not: Markaların Hürriyet’le paylaştığı yıl sonu tahmini satış öngörüleri ile basına açıkladığı 2024 hedeflerinden derlenmiştir. BYD, FIAT, Jeep, Skywell, Leapmotor gibi markalar listeye dahil edilememiştir. Diğer markalarla birlikte satışların 120 bin adede ulaşması beklenmektedir.)

AB’DE İLK 5’İ ZORLUYORUZ

Eğer hedefler tutarsa, yaklaşık 700 bin adetle kapanacağı öngörülen 2024 yılı Türkiye otomobil pazarında elektriklilerin payı yüzde 17’lere kadar çıkacak. Başka bir ifadeyle neredeyse satılan her 10 otomobilden 2’si elektrikli olacak. Türkiye yollarındaki toplam elektrikli otomobil sayısı 210 bine ulaşacak. Diğer bir önemli nokta ise muhtemelen elektrikli otomobillerin, hibrit ve dizelleri geçerek motor tiplerine göre benzinlilerden sonra en çok satılan ikinci motor tipine yükselmesi olacak. Diğer yandan, 120 bin adedin üzerinde bir elektrikli otomobil satışı Avrupa’da (İngiltere dahil) Belçika ve Norveç’i sollayarak 6. sırayı, AB ülkeleri içerisinde ise ilk 5’i zorlamamız anlamına da geliyor.

STELLANTIS VE VW SIÇRAMA YAPACAK

Markaların Hürriyet ile paylaştığı ve sene başında basına açıkladığı hedeflere göre, 2024 yılının en çok elektrikli otomobil satışını yine Togg’un gerçekleştirmesi bekleniyor. Şirket bu yıl 2 bin adedi yurtdışına olmak üzere toplamda 47 bin adet üretim planlıyor. Yükselen fiyatlarıyla doğru orantılı olarak satışları düşmeye devam eden Tesla’nın yerini ise 2024’te Stellantis Grubu almaya aday. Grup Peugeot, Citroen ve Opel’de satışlarının yüzde 15’ini elektrikli modellerin oluşturmasını hedefliyor. Bu da söz konusu 3 markanın aşağı yukarı 30 bin adet satış hedeflediği anlamına geliyor ve bu 3 markayı Togg’un ardından üst sıralara yerleştiriyor. Tesla için tahminler 1.300 civarında satış yapacağı yönünde.

2024’te nihayet elektrikli modellerini Türkiye’ye getirmeye hazırlanan Alman üretici Volkswagen 7 bin adet satış hedefiyle en çok elektrikli otomobil satacak markalar arasında ilk 5’e girmeye hazırlanıyor. Bu markayı yaklaşık 6 bin 250 adetle Mercedes-Benz ve 5 bin adetle Hyundai izliyor.

EN UCUZ BENZİNLİNİN ÖTV’Sİ %80 İKEN ELEKTRİKLİDE %10

REKORLARIN kırıldığı ilk çeyrekte elektrikli otomobiller satışlarının artış hızı biraz yavaşladı. ODMD verilerine göre, elektrikli otomobillerin pazardan aldığı pay Ocak-Mart 2024 döneminde 16 bin 556 adetle yüzde 7.1 oldu. İlk çeyrekteki satışlarda ÖTV muafiyetli satışlar ve filo talebi etkiliydi. Yılın geri kalanında ise elektrikli otomobillere olan talebin pazara girecek yeni modeller ve yüksek vergi avantajı nedeniyle yeniden ivme kazanması bekleniyor. Öyle ki, bugün en uygun fiyatlı içten yanmalı (benzinli/dizel) motora sahip bir otomobilden bile yüzde 80 ÖTV alınırken, gücü 160 kW’yı geçmeyen elektrikli otomobillerden alınan ÖTV oranı sadece yüzde 10. Kimi sektör temsilcilerine göre, bu oran araç başına yaklaşık 8 bin ’luk bir avantaj anlamına da geliyor.

YA ÇİNLİLER GELEBİLSEYDİ

TİCARET Bakanlığı’nın geçtiğimiz yıl devreye aldığı yeni tebliğ ile AB ve STA yapılan 39 ülke haricindeki ülkelerden gelecek elektrikli araçlar için 7 bölgede kendisine ait en az 20 servis kurma, 40 çağrı merkezi çalışanı, Türkiye’de temsilci bulundurma gibi zorunluluklar getirilmişti. Bu tebliğten en çok etkilenen markalar beklenildiği gibi elektrikli araçlarda sıçrama yapan Çinliler oldu. Örneğin, tebliğ olmasa BYD markasının 2024 yılına ait satış hedefi 10 bin adetti. Yine başta MG olmak üzere Skywell, Leapmotor, Chery gibi Çinli markaların yanında Çin menşeli Volvo EX30 ve Dacia Spring gibi modellerin de pazarı büyütmesi bekleniyordu. Bu doğrultuda, pazara Çinli markaların katkısının en az 15-20 bin adet bandında olabilirdi.

2023’TE HANGİ MARKA NE KADAR SATMIŞTI

BASKI ÜST SEVİYEDE

Perşembe günü Netanyahu ile telefonda konuşan Biden, Beyaz Saray’ın yaptığı açıklamaya göre “insani yardım çalışanlarına yönelik saldırıların ve Gazze’deki genel insani durumun kabul edilemez olduğunu” iletti. Özellikle bu hafta başında İsrail ordusunun bir insani yardım kuruluşunun araçlarını vurması ve aralarında 1 Amerikalı ve 3 İngiliz olmak üzere 7 insani yardım çalışanını öldürmesi üzerine Amerikan başkanı üzerindeki “İsrail politikanı değiştir” baskısı en üst seviyeye ulaştı.

DURUMU DEĞERLENDİRECEĞİZ

Buna göre görüşmede Biden, Netanyahu’ya İsrail’in sivillerin zarar görmemesine, yardım çalışanlarının güvenliğine yönelik bir dizi spesifik, somut ve ölçülebilir adımı duyurması ve uygulaması gerektiğini iletti. ABD’nin Gazze’ye ilişkin politikasının, İsrail’in bu adımlara ilişkin acil eylemine ilişkin değerlendirmeye göre belirleneceğini açıkça belirtti.

HEMEN İŞE Mİ YARADI

Sık sık İsrail dostu olduğunu hatırlatan Biden’ın, Netanyahu’ya ültimatomu sonrası aynı gün içinde İsrail savaş kabinesi, Gazze’ye daha fazla yardımın geçişini sağlamak için Erez sınır kapısının 7 Ekim’den bu yana ilk kez açılacağını duyurdu. Ayrıca Aşdod limanının da yardımların geçişi için kullanılabileceği bildirildi. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Sözcüsü Adrienne Watson, kararı memnuniyetle karşıladıklarını söyledi ve bu adımların uygulanıp uygulanmayacağını takip edeceklerini ekledi.

İSRAİL İKİ SUBAYI GÖREVDEN ALDI

İsrail, Gazze’de düzenlenen saldırıda, World Central Kitchen mensubu yedi yardım çalışanının hayatını kaybetmesine yönelik inceleme sonucunda ordunun ciddi hataları olduğunu tespit etti. İnceleme sonucunda albay ve binbaşı rütbesinde iki subayın görevden alınmasına ve güney kuvvetler komutanının da aralarında yer aldığı kıdemli subayların kınanmasına karar verildi.

FİRST LADY ETKİLİ OLDU

Sadece Amerika’da değil dünya çapında da desteklediği bu katliamı durdurması için eleştiri oklarının hedefi olan Başkan Biden’a en büyük baskının kendi evinden geldiği öğrenildi. Biden’ın salı günü düzenlediği Ramazan etkinliğinde yer alan bir katılımcıdan alıntı yapan The New York Times gazetesi, başkanın İsrail’e verdiği destek nedeniyle eşinin memnun olmadığını söylediğini aktardı. Jill Biden’ın eşine “Savaşı durdur, hemen durdur” diye ısrar ettiği iddia edildi.

Jill Biden

BM İNSAN HAKLARI KONSEYİ: İSRAİL’E SİLAH SATIŞINI DURDURUN

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, Gazze’de sürdürdüğü savaş nedeniyle İsrail’e tüm silah satışlarının durdurulmasını talep eden tasarıyı kabul etti. Karar, Konseyin 47 üye devletinden 28’inin lehte, altısının karşı ve 13’ünün çekimser oyuyla geçti. Metinde ülkelere “uluslararası insani hukukun daha fazla ihlal edilmesini önlemek için İsrail’e silah, mühimmat ve diğer askeri teçhizatın satışını, transferini durdurma” çağrısında bulunuldu. Pakistan’ın Arnavutluk dışındaki tüm İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkeleri adına Konsey’e sunduğu kararda “derhal ateşkes ve acil insani yardım” çağrısında bulunuldu. ABD, Almanya, Arjantin, Bulgaristan, Malavi ve Paraguay taslağa hayır oyu verirken, gerekçe olarak metinde Hamas’ın saldırısının kınanması gösterildi. Kararın bağlayıcılığı bulunmasa da İsrail’e artan baskıyı ortaya koyuyor. İsrail’e en büyük silah desteğini sağlayan ABD ve Almanya’nın ret kararı vermesi ise dikkat çekti.

MCDONALDS’TAN İSRAİL KARARI! ŞUBELERİNİ GERİ ALIYOR

Gazze’deki savaşın başlamasından bu yana Müslüman toplumlar başta olmak üzere birçok ülkede boykot edilen ABD merkezli gıda şirketi McDonald’s, İsrail’deki bayilik haklarını geri alma kararı verdi. McDonald’s tarafından yapılan açıklamada yaklaşık 30 yıldır markanın İsrail’deki restoranlarını işleten Alonyal şirketiyle yapılan anlaşma sonucu, bu ülkedeki 225 restoranın işletme haklarının geri alınacağı bildirildi. McDonald’s satın alım sonrası İsrail’deki faaliyetlerin ve çalışanların “aynı koşullarda” sürdürüleceğini açıklarken, satış koşullarıyla ilgili başka bir ayrıntı paylaşmadı.

BOYKOT ETKİLİ OLDU

Alonyal şirketi, zincirin İsrail’deki mağazalarından İsrailli askerlere binlerce bedava yiyecek dağıtmış, olay büyük tepki çekmişti. Birçok Müslüman ülkede McDonalds’a karşı boykot kampanyası başlatılmış, şirketin satış rakamları ciddi oranda düşmüştü. Şirket ocak ayında yayımladığı raporda savaş nedeniyle Ortadoğu başta olmak üzere birçok bölgede satışların etkilendiğini duyurmuştu. McDonald’s son dört yılda ilk kez bir çeyrekteki satış hedeflerini kaçırmıştı. Şirketin dünya genelindeki 40 bin restoranının yüzde 5’i Ortadoğu ülkelerinde bulunuyor.

İRAN’DAN İSRAİL’E BİR TEHDİT DAHA: ‘FIRTINA YAKLAŞIYOR’

İran, İsrail’in Şam büyükelçiliğini hedef alan ve 7 Devrim Muhafızları mensubunun öldüğü saldırının ardından, İsrail’e yönelik misilleme tehdidini sürdürüyor. İran yönetimindeki aşırı muhafazakâr Tehran Times gazesi, Ramazan ayının son cumasında Filistin’e desteği ifade etmek için protestoların düzenlendiği “Kudüs Günü” için hazırlanan sayısı için “Fırtına yaklaşıyor” başlığını attı ve “Yakında Kudüs’te dua edeceğiz” ifadesini kullandı.

TEL AVİV ALARMDA

Ülkenin dini lideri Ayetullah Humeyni’yi Mescid-i Aksa’da dua ederken tasvir eden bir fotoğrafa yer veren gazete, “Siyonist rejim günden güne zayıflayarak yok olacağı güne yaklaşıyor” sözlerini de alıntıladı. İsrail, Tahran ve onun destekçilerine karşı topraklarına doğrudan bir saldırı düzenlenebileceği endişesiyle, ordu mensuplarının izinlerini iptal etmek gibi adımlarla güvenlik önlemlerini üst düzeye çıkarmıştı. Ayrıca sosyal medyada İsraillilerin gıda stoğu yaptığına dair iddialar mevcut.

“DEPREMDEN ETKİLENEN 11 İLE DESTEK OLMAK AMACIYLA E-BİRLİKTELİK KAMPANYASINI BAŞLATIYORUZ”

Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen 11 ile destek olmak amacıyla “Elektronik Ticaretle Birlikte Çok Daha İyiye (E-Birliktelik)” kampanyasını başlattıklarını dile getiren Bolat, sözlerine şöyle devam etti:

“Deprem bölgesinde yer alan ancak daha önce e-ticaret faaliyetinde bulunmayan esnaf ve tacirlerimize kampanyaya katılım sağlayan e-ticaret şirketleri; 1 ila 3 ay komisyonsuz ya da düşük komisyonlu satış desteği verilmesi, e-ticarete ilişkin altyapı, reklam, pazarlama ve platformda görünürlük desteği verilmesi, bölgeye ait coğrafi işaretli ürünlerin ihracatını kolaylaştırıcı çalışmalar yapılması, hem esnaf ve tacirlere hem de esnaf ya da tacir olmayan dezavantajlı gruplara (ev hanımları ve engelli bireyler gibi) e-ticaret eğitim desteği verilmesi gibi destekler sağlayarak, deprem bölgesinde ticaretin canlandırılmasına katkı vereceklerdir.”
Bolat, hazırlanan E-Birliktelik kampanyası ile deprem bölgesinde sürdürülebilir bir e-ticaret ekosistemi inşası, milli zenginliklerin uluslararası arenaya tanıtılması ve henüz e-ticaret ile tanışmayan esnaf ve ’lerin ürünlerini yepyeni pazarlara tanıtabilmesini hedeflediklerini kaydetti.

“E-TİCARETİN GENEL TİCARET İÇİNDEKİ PAYI DA İLK KEZ YÜZDE 20’NİN ÜZERİNE ÇIKTI”

TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ise deprem bölgesinin süratle toparlanması adına yapılabilecek belki de en önemli faaliyeti, üretim ve ticaret hayatına doğrudan etki edecek çalışmalar olacağını dile getirerek, “Bu anlamda teknoloji ve dijital çağın bize sunduğu imkanlardan en verimli şekilde faydalanmalıyız. Ticaret Bakanlığımızın açıkladığı son verilere göre 2023 yılının ilk 6 ayında e-ticaret hacmi 652 milyar liraya ulaştı. E-ticaretin genel ticaret içindeki payı da ilk kez yüzde 20’nin üzerine çıktı. Demek ki, tüketiciler artık dijital ortamı tercih ediyor” dedi.

“KAMPANYA 3 AY BOYUNCA DEVAM EDECEK”

Hisarcıklıoğlu, kampanyanın 3 ay boyunca devam edeceğine dikkat çekerek, “E-Ticaret Meclis Üyesi 20 şirketimiz, deprem bölgesinde yer alan yerel üretici ve satıcılarımıza çeşitli destekler sunacak. Kampanya ile e-ticaret şirketlerimiz, deprem bölgesinde bulunan ve e-ticaret platformlarında satış yapacak şirketlerden 3 ay boyunca komisyon ve hizmet bedeli alınmayacağını taahhüt ediyor. Bunun yanında bölgedeki satıcıların ve ürünlerinin ülke genelinde öne çıkmaları ve satış miktarlarını artırmaları adına reklam desteği verilecek” açıklamasında bulundu.

“KADIN GİRİŞİMCİLERİN HAZIRLADIĞI ÜRÜNLER İLE COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLERİN SATIŞINA ÖNCELİK VERİLECEK”

Kampanya dönemi boyunca kadın girişimcilerin hazırladığı ürünler ile coğrafi işaretli ürünlerin satışına öncelik verileceğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, “Bu ürünlerin ayrı bir etiketle öne çıkarılması sağlanacak. Böylece 81 ilden tüketicilerimizin bu ürünlere daha kolay erişmesi sağlanacak. E-ticaret şirketlerimiz yine bu kampanya kapsamında yöresel ürünlere alım garantisi verecek. İlave olarak ihtiyaç sahipleri için gıda paketi desteği sağlanacak” ifadelerini kullandı.
Lansmana Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanı sıra TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, TOBB Türkiye E-Ticaret Meclisi Başkanı Ozan Acar ve kampanyada yer alacak 20 şirketin temsilcileri katıldı.

Satış türlerine göre ise farlılık, ipotekli satışlarda yaşandı. 2022 yılında 280 bin adet ipotekli konut satışı yapılırken 2023 yılında ise yüzde 36,6’lık bir düşüş ile 177 bin adet düzeyinde gerçekleşti. İpotekli satışlardaki azalma konut kredi faizlerinde ve konut fiyatlarındaki artışın etkisiyle meydana gelmiş görülüyor. İlk el satışlarda da 2023 yılında gerileme belirgin bir hal alarak bir önceki seneye göre yüzde 17,5’lik düşüşle 379 bin adet düzeyinde gerçekleşti.

Yabancılara yapılan konut satışları ise oldukça sert bir gerilemeye sahne oldu. Yabancıya yapılan satışlar 2023 yılında bir önceki seneye göre yüzde 48,1 azalarak 35 bin adet satış gerçekleşti.

Konut piyasasında yavaşlamada konut finansmanına erişimin zorlaşması ve konut fiyatlarındaki artışın etkili olduğu görüldü.

İSTANBUL’DA METREKARE FİYATI 44,532 TL

Konut fiyatları, Eylül 2022’de yıllık bazda en yüksek artış oranı olan yüzde 189,1’e ulaşılmasının ardından on dört ay üst üste düşüş kaydederek yüzde 82,8’e geriledi. Reel artış ise 2022 yılı kasım ayında yüzde 48,9 seviyesinde iken 2023 yılında reel artış yüzde 12,8 oldu. Yeni konut fiyatlarında da konut fiyatlarıyla benzer bir tablo görülmekte olup kasım ayı itibarıyla yıllık bazda nominal yüzde 88,4, reel yüzde 16,3 oranında artış gerçekleşti. Konut fiyatlarının ulaştığı mevcut seviye itibarıyla alım gücünde azalma meydana gelmiş ve bu durum konut fiyatlarındaki artış hızının azalmasının önemli etkenlerinden birisi olmuştur. Kasım 2023 itibarıyla Türkiye genelinde konut birim fiyatları 30.319 TL/m²’ye yükselirken İstanbul’da konut birim fiyatları 44.533 TL/m², İzmir’de 35.465 TL/m², Ankara’da 23.292 TL/m² oldu.

KONUT FİYATI HANE HALKI HARCANABİLİR GELİRİNİN 4.85 KATI

Rapora göre, İstanbul’da konut fiyatları ortalama hane halkı harcanabilir gelirin 4,85 katı oldu.
2023 yılı 4.çeyrek döneminde İstanbul’da 100 m2’lik bir konut için kullanılacak konut kredisinin aylık taksitleri ise hane halkı harcanabilir gelirinin yüzde 101’i oranında.

2023 yılı aralık ayı sonunda konut kredisi hacmi 438,2 milyar TL olarak gerçekleşti. Konut kredilerinin bireysel krediler içindeki payı 2023 Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 30,7 azalarak yüzde 16,2 oldu.

Raporda enflasyonist ortamın getirdiği reel getiri arayışı başta konut olmak üzere tüm gayrimenkul çeşitlerinde talebini oldukça artırdığına dikkat çekilerek, şöyle denildi: “Ancak gerek kredi mekanizmasında yaşanan yavaşlama gerekse gayrimenkul edinimi için kullanılacak tasarrufların azalması talebi törpülemektedir. Tasarruf amaçlı konut alımlarında 2023 yılı son altı aylık döneminde giderek azalma eğilimi göstermektedir.”

GAYRİMENKUL VE KONUT FONLAMA MEKANİZMASI KURULMALI

Raporda, “Gayrimenkul ve Konut Fonlama Mekanizmalarının” kurulmasının faydalı olduğuna dikkat çekildi. Konuyu değerlendiren GYODER Başkanı Neşecan Çekici, “Arz ve talebin dengelenmesinin zaman alabileceği unutulmamalı. Ancak fiyatların devamlı artması sürdürülebilir bir durum da değil. Gerek TCMB verileri gerekse de diğer kurumların verileri ‘balonlaşma’ eğilimi gösteren bazı taşınmaz türlerinin sönümlendiğine işaret etmektedir. İnşaat ve buna bağlı sektörlerin etkin işleyişi ile talebin daha sağlıklı oluşması için bazı kurumlara ihtiyaç duyulduğunu gözlemlemek mümkün. Bunların başında ise fonlama mekanizmalarının oluşumunun sağlanması ve fon akışlarının daha rasyonel bir biçimde tedarik edilmesi gelmekte. Ancak bu yapı tüm bileşenleri ile hayata geçirildiğinde ekonominin tümü için ciddi bir kazanım sağlayabiliriz” diye konuştu.

LOJİSTİK STOKUNUN YÜZDE 95’İ KULLANILIYOR

Rapora göre 2023 yılında toplamda 135 bin m2 lojistik depo kiralama işlemi gerçekleşti. Gerçekleşen depo kiralama işlemlerinde geçen yıla göre alan bakımından yüzde 137’lik önemli bir artış kaydedilse de işlemler arz kısıtı nedeniyle 5 yıllık ortalama kiralama işlem hacminin yüzde 26 altında gerçekleşti. İstanbul Asya pazarındaki arzın sınırlı olması nedeniyle işlemler Kocaeli ve İstanbul Avrupa bölgelerinde yoğunlaştı.

İstanbul ve Kocaeli illerinde 2023 yılı 4. çeyrek itibariyle toplam lojistik stokunun yüzde 95’i kullanılıyor. İstanbul Avrupa yüzde 2, İstanbul Anadolu yüzde 1,1 ve Kocaeli yüzde 1,8 boşluk oranı görülüyor. Raporda İstanbul’da depo altyapısını güçlendirmeye yönelik stratejik çözümlere ihtiyaç duyulduğuna ve organize lojistik bölgelerinin oluşturulması amacıyla arazi tahsislerinin zorunlu olduğuna değinildi.

2025’TE AVM ARZI 14.5 MİLYON METREKAREYE ULAŞACAK

Rapora göre 2023 yılında büyük çaplı ofis yatırım işlemi gerçekleşmemişken orta ve uzun vadede yatırım işlemlerinin hızlanması bekleniyor. 2023 4. çeyrek itibariyle 12 ayda İstanbul genelinde toplam kiralama işlemi 315 bin m² olarak gerçekleşirken, 4. çeyrekte boşluk oranı ise yüzde 12,1 olarak gerçekleşti.
2023 yılının 4. çeyrek dönemi itibarıyla Türkiye’deki mevcut alışveriş merkezi arzı 446 adet alışveriş merkezinde 14 milyon m2 seviyesini geçti. 2023 yılında ülke genelinde toplam 137 bin m² kiralanabilir alana sahip 5 alışveriş merkezi açılarak perakende pazarına giriş yaptı. Mevcutta 532 bin m² kiralanabilir alana sahip 16 adet alışveriş merkezi inşaat halinde. 2025 yılı sonu itibarıyla tamamlanması planlanan projeler ile birlikte Türkiye genelinde toplam arzın 14,5 milyon m² seviyesine ulaşması bekleniyor.

GYF PAZARI YÜZDE 121 BÜYÜDÜ

Rapora göre Gayrimenkul Yatırım Fonlarının (GYF) büyüklüğü bir önceki çeyrek döneme göre yüzde 56,5 artış göstererek 75.8 milyar TL seviyesine ulaştı. GYF pazarı toplam büyüklüğünün, 2018 yılı son çeyreğinden itibaren her çeyrek pozitif yönde arttığı gözlemlendi.
Bu yılın dördüncü çeyrek rakamları, 2022 yılının aynı çeyreği ile kıyaslandığında GYF pazar büyüklüğü son bir yıllık periyotta yüzde 121,7 büyüme gerçekleştirerek 34,2 milyar TL seviyesinden 75,8 milyar TL büyüklüğe ulaştı.

GYO SAYISI 48’E YÜKSELDİ

Raporda, 2023 yılının yeni Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO) kuruluşları açısından önemli bir yıl olarak göze çarptığına dikkat çekildi. 2023’te 9 yeni GYO kuruldu ve toplam GYO sayısı 48’e yükseldi. 2022 yılında 245 milyar TL olan GYO’ların toplam piyasa değeri, bu 9 yeni GYO ile birlikte son çeyrekteki küçülmeye rağmen 343 milyar TL’ye ulaştı.

Halka açıklık oranının 2022 sonundaki değeri olan yüzde 45,3’ten yüzde 43,9’ya gerilediği 2023 yılında fiili halka açıklık oranı ise bir puanlık düşüşle yüzde 32,43 olarak gerçekleşti. Yabancı çıkışının devam ettiği 2023’te net çıkışlar 135 milyar TL’ye ulaştı.

KONUT SATIŞLARI OCAK-ŞUBAT DÖNEMİNDE %2,0 AZALDI

Konut satışları Ocak-Şubat döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %2,0 azalışla 174 bin 210 olarak gerçekleşti.

İPOTEKLİ KONUT SATIŞLARI 8 BİN 827 OLARAK GERÇEKLEŞTİ

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %49,1 azalış göstererek 8 bin 827 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %9,4 olarak gerçekleşti. Ocak-Şubat döneminde gerçekleşen ipotekli konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %56,1 azalışla 14 bin 742 oldu.

Şubat ayındaki ipotekli satışların 2 bin 60’ı, Ocak-Şubat dönemindeki ipotekli satışların ise 3 bin 464’ü ilk el satış olarak gerçekleşti.

DİĞER SATIŞ TÜRLERİ SONUCUNDA 85 BİN 75 KONUT EL DEĞİŞTİRDİ

Türkiye genelinde diğer konut satışları Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %35,7 artarak 85 bin 75 oldu. Toplam konut satışları içinde diğer satışların payı %90,6 olarak gerçekleşti. Ocak-Şubat döneminde gerçekleşen diğer konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %10,6 artışla 159 bin 468 oldu. 

İLK EL KONUT SATIŞ SAYISI 28 BİN 594 OLARAK GERÇEKLEŞTİ

Türkiye genelinde ilk el konut satış sayısı, Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %21,8 artarak 28 bin 594 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışının payı %30,5 oldu. İlk el konut satışları Ocak-Şubat döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,6 artışla 53 bin 857 olarak gerçekleşti.

İKİNCİ EL KONUT SATIŞLARINDA 65 BİN 308 KONUT EL DEĞİŞTİRDİ

Türkiye genelinde ikinci el konut satışları Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %15,5 artış göstererek 65 bin 308 oldu. Toplam konut satışları içinde ikinci el konut satışının payı %69,5 oldu. İkinci el konut satışları Ocak-Şubat döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,0 azalışla 120 bin 353 olarak gerçekleşti.

YABANCILARA ŞUBAT AYINDA BİN 846 KONUT SATIŞI GERÇEKLEŞTİ?

Yabancılara yapılan konut satışları Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %44,9 azalarak bin 846 oldu. Şubat ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı %2,0 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 691 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul’u sırasıyla 659 konut satışı ile Antalya ve 151 konut satışı ile Mersin izledi.

Yabancılara yapılan konut satışları Ocak-Şubat döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %48,0 azalarak 3 bin 907 oldu.

ÜLKE UYRUKLARINA GÖRE EN ÇOK KONUT SATIŞI RUSYA FEDERASYONU VATANDAŞLARINA YAPILDI

Şubat ayında Rusya Federasyonu vatandaşları Türkiye’den 395 konut satın aldı. Rusya Federasyonu vatandaşlarını sırasıyla 200 konut ile İran, 112 konut ile Irak ve 105 konut ile Ukrayna vatandaşları izledi.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği, 2024 yılı Ocak-Şubat döneminde otomobil ve hafif ticari araç pazarı yüzde 40,6 oranında arttığını açıkladı.

Otomobil satışları, 2024 yılı Ocak-Şubat döneminde geçen yıla göre %52,11 oranında artarak 146.318 adet, hafif ticari araç pazarı %9,8 artarak 39.373 adet oldu.

C SEGMENTİNE İLGİ YOĞUN 

Otomobil pazarı segmentlere göre ayrıldığında pazarın yüzde 88,9’unu vergi oranları düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturdu.  C segmenti otomobiller 85.263 adetle yüzde 58,3 pay, B segmenti otomobiller 44.198 adetle yüzde 30,2 pay aldı. 

SUV VAZGEÇİLMEZ OLDU 

Gövde tiplerine göre değerlendirildiğinde ise en çok tercih edilen gövde tipi SUV otomobiller (yüzde 50,7 pay, 74.143 adet) oldu. SUV otomobilleri, yüzde 29,7 pay ve 43.509 adet satış ile sedan, yüzde 17,8 pay ve 26.051 adet satış ile H/B otomobiller takip etti.

BENZİNLİ OTOMOBİL AÇIK ARA ÖNDE

Benzinli otomobil satışları 97.861 adetle yüzde 66,9 pay, hibrit otomobil satışları 21.594 adetle yüzde 14,8 pay, dizel otomobil satışları 15.910 adetle yüzde 10,9 pay, elektrikli otomobil satışları 9.772 adetle yüzde 6,7 pay ve otogazlı otomobil satışları 1.181 adetle yüzde 0,8 pay aldı. 

MANUEL ŞANZIMAN DÖNEMİ BİTİYOR 

Otomatik şanzımanlı otomobiller, 130.391 adetle yüzde 89,1 pay alırken, manuel şanzımanlı otomobiller 15.927 adetle yüzde 10,9 pay aldı. 

FİYATLAR GENEL ANLAMDA YÜKSELDİ 

Şubat ayında otomobil fiyatları genel olarak yükseliş yaşadı. Sadece Suzuki Swift’in fiyatı yüzde 7.42 oranında düşüş gösterdi. Zam oranında liderliği Honda City üstlenirken Skoda Fabia da zam konusunda ikinci oldu. Üçüncülük ise Nissan Juke’un oldu. 

EN UCUZ OTOMOBİL YİNE KORELİ 

En ucuz sıfır otomobil listesinde liderliği Kia Picanto bırakmazken Citroen C3 ikinci, Fiat Egea ise üçüncü oldu.

YÜKSEK FAİZLER YATIRIMA YÖNLENDİRİYOR 

Mevduata verilen yüksek faiz nedeniyle iç piyasada talep soğumaya başladı ve otomobil alımı eskisi kadar hızlı devam etmiyor. 

TİCARET BAKANLIĞI’NIN ADIMLARI ETKİSİNİ GÖSTERDİ 

Bakanlığın attığı adımlarla birlikte aksesuar adı altında bayilerin fatura kesmeden el altından para alması, bayi çalışanlarının satış listesinde sıra önceliği tanımak için fazladan ücret talep etmesi, bir kişinin topladığı vekaletlerle 3’ten fazla araç satışının önüne geçilmesi, fahiş fiyat denetimleri, sıfırdan daha pahalıya satılan ikinci ele düşmüş araçların ilanlarına düzenleme gibi birçok aksiyon otomobil sektörünü düzene soktu.

SIFIR OTOMOBİL ALIRKEN DİKKAT 

Sıfır otomobil alırken sıfır diye kontrol etmemezlik yapmayın. Sıfır araçlarda da hatalar olabiliyor, kontrollerinizi yapıp teslim alın. Bayilerde boya ölçüm cihazları bulunduğundan dolayı boyasını kontrol edebilir, parçaların vida-somun birleşim yerlerinde oynama olup olmadığını gözle muayene edebilirsiniz.

Araç fiyatında anlaşma yaparken mutlaka küçük de olsa aksesuar talep etmeyi unutmayın, satışta zorlandıkları için aksesuarı vereceklerdir.

Bayiler satışlardan çok büyük karlar etmese de ilerleyen zamanda yetkili servis hizmeti vereceği için büyük kazançlar elde edeceklerdir. Örnek vermek gerekirse basit bir yağ değişimi periyodik bakımında aynı ürünleri alıp kendiniz yaptırmaya kalksanız 2 bin lira civarında ödeme yapacakken yetkili servis sizden 5-6 bin lira ücret talep edebilir. Elbette ki yetkili serviste yapılan bakımlar aracın garanti süresi içinde oluşacak olumsuzluklara yönelik teminat sağlıyor, bu avantajı da unutulmamalı. (Bu tutar örnektir, ultra lüks, supersport otomobillerin bakımlarıyla kıyaslanmamalı)

‘DUYGUSAL OLMAYACAĞIZ’

Aralık ayında Bakan Kacır’ın SAIC’e gerçekleştirdiği ziyaretin ardından iki hafta önce Çin’den üst düzey bir delegasyon heyetinin Türkiye’ye geldiğini belirten Doğan Trend Otomotiv CEO’su Kağan Dağtekin, “Türkiye’de SAIC’in fabrikalarından birini kurmak için 2 senedir temposu artan bir şekilde çalışıyoruz. Son 3 ayda süreç biraz daha hızlandı. 2 hafta önce üst düzey bir delegasyon heyeti Türkiye’deydi. Heyet ile Sanayi ve Teknoloji Bakanımızı ve Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi’ni ziyaret ettik. Bursa’daki fabrika ve yan sanayi tesislerini de gezdirdik. Bu noktada Almanya, Fransa ve Doğu Avrupa’dan ülkelerle agresif bir rekabet halindeyiz. Ancak duygusal olmayacağız, sonuna kadar uğraşacağız. Ben er ya da geç SAIC markasının Türkiye’de bir tesisini kuracağımıza inanıyorum” dedi.

Kağan Dağtekin

AVRUPA’DA 5’İNCİ

Geçtiğimiz hafta İstanbul’da düzenlenen SAIC bünyesindeki MG markasının yıl değerlendirme toplantısında Doğan Trend Otomotiv Markaları Genel Müdür Yardımcısı Tibet Soysal ile birlikte gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kağan Dağtekin, SAIC’in geçen yıl 5.3 milyon adetle Çin’in en büyük üreticisi olduğunu belirterek sözlerini şöyle sürdürdü: “1.2 milyon adetle de Çin dışında satış hacmi en büyük olan otomotiv grubu SAIC. Geçen sene Avrupa’da MG’nin 100 bin adedi geçtiğini görüyoruz. Biz ise MG Türkiye olarak 2023 yılında elektrikli araç satışında dünyada 11’inci Avrupa’da ise 5’inci ülke olduk. Bu sene Almanya’yı zorlayacağımızı düşünüyoruz.”

UYGUN FİYATLI HİBRİT GELİYOR

Geçen yılı 15 bin adede yakın satışla tamamladıklarını belirten Tibet Soysal ise 2024’ü 20 bin adedin üzerinde bir satışla kapatmayı hedeflediklerini, özellikle yılın ikinci yarısında satışa sunacakları Hatchback sınıfındaki uygun fiyatlı MG3 modeliyle önemli satış adetlerine ulaşabileceklerini kaydetti. Hibrit motorla gelecek MG3’ün fiyat olarak aynı segmentteki benzinlilerle rekabet etmesi bekleniyor.

‘ENDİŞE ETMEYİN 6 AY YETECEK ARACIMIZ VAR’

TÜRKİYE’nin Çin, G. Afrika, Japonya gibi ülkelerden ithal edilen elektrikli araçlara getirdiği yeni şartlarla ilgili “7 bölgede 20 servisin ithalatçı tarafından bizzat kurulma zorunluluğu” hariç tüm şartları karşıladıklarını belirten Doğan Trend Otomotiv CEO’su Kağan Dağtekin, “Bu noktada bir yanlış anlaşılma oldu. Devlet araç satışını yasaklamadı ama insanlar “biz elektrikli araba alırsak ne yaparız” diye endişe ediyorlar. Endişe etmelerine gerek yok, satış yasaklanmadı. Önümüzdeki 6 ay yetecek kadar aracımız da var, tedbirliyiz. Bu süre zarfında gereklilikleri tamamladığımız zaman zaten herhangi bir aksaklık olmadan yolumuza devam edeceğiz” dedi. Dağtekin, 20 servis zorunluluğuyla ilgili bayilere ortak olma formülü gibi bir takım konuların netleştirilmesini beklediklerini, birkaç ay içerisinde yol haritalarının belli olacağını da sözlerine ekledi.

10 MİLYON DOLAR YATIRIMLA TÜRKİYE’YE ÖZEL SEDAN

MG’nin Avrupa-’da satmayı düşünmediği Sedan modeli MG7, Şubat 2025’te Türkiye’ye geliyor. Türkiye’den modele olan büyük ilgi doğrultusunda konuyu Çinlilerle paylaştıklarını kaydeden Kağan Dağtekin, “Onlara ‘Türk insanı MG7 almak istiyor’ dedik. 2025’in Şubat ayında üretim başlangıcı ile bu aracı da Türkiye’ye getireceğiz. Bu ürün özelinde Avrupa’yla ilgili planları yoktu ama bizden aldıkları yönlendirmelerle ve bizim de elimizi taşın altına koyup belirli garantiler vermemizle beraber MG7’nin Avrupa uyumlanması ile ilgili bütçeyi onayladılar ve bu yatırımı yaptılar” dedi. Modelin Türkiye’de satılabilmesi için gerekli homologasyon yatırımının ise 10 milyon civarında olduğu açıklandı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Aralık 2023’e ait konut satış rakamlarını açıkladı. Yılın son ayına ait veriler de gelince konutta 2023 karnesi belli oldu. İşte öne çıkan detaylar…

KREDİLİ SATIŞTA DİP GÖRÜLDÜ

Türkiye genelinde konut satışları aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33.4 azalarak 138 bin 577 oldu. Bu satış, 2023 yılının en iyi aylık rakamı olurken, kredili satıştaki düşüş dikkat çekti.

Aralıkta kredili satışlar bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 72.3 azalış göstererek 6 bin 42 oldu. Toplam konut satışları içinde kredili satışların payı yüzde 4.4’e düştü. Bu oran, tarihin en kötü kredili satış payı oldu. Peşin, senet gibi diğer satışlarlar ise yüzde 28.8 azalarak 132 bin 535’e geriledi. Toplam konut satışları içinde diğer satışların payı aralıkta yüzde 95.6 ile en yüksek seviyesini gördü.

YÜZDE 69’U İKİNCİ EL

2023 yılında toplam satış 1 milyon 225 bin 926 olurken, sıfır konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17.5 düşüşle 379 bin 542 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ilk el satışların payı 2023 yılında yüzde 31 olarak hesaplandı. Ülke genelinde ikinci el konut satışları 2023 yılında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17.5 azalışla 846 bin 384 oldu. Toplam konut satışları içinde ikinci el satışların payı yüzde 69 olarak gerçekleşti.

EVLER PEŞİN VE SENETLE ALINDI

2023 yılında, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından alınan kararla, yatırım amaçlı konut alımlarında kredi muslukları kısıldı. ‘Kendisinin, eşinin ya da 18 yaşından küçük çocuğunun adına ev olanlar, yeni bir ev almak istediklerinde evin değerinin yüzde 22.5’i kadar kredi alabilir’ denildi. İşte bu sınırlama, kredili satış rakamlarına yansıdı. Aralık ayında olduğu gibi, yıl toplamında da kredili satışlarda dip görüldü.

Geçen yıl kredili konut satışları bir önceki yıla göre yüzde 36.6 düşüşle 177 bin 748 oldu. Toplam satış içinde kredili satışların payı 2023 yılında yüzde 14.5 olarak gerçekleşti. Böylece tüm zamanların en düşük kredili satış payı görüldü. Peşin, senet gibi diğer satışlar yüzde 13 düşüşle 1 milyon 48 bin 178 oldu. Toplam satışta diğer satışların payı yüzde 85.5 olarak açıklandı.

YABANCI 35 BİN KONUT ALDI

Yabancılara konut satışları 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 48.1 azalarak 35 bin 5 oldu. Böylece yabancıya satışta son 6 yılın en düşük rakamı görüldü. Toplam satış içinde yabancılara satışın payı ise yüzde 2.9 olarak açıklandı. 2023 yılında yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 12 bin 702 konut satışı ile Antalya aldı. Antalya’yı sırasıyla 11 bin 229 konut satışı ile İstanbul, 3 bin 16 konut satışı ile Mersin izledi. Rusya vatandaşları 2023 yılında Türkiye’den 10 bin 560 konut satın aldı. Rusya vatandaşlarını 4 bin 272 konut ile İran vatandaşları ve bin 917 konut ile Irak vatandaşları takip etti.

TAPUDA DA ERKEK EGEMEN

Türkiye genelinde 2023 yılında, kadınlar yüzde 32.8 pay ile 401 bin 933, erkekler yüzde 56.3 pay ile 690 bin 438 konut sahibi olurken, yüzde 1.6 pay ile 19 bin 610 konut kadın ve erkek tarafından ortaklaşa alındı. Kadın, erkek ve ortak satışın dışında kalan tüzel ve yabancı satışlarını ifade eden diğer satışlar ise yüzde 9.3 pay ile 113 bin 945 adet oldu.

BU STANDARDI KİM VERECEK

Hangi markaların ne kadar etkilendiğine girmeden önce tüketicilerin kafasını karıştıran bir konuya da açıklık getirmek gerekiyor; yeni tebliğ markaların araç satmasına engel olmuyor yani 29 Aralık 2023 tarihine kadar araçları gümrükten çekebilen markalar stokları tükenene kadar satış yapmaya devam edecek. Bu süre zarfında ise hem hazırlıklarını tamamlamak hem de Bakanlık ile görüşmeler yaparak servis hizmetini bizzat kurmak yerine eskiden olduğu gibi bayilikler üzerinden devam etmeyi talep edecek. Özellikle işaret edilen standartlar için sertifika verecek yer bulmakta zorluk yaşandığı ithalatçılar tarafından önemle dile getiriliyor.

600’E YAKIN OTOMOBİL KAPIDA

Edindiğim bilgilere göre, 1 Ocak 2024 itibarıyla en az 600 adet Çin’den ithal edilen elektrikli otomobil gümrüğe takılmış durumda. Bazı markalar Türkiye için ayırdıkları kotayı Avrupa’ya yönlendirmeye başladı bile. Bazı markalar ise 29 Aralık 2023’e kadar en azından ilk çeyrekte satabileceği elektrikli otomobilleri çekmiş durumda. Bu markalardan birisi de Çin’de üretim yapan İngiliz MG markası. Şirket, bu yılın ilk çeyreğine kadar satacağı araçları getirmiş ve buradan kazandığı sürede hem uygulamalı tebliği bekleyecek hem de hazırlıklarını yapmaya çalışacak.

Ancak, MG kadar şanslı olmayan markalar da var. Geçen sene 2 bin 451 adet satış yapan ve Türkiye’ye batarya fabrikası kurma planları bulunan Skywell’in 550 aracı Gölcük limanında kalmış durumda. Markanın Türkiye distribütörü Ulu Motor, bazı araçları Avrupa’ya yönlendirmiş. MG de aynı şekilde Türkiye için planlanan az sayıda aracının rotasını Avrupa’ya çevirmiş. Diğer bir marka ise 15 Aralık 2023’te satışlara başlayacağını duyuran GRS Automobility distribütörlüğündeki Çinli Hozon Neta. Marka, 29 Aralık öncesi getirdiği araçların satışlarını çok fazla duyurmadan sürdürüyor ancak ilk çeyrek için planlarını ertelemiş durumda.

SADECE ÇİNLİLER DEĞİL

Tebliğten sadece Çinliler etkilenmedi. Örneğin, Çin’de ürettiği iddialı ve rekabetçi SUV’u EX30 için müşteri talebini ölçmeye başlayan Volvo şimdilik modeli askıya almış durumda. İlerleyen dönemde tebliğte bir değişiklik olursa yeniden harekete geçecek. Olmazsa Belçika’daki üretim beklenecek. Yine Japon devi Honda da 2024 yılında Türkiye’ye getirmek istediği e:Ny1 modeliyle ilgili planlarını gözden geçiriyor.

Bana göre adını sanını duymadığımız araçların 2024 yılında getirilip Türkiye’nin bir marka çöplüğüne dönüşmesi ve olası büyük tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilmesi açısından tebliğ oldukça yerinde. Ancak, yıllardır Türkiye’de satış yapan markalar ile bayilik/servis ağını sağlam temellere oturtmuş distribütörlerin aynı sepete konulmaması gerekiyor. Bu sadece markalar için değil tüketiciler için de önemli ki “rekabet” her zaman tüketicinin faydasına. Bu noktada gözler şimdi 20 servisin “bizzat” kurulması kararıyla ilgili uygulamalı tebliğte. Ben uygulamada söz konusu markalar için bir istisna yapılabileceğini düşünüyorum.