Cizre 100. Yıl Spor Salonu’nda başantrenör Mustafa Oğuz Ramazanoğlu yönetiminde gerçekleştirilen antrenman, ısınma hareketleriyle başladı.

Top atma ve tutma, servis, manşet, smaç, sıçrama, blok hareketleri, savunma, dublaj, geriden oyun kurma çalışmalarıyla devam eden idman, oynanan maçla tamamlandı.

Başantrenör Ramazanoğlu, AA muhabirine, zorlu deplasman maçlarının ardından kendi sahalarında oynayacakları Spor Toto karşılaşması için hazırlıklarının devam ettiğini söyledi.

Ramazanoğlu, peş peşe önemli maçlara çıkacaklarını belirterek, “10 gün içerisinde Spor Toto, Galatasaray ve Alanya Belediyespor ile oynayacağız. Bu 10 günlük süreç bizim için çok önemli. Maç maç gitmek bizim için en ideali olacak. Spor Toto çok iyi bir takım. Deneyimli teknik adamları var. Bu ligde oynamış çok tecrübeli oyuncuları var. Bu maça iyi hazırlandık, elimizden gelenin en iyisini yapacağız. Sporcu ve teknik ekip olarak şu an çok iyi bir takımız. Destek görmesi gereken bir takımız. Desteklendiğimiz takdirde güzel şeyler başaracağımızı düşünüyorum.” diye konuştu.

Oyunculardan Çağatay Durmuş da müsabakaya iyi hazırlandıklarını, kendi sahalarında kazanmak istediklerini belirtti.

Çağatay Durmuş, “Şu an zorlu bir periyota gireceğiz, iki haftada 3 maç oynayacağız. O maçları alıp önümüze bakmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.???????

Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

SATIŞ SONRASI MERCEK ALTINDA

Buna göre, yetkili servislerde malları süresinde teslim veya monte etmeyenlere her bir ürün için 2 bin 250 lira para cezası uygulanacak. İhlalin ağırlığına göre bu cezanın miktarı ürün bedelinin yüzde 10’una kadar çıkabilecek. Satış sonrası hizmet yeterlilik belgesi almayan firmalar, 1 milyon 115 bin lira ceza ödeyecek. Asgari servis sayısı şartını sağlamayan şirketlere her servis için 124 bin lira ceza kesilecek. Bakanlıkça oluşturulan sisteme kayıt yapılmaması veya kaydın güncellenmemesi durumunda ise her bir servis istasyonu için 18 bin lira ceza uygulanacak.

İNTERNETTE YANILTANA YAPTIRIM KARARI

İnternet ortamında tüketiciyi yanıltan tanıtımlar için Reklam Kurulu devreye girecek. Kurul, aldatıcı ürünün internet sayfasından çıkarılması için bildirimde bulunacak. Bu uyarıya karşın 24 saat içinde içeriğin çıkarılmaması halinde pazarlanan ürüne erişim engellenecek. Muhatap şirket bildirimi alacak şartları sağlamıyorsa doğrudan erişimin engellenmesi kararı verilecek. Teknik olarak içeriğe erişimin engellenemediği veya engelleme yoluyla aykırılığın önlenemediği durumlarda internet sitesi tümden kapatılacak.

VARANK: KENDİMİZE ÇEKİDÜZEN VERMELİYİZ

-Komisyon Başkanı Mustafa Varank, tasarruf talepleriyle ilgili özeleştiri yaparak şunları söyledi: “Biz cezalara bile TBMM olarak popülist yaklaşıyoruz. Niye? Çünkü oradan belki bir oy gelir diye siyaset yapmaya çalışıyoruz. Onun için kendimize bakmamız lazım. Vatandaşa örnek olacaksak ilk başta bunu TBMM’de göstermemiz lazım. Vatandaşın beklentilerini karşılayacak şekilde kendimize çekidüzen vermemiz lazım. ‘Araba’ diyorsak TBMM’deki arabalara bakmamız lazım, ‘Yemek fiyatları’ diyorsak buradaki yemek fiyatlarına bakmamız lazım. Çünkü sokakta vatandaş bize bunun serzenişini gerçekten yapıyor.”

549 BİN TL’YE KİRALIK PAZAR TEZGÂHI

Anlık piyasa verilerinin ele alındığı toplantıda, kişi başı 60 lira hesaplanan kuruyemiş ikram tabağı, ekşi maya ekmek fişi ve pazar tezgâhı ilanları tek tek tartışıldı. Pazar tezgâhında kiralamayı kaldıran düzenlemeyi savunan Komisyon Başkanı Mustafa Varank, bir internet sitesinden ilanları bilgisayardan açarak, “Bak, ‘kiracısı üstünde 4 tahta cumartesi/Bahçesehir Pazartürk’ 549 bin lira kiraya vermiş.Böyle kiralamalar olmasın, belediyelerin hakkı buralar” dedi.

Bu arada, CHP İzmir Milletvekili Ednan Arslan da, toplantıda ikram edilen lüks kuruyemiş tabağını gündeme getirerek, “Bakın önümüzde kuruyemiş var. Fahiş fiyat diyoruz değil mi? Tavuk ile et fiyatı arasında, kilosu 400 lira. Valla, bunu yersek Başkanım, adam başı 60 lira zararımız var” dedi. Bunun üzerine Varank, görevlilere talimat vererek, “Şu kuruyemişleri koydurmayalım. Madem örnek olmamız lazım; biz bunları koydurmayalım bundan sonra. Arkadaşlarımız not alsınlar” dedi.

İHRACAT HEDEFLENİYOR

Toplam 6 bin 600 metrekarelik alanda kurulacak yeni tesisin inşaatı 2024 yılının son çeyreğinde başlayacak. Tesisin 2026 başında devreye alınması planlanıyor. Almatis, ürün portföyünü genişletecek yeni kalsine ürün hattının devreye girmesi ile birlikte Çin’de toplam 100 bin metrik tonluk kapasiteye ulaşacak. Şirket, söz konusu üretimin yaklaşık 20 bin metrik tonunu bölge ülkelerine ihraç etmeyi hedefliyor.

‘ETKİ ALANI GENİŞLEYECEK’

Yeni yatırımın detaylarını anlatan OYAK Genel Müdürü Süleyman Savaş Erdem, OYAK Grubu Şirketleri arasına 2015 yılında katılan Almatis’in sektördeki gücüne güç katacak adımlar attıklarını belirtti. Erdem, “Büyüme stratejilerimiz çerçevesinde Çin’in Qingdao Ekonomik Kalkınma Bölgesi’nde mevcut kalsine alümina tesisimizin bulunduğu alanda yeni bir yatırımı daha hayata geçiriyoruz. Yeni tesisimiz, yüksek katma değerli üretimiyle potansiyel pazarlarda Almatis’in etki alanını genişletecek” dedi.

Almatis’in küresel bir marka olduğunu ve tedarik stratejisinin temelini bu yapı üzerine inşa ettiklerini belirten Erdem, “Almatis’in bölgesel pazarlarda büyüyebilmesi için Çin’deki üretim kapasitesinin artırılması stratejik önemde. Aynı zamanda hammaddeyi yerel kaynaklardan sağlayarak, tedarik zincirinde yaşanabilecek sıkıntıların önüne geçmeyi de hedefledik. Talebe zamanında ve yeterli karşılık verebilmek, verimli ve karlı bir operasyon yürütmek üzere tüm tedbirleri aldık” diye konuştu.

‘KÜRESEL AĞIMIZI GENİŞLETECEGİZ”

Küresel piyasalardaki gelişmelere rağmen Çin’in büyüme potansiyelinin devam ettiğini ifade eden Erdem, sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Çin ekonomisi gelişmeye devam ederken, yabancı yatırımcılar da uzun vadeli büyüme fırsatlarını değerlendiriyor. Yüksek büyüme potansiyeline sahip dünyanın en büyük pazarlarından Çin’deki bu yatırımımızla, küresel ağımızı genişleteceğiz. Hedef pazarlarımıza yönelik ilave 50 bin metrik ton üretim kapasitesi oluşturacağımız ve emisyon değerleri için belirlenen standartlara uygun inşa edeceğimiz yeni tesisimizde son teknolojiyi kullanacağız.”

ÖZEL TEŞVİK VAR

-Yeni kalsine alümina tesisi, Almatis’in mevcut tesisinin bulunduğu Qingdao Ekonomik Kalkınma Bölgesi’nde kurulacak. Çin’in Shandong eyaletinde bulunan ve yabancı yatırımları teşvik eden bölge, sanayi ve ticaretin gelişimini desteklemek amacıyla yatırımcılara özel teşvik ve avantajlar sunuyor. Bölgenin ekonomik büyümesine ve istihdamına ivme kazandıracak yeni tesis, ayrıca bölgenin uluslararası arenadaki rekabetçiliğini de artıracak. Bölgenin endüstriyel altyapısını güçlendirecek yatırım, Qingdao Ekonomik Kalkınma Bölgesi’nin teknolojik gelişimini de destekleyecek.

PAZAR PAYINI ARTIRACAK

-Çin’de yüzde 6 oranında bir pazar payına sahip olan Almatis’in yeni yatırımla planı; Asya Bölgesi’nin tamamında teknik seramik, çip ve elektrikli araç endüstrilerinde beklenen büyümenin yarattığı tedarik pazarında güç kazanmak. Bölgede artan talebi göz önünde bulundurduklarını belirten Almatis yetkilileri, yeni bir kalsinasyon fırını ve öğütme teknolojisi yatırımı ile bölgede etkin üreticiler arasında olma planı yapıyor. Yeni kalsine fırında üretilecek ürünlerin yaklaşık yüzde 40’ı Asya Bölgesi’ndeki ülkelere ihraç edilecek.

“BİNLERCE TÜRK MARKASINI KÖRFEZ’E TAŞIDIK”

Çetin, şirketin Körfez açılımını ve hedeflerini şu ifadelerle değerlendirdi: “Geçtiğimiz yıl giriş yaptığımız Körfez pazarında, yerel ve uluslararası yatırımcıların desteğiyle kısa sürede 1,5 milyon müşteriye ulaştık. 2024 yılı sonu için hedefimiz ise 6 milyon müşteriye ulaşmak. Özellikle pandemi öncesinde fiziksel alışverişin öne çıktığı bu pazarda, her ne kadar alışveriş merkezindeki ziyaretçi sayıları canlı kalsa da bu alışkanlık değişiyor. Bu manada, Türkiye ve Avrupa ile kıyaslandığında da Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) iyi durumda. Türkiye’de yüzde 84 olan internet penetrasyonu örneğin BAE’de yüzde 98 düzeyinde. Ayda en az bir kez online alışveriş yapanların oranı Türkiye ve Almanya’da yüzde 70-75 iken, BAE’de bu oran yüzde 86 seviyesinde. Bu durum bölgeyi bizim açımızdan heyecan verici kılıyor. Müşteri davranışları açısından baktığımızda bulunduğumuz diğer pazarlardaki genel beklentinin değişmediğini görüyoruz. Alım gücünün yüksek olduğu pazarlarda online alışverişi tercih edenlerin, uygulamaları ziyaret sıklığı oldukça yüksek. Ancak online alışveriş penetrasyonu, bu alandaki en olgun iki pazar olan ABD ve Çin’e göre geride kalıyor. Fiziksel perakende anlamında global markaların büyük ilgisini çeken bu pazarda büyüme potansiyeli görüyoruz. Körfez bölgesinde bulunduğumuz 6 ay içerisinde 150’si büyük üreticiler olmak üzere binlerce Türk markasını bu pazara taşıdık. Öte yandan online ve fiziksel perakendenin birbirini desteklediğini düşünüyoruz. Daha önce farklı yerlerde örneğini gördüğümüz gibi şu an sadece dijitalde bulunan markaların bu bölgede mağazalarını açmasını bekliyoruz.

Alışveriş deneyimini artıran teknolojilerimiz ve yarattığımız trafikten, her birini iş ortağımız olarak gördüğümüz, bölgedeki tüm perakendecilerin ve markaların yararlandığını gözlemliyoruz. Bu anlamda, müşterilerimize ve satıcılarımıza yaşattığımız alışveriş deneyimiyle bölgenin yeni dijital AVM’siyiz diyebiliriz.”

“BÖLGEDE TÜRKİYE’YE İLGİ BÜYÜK”

Körfez’de Türk ürünlerine ve Türk kültürüne büyük ilgi olduğunu belirten Çetin şunları söyledi: “Müşteriler uygun fiyatlarla en son trend ürünlere, uçtan uca iyi bir alışveriş deneyimiyle ulaşmak istiyor. Küresel markaların yanı sıra çok sayıda Türk üretici ve satıcısına ev sahipliği yapan bir platform olarak, bölgede Türk ürünlerine büyük talep olduğunu görüyoruz. Bu durum bölgede, Türk kültürüne ve Türk modasına duyulan yakınlıktan kaynaklanıyor ve bu da bize olan ilgiyi de artırıyor. Ülkemize olan ilgiyi gördüğümüz bir başka alan da popüler kültür. Bölgede en çok Türk dizileri takip ediliyor. Geçtiğimiz günlerde bölgede açtığımız ilk pop-up mağazamızda bize eşlik eden Türk oyuncularına yoğun bir ilgi oldu. Körfez ülkelerinde bilinen ve sevilen, halihazırda uzun süredir iş birliği yürüttüğümüz Türk oyuncularını ve influencer’ları bölgeye taşıyoruz. Bölgede influencer-takipçi ilişkisi güven, bağlılık ve hayranlık üzerine kurulu. BAE’de Instagram kullanımı, Türkiye’ye kıyasla yüzde 28 daha az. Ancak Türkiye’de yüzde 74, Almanya’da yüzde 44 olan influencerlara güven, BAE’de yüzde 80 oranında. Bu verileri çok önemsiyoruz, Körfez’de 6.000’in üzerinde influencer ile çalışıyoruz” dedi.

Özellikle BAE’deki girişimcilik ekosisteminin çok dinamik olduğunu belirten Çetin, bu bölgede çok sayıda start-up’ın yeni perakende teknolojileri üzerine çalıştığını söyledi. Çetin şu ifadeleri kullandı: “Faaliyette bulunduğumuz tüm ülkelerde dijital ekosistemi ve ekonomiyi büyütme vizyonumuz doğrultusunda, bölgedeki start-up’larla yakın çalışmayı ve onlara destek olmayı önceliklendiriyoruz. Bunun aynı zamanda halihazırda 20 milyar doların üzerinde olan Türkiye ve BAE arasındaki ticaret hacmi üzerinde de olumlu bir etki yaratacağını düşünüyoruz. Körfez ülkelerindeki müşterilerimize, 50 bin yerli üreticimizin ürettiği, 1.600 alt kategoride 15 milyon ürün seçeneği sunuyoruz. Bu, bölgedeki en yüksek ürün yelpazelerinden biri demek. Türkiye perakende sektörünün büyük oyuncularının ve aynı zamanda ’lerin işlerini büyütmelerine olanak tanıyan pazaryeri modelimizi bu bölgeye de taşıyarak, geniş ürün yelpazesini Körfez bölgesindeki müşterilerimizle buluşturuyoruz.”

‘BUGÜN FEDAKÂRLIK GÜNÜ’

“Normal şartlarda kredilerin bu kadar kısıtlandığı bir ortamda satışlar bıçak gibi kesilebilirdi” diyen Zafer Başar, her yıl sıfır otomobil alan kişilerinin yaklaşık yüzde 85’inin mevcut araç sahipleri olduğunun altını çizerek, “Şu anda ev alacak kadar güce sahip olmayanlar otomobillerini değiştirmeyi enflasyon karşısında bir fırsat olarak görüyor. Kredi çekip, belki bozdurup otomobil alıyor. Çünkü, şu anda mevcut aracını sattığında yenisini almak için küçük bir kredi yeterli olabiliyor. Aksi takdirde makas öylesine açılıyor ki elinizdeki aracı bir daha yenileme imkânınız olmayabilir. Bu nedenle bugün aslında bir anlamda fedakârlık günü. Bu refleks olmasaydı söz konusu kredilerle satışlar bu seviyelerde olmazdı” değerlendirmesinde bulundu.

HEDEF 45 BİN ADET SATIŞ

Mayıs ayı ile birlikte satış temposunun rekorların kırıldığı ilk 3 ay kadar olmasa da yeniden artmaya başlayacağını belirten Zafer Başar, 2024 yılında otomobil satışlarının 700 bin adet bandında kapanmasını öngördüklerini söyledi. Yüce Auto Skoda’nın davetlisi olarak katıldığımız İspanya’nın Barcelona şehrinde gerçekleşen yeni Kodiaq test sürüşü etkinliği kapsamında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Yüce Auto Skoda Genel Müdürü Zafer Başar, markanın bu yılki hedefleri ve planlarıyla ilgili olarak ise özetle şu şekilde konuştu:

“Mart ayında yenilenen Scala ve Kamiq’i satışa sunduk. Sırada yenilenen Kodiaq, Superb ve Octavia var. Yıl sonuna doğru elektrikli Enyaq’ı da getirmek istiyoruz. Elektrikli araçlar için önemli altyapı hazırlıklarımız var. Her bayide hızlı şarj istasyonu, mobil şarj hizmeti gibi hizmetlerimiz olacak. 7 ana modelle pazarın yüzde 92.7’sine hitap eden bir markayız. Her bütçeye ve ihtiyaca uygun bir modelimiz var. Geçen sene 35 bin adet olan satış adedimiz bu sene 45 bin adede çıkarmayı hedefledik.”

YENİ NESİL KODIAQ AĞUSTOSTA GELİYOR

Yüce Auto Skoda Genel Müdürü Zafer Başar, Skoda’nın SUV segmentindeki amiral gemisi Kodiaq’ın ikinci neslinin ağustos ayından itibaren Türkiye’de satışa çıkacağını söyleyerek, “Yeni Skoda Kodiaq’ın 2024 için satışta olacağı 5 aylık dönem göz önüne alındığında 2 bin adet üzeri satışı öngörüyoruz” dedi. Yeni Kodiaq bu yıl Türkiye’ye 1.5 litre benzinli (1.5 TSI mHEV) ve 2 litre dizel 4×4 (2.0 TDI) olmak üzere iki farklı motor ve Premium, Prestige, Sportline olmak üzere 3 farklı donanım seçeneğiyle gelecek. 265 beygir gücünde 2 litrelik benzinli motora ve RS donanım seçeneğine sahip versiyon ise 2025 yılında yollara çıkacak. Bu arada, bir önceki nesline göre 6 cm kadar uzayarak 4758 mm’ye ulaşan yeni Kodiaq’ın sürtünme kat sayısı da 0.33’ten 0.28’e düşürülerek ilave yakıt tasarrufu sağlanmış.

‘GERÇEKLERE DÖNME VAKTİ’

İlk 3 aydaki hızlı satış temposunun ardından nisan ayında pazarın bir miktar yavaşlayacağını öngördüklerini ancak mayıs ayı ile birlikte temponun yavaş yavaş artmasını beklediklerini söyleyen Zafer Başar, “Bu sene itibarıyla Türkiye otomotiv pazarı artık markalar açısından kârlılığın daha düşük olduğu müşteri odaklı bir pazara dönüşecek. Aslında pandeminin başladığı 4 yılın ardından pazar bir anlamda normalleşecek diyebiliriz. 2024 yılının sonunda belki de 2025 yılının sonunda Türkiye’de aslında hangi marka ne kadar satıyor, müşteri hangi markaları tercih ediyor gibi birçok sorunun gerçek yanıtını almış olacağız” diye konuştu.

(Not: Markaların Hürriyet’le paylaştığı yıl sonu tahmini satış öngörüleri ile basına açıkladığı 2024 hedeflerinden derlenmiştir. BYD, FIAT, Jeep, Skywell, Leapmotor gibi markalar listeye dahil edilememiştir. Diğer markalarla birlikte satışların 120 bin adede ulaşması beklenmektedir.)

AB’DE İLK 5’İ ZORLUYORUZ

Eğer hedefler tutarsa, yaklaşık 700 bin adetle kapanacağı öngörülen 2024 yılı Türkiye otomobil pazarında elektriklilerin payı yüzde 17’lere kadar çıkacak. Başka bir ifadeyle neredeyse satılan her 10 otomobilden 2’si elektrikli olacak. Türkiye yollarındaki toplam elektrikli otomobil sayısı 210 bine ulaşacak. Diğer bir önemli nokta ise muhtemelen elektrikli otomobillerin, hibrit ve dizelleri geçerek motor tiplerine göre benzinlilerden sonra en çok satılan ikinci motor tipine yükselmesi olacak. Diğer yandan, 120 bin adedin üzerinde bir elektrikli otomobil satışı Avrupa’da (İngiltere dahil) Belçika ve Norveç’i sollayarak 6. sırayı, AB ülkeleri içerisinde ise ilk 5’i zorlamamız anlamına da geliyor.

STELLANTIS VE VW SIÇRAMA YAPACAK

Markaların Hürriyet ile paylaştığı ve sene başında basına açıkladığı hedeflere göre, 2024 yılının en çok elektrikli otomobil satışını yine Togg’un gerçekleştirmesi bekleniyor. Şirket bu yıl 2 bin adedi yurtdışına olmak üzere toplamda 47 bin adet üretim planlıyor. Yükselen fiyatlarıyla doğru orantılı olarak satışları düşmeye devam eden Tesla’nın yerini ise 2024’te Stellantis Grubu almaya aday. Grup Peugeot, Citroen ve Opel’de satışlarının yüzde 15’ini elektrikli modellerin oluşturmasını hedefliyor. Bu da söz konusu 3 markanın aşağı yukarı 30 bin adet satış hedeflediği anlamına geliyor ve bu 3 markayı Togg’un ardından üst sıralara yerleştiriyor. Tesla için tahminler 1.300 civarında satış yapacağı yönünde.

2024’te nihayet elektrikli modellerini Türkiye’ye getirmeye hazırlanan Alman üretici Volkswagen 7 bin adet satış hedefiyle en çok elektrikli otomobil satacak markalar arasında ilk 5’e girmeye hazırlanıyor. Bu markayı yaklaşık 6 bin 250 adetle Mercedes-Benz ve 5 bin adetle Hyundai izliyor.

EN UCUZ BENZİNLİNİN ÖTV’Sİ %80 İKEN ELEKTRİKLİDE %10

REKORLARIN kırıldığı ilk çeyrekte elektrikli otomobiller satışlarının artış hızı biraz yavaşladı. ODMD verilerine göre, elektrikli otomobillerin pazardan aldığı pay Ocak-Mart 2024 döneminde 16 bin 556 adetle yüzde 7.1 oldu. İlk çeyrekteki satışlarda ÖTV muafiyetli satışlar ve filo talebi etkiliydi. Yılın geri kalanında ise elektrikli otomobillere olan talebin pazara girecek yeni modeller ve yüksek vergi avantajı nedeniyle yeniden ivme kazanması bekleniyor. Öyle ki, bugün en uygun fiyatlı içten yanmalı (benzinli/dizel) motora sahip bir otomobilden bile yüzde 80 ÖTV alınırken, gücü 160 kW’yı geçmeyen elektrikli otomobillerden alınan ÖTV oranı sadece yüzde 10. Kimi sektör temsilcilerine göre, bu oran araç başına yaklaşık 8 bin ’luk bir avantaj anlamına da geliyor.

YA ÇİNLİLER GELEBİLSEYDİ

TİCARET Bakanlığı’nın geçtiğimiz yıl devreye aldığı yeni tebliğ ile AB ve STA yapılan 39 ülke haricindeki ülkelerden gelecek elektrikli araçlar için 7 bölgede kendisine ait en az 20 servis kurma, 40 çağrı merkezi çalışanı, Türkiye’de temsilci bulundurma gibi zorunluluklar getirilmişti. Bu tebliğten en çok etkilenen markalar beklenildiği gibi elektrikli araçlarda sıçrama yapan Çinliler oldu. Örneğin, tebliğ olmasa BYD markasının 2024 yılına ait satış hedefi 10 bin adetti. Yine başta MG olmak üzere Skywell, Leapmotor, Chery gibi Çinli markaların yanında Çin menşeli Volvo EX30 ve Dacia Spring gibi modellerin de pazarı büyütmesi bekleniyordu. Bu doğrultuda, pazara Çinli markaların katkısının en az 15-20 bin adet bandında olabilirdi.

2023’TE HANGİ MARKA NE KADAR SATMIŞTI

Son dönemde konuştuğumuz porselen ihracatçılarının verdiği bilgiler, bu kalıbın yeme içme sektörünün gerçeği haline geldiğini ortaya koyuyor. Bonna markasıyla 100 ülkeye ihracat yapan Kar Porselen’in Genel Müdürü Erbil Aşkan, Hürriyet’e yaptığı değerlendirmede sektördeki en önemli trendin ürünlerdeki ‘küçülme’ olduğunu söyledi. Aşkan, Türkiye’nin ilk HoReCa markası olarak faaliyet gösteren şirketin ikinci kuşak temsilcisi. Kendi deyimiyle, “Sektörde büyümüş.” Avrupa’da birçok Michelin yıldızlı restorana porselen sofra takımları üretiyor. Bunun yanında daha alt gelir grubunu temsil eden işletmelere de dünya çapında satış yapıyor.

Aşkan, sektöründeki yeni trendleri ‘sürdürülebilirlik ve sadeleşme’ olarak özetledi. Yaşanan global ekonomik durgunluğun ise yeme-içme sektörünü ortaya konulan paylaşım tabaklarına ittiğinin altını çizdi. 

Erbil Aşkan

PANDEMİ MİLAT OLDU

Aşkan’ın verdiği bilgilere göre şirketin Çayırova ve Bilecik’te bulunan iki fabrikası, yüzde 90 HoReCa (hotel, restoran, kafe) sektörüne üretim yapıyor. Sektör büyük. Futuremarket Insights’ın (FMI) raporuna göre küresel sofra takımı pazarı 2023’te 47 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı. Bunun yüzde 7’ye yakınının HoReCa’da olduğu tahmin ediliyor. Öne çıkan ülkeler olarak ABD, Brezilya, Meksika, Almanya, İngiltere, İspanya, İtalya, Fransa, Rusya, Türkiye, Güney Afrika, Çin, Hindistan, Japonya, Avustralya ve Körfez İşbirliği Konseyi Ülkeleri’nin gösterildiği araştırma küresel sofra takımı pazarının yüzde 30’unun seramik-porselen olduğunu ortaya koyuyor. Pazarın büyük bölümünü tabak ve kaseler oluşturuyor. Diyor ki araştırma, “Küresel pazarda tabak ve kase satışlarının yüzde 3.9 yıllık bileşik büyüme oranında artması bekleniyor.” Aynı araştırma sofra takımı satışlarının pandemiden olumsuz etkilendiğinin de altını çiziyor. Ekonomik olumsuzlukların sektörü dönüştürdüğünü vurguluyor.

EV DIŞINDA YEMEK PAHALI

Kar Porselen’in Genel Müdürü Aşkan da bu dönüşümü üretim bandında yaşayanlardan. Bunu şöyle anlattı: “Pandemi sektör için önemli bir sınavdı. Biz şirket olarak iyi bir sınav verdik. Bu yıl temmuza kadar siparişler dolu. Yine de zor yıllar. Ev dışında yeme içme tüm dünyada pahalı oldu. Türkiye’de daha da arttı. Tüm dünyada restoranlar giderleri kısmak için porsiyon küçültüyor. Mekan kiraları arttı. Daha dar alana daha çok masa koymaları lazım. Daha küçük malzemelere, daha fiyat odaklı yaklaşıyorlar. Tabakların çapı yüzde 20 küçüldü.”

PAYLAŞIM YEMEĞİ TRENDİ VAR

Aşkan Avrupa’daki yeni trendi şöyle anlattı: “Avrupa’da paylaşım yemeği trendi var. Müşteriler de maliyet hesabı yapıyor. Her yemekten tatmak moda. Servisler de 21 cm’lik pasta tabağında yapılıyor. Ona birçok lezzet konuluyor. Beş yıl önce bireysel servis öndeydi, şimdi paylaşım tabağı isteniyor. Bize gelen büyük tabak siparişleri azaldı. Pazar doymaktan, lezzet deneyimine doğru evriliyor. Sadece üst segment restoranlarda değil, ortaya doğru kaydı bu deneyim trendi.”

GÜNLÜK 4.8 MİLYON LİRA CEZA

Rekabet Kurulu, 2021 yılında başlattığı soruşturmada ise Facebook, Instagram ve WhatsApp hizmetlerinden toplanılan verileri birleştirmek suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle Meta’ya yaklaşık 347 milyon TL ceza kesmiş ve ihlalin giderilerek pazarda etkin rekabetin tesisi görevi vermişti. Çevrim içi görüntülü reklamcılık pazarlarında faaliyet gösteren rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı ve pazara giriş engeli yarattığı tespit edilen Meta’ya yükümlülüklerini yerine getirmesi için 9 Aralık 2023 tarihine süre tanınmıştı. İşte Kurul, dün yaptığı ikinci açıklamasında Meta’nın kendisine tanınan süre içinde etkin rekabeti tesis edecek yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle günlük 4 milyon 796 bin 152 lira para cezası uygulanmasına karar verdiğini duyurdu.

RED VEREN DE KULLANABİLSİN, ONAYA ZORLAMA

Kurul, bu cezanın gerekçesini kamuoyuna şöyle açıkladı: “META tarafından Facebook, Instagram ve WhatsApp hizmetleri arasında verilerinin birleştirilmesine yönelik tercihleri için kullanıcılara sunulacak olan ekran bildirimi, yeterli derecede şeffaf olmaması, bir başka deyişle kullanıcıları yeteri kadar bilgilendirme içermemesi ve kullanıcıları veri birleştirmeye onay verecek şekilde yönlendirici nitelikte dizayn edilmesi sebepleriyle soruşturma kapsamında ele alınan rekabet karşıtı endişeleri gidermesi hususunda yeterli görülmedi. Bunun üzerine 12 Aralık 2023 tarihinden başlamak üzere, META tarafından önerilecek uyum tedbirinin Rekabet Kurumu kayıtlarına girmesine kadar her gün için 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden 4 milyon 796 bun 152,96 Türk Lirası idari para cezası uygulanmasına karar verdi.”

BEDAVA DEĞİL, VERİNİZLE ÖDÜYORSUNUZ

Rekabet Kurulu, Meta’nın Threads ve Instagram uygulamalarını birleştirmesi işlemine ilişkin verdiği ‘geçici tedbir’ kararında kişilerin, sosyal platformlarda hizmeti bedavaya satın almadığına, ödemeyi ‘veri’ aracılığıyla yaptığına dikkat çekilerek, özetle şu tespitler sıralandı: “Bu pazarlarda, ‘sıfır’ fiyatla ilgili hizmetlerden yararlanan kullanıcılar, bir ödeme yapmıyor oldukları algısında olsalar da ilgili platforma sağladıkları veri ile ödeme yapmaktadırlar. Dijital pazarların para birimi niteliğinde olan veri, tüketicilerce farkında olmadan sunulabilmekte veya kolaylıkla gözden çıkarılabilmektedir. Platformlar görünürde bedava olan bu hizmeti, tüketicileri platformuna çekmek ve sahip olduğu bu tüketici tabanını, gelir elde ettiği reklam verenleri veya ticari kullanıcıları cezbetmek için kullanmaktadır. Dolayısıyla tüketicilerin bu uygulamalar üzerindeki hemen her hareketini takip edebilen büyük platformlar tarafından elde edilen veri, teşebbüse muazzam bir güç vermektedir. Tekelleşmeye bu denli meyilli pazarlarda teşebbüslerce gerçekleştirilecek en ufak bir davranış dahi çığ etkisi yaratabilir.”

Peki e-ticarete yeni adım atacak işletmeler nasıl bir yol izlemeli? Bu soruya yanıt veren Özkara, adım adım yol haritasını şöyle anlattı:

1-Müşterinizi seçme: Hedef kitlenizi belirleyerek, kimlere ürün ya da hizmet sunacağınızı netleştirmeniz gerekir. Bu, pazarlama ve ürün geliştirme stratejilerinizi şekillendirecektir.

2-Ürün seçme: Piyasadaki talebi ve kârlılığını araştırıp satmak istediğiniz ürün ya da hizmeti seçebilirsiniz.

3-Bir alan adı ve marka adı bulma: İşletmeniz için akılda kalıcı ve ilgili bir marka adı ve alan adı seçebilirsiniz. Bu, online varlığınızın temelidir ve müşterilerinize güven vermek adına önemli bir adımdır.

4-Platformunuzu seçin: E-ticaret sitenizi kuracağınız platformu seçin. Biz Türkiye’nin önde gelen e-ticaret altyapı sağlayıcısı olarak uçtan uca tüm çözümleri sunuyoruz.

KARGO VE SANAL POS

5-Kargo ve sanal pos anlaşmalarınızı yapın: Seçtiğiniz altyapının mutlaka kargo ve sanal pos hizmeti sunan firmalarla anlaşmaları olacaktır. Tüm firmaları inceleyerek sizin için en avantajlı olan kargo ve ödeme altyapısı ile görüşerek entegrasyonlarınızı tamamlayın.

6-SEO ve anahtar kelime araştırması: Web sitenizin arama motorlarında daha görünür olması için anahtar kelime araştırması yapabilir, içerik üretimi SEO uygulamalarıyla organik trafik elde edebilirsiniz.

7-Satış kanallarını artırma: Sosyal medya ve pazaryerleri gibi çeşitli platformlarda markanızı görünür kılabilir, bu sayede daha fazla satış yapabilirsiniz.

DOĞRU STRATEJİ ÖNEMLİ

8-Pazarlama stratejileri oluşturma: Etkili bir pazarlama stratejisi geliştirmek, Türkiye’de e-ticarette başarıya ulaşmanın önemli bir parçasıdır. Blog yazıları, video içerikler, reklam stratejileri, sosyal medya paylaşımları gibi çeşitli kanallar ile hedef kitlenize ulaşabilirsiniz. Bu kanalların sayısını ne kadar çok arttırır ve verimli kullanırsanız ulaştığınız kişi sayısı da o kadar artacaktır.

9-Geri bildirim toplama: Müşteri geri bildirimleri sunduğunuz hizmeti iyileştirmek için güzel bir kaynaktır. Geri bildirimleri değerlendirmeniz müşterilerinizin sizi tekrar tercih etmesinde önemli bir kriterdir.

10-Mevcut ve potansiyel müşteriler için bülten hazırlama: Pazarlama stratejileriniz veya çabalarınız sonucu sitenize giren veya sizden ürün almış olan müşterileriniz için bülten çıkartarak onların tekrar alışveriş yapmalarını sağlayabilir ve onlara çeşitli indirimler önererek satışlarınızı artırabilirsiniz.

‘HEDEFİNİZDE GLOBAL PAZARLAR OLMALI’

-“Hedefimiz sadece iç pazar değil, global pazar da olmalı” diyen Seyhun Özkara, “İç pazara baktığımızda büyüme ivmesi her sene enflasyonun yüzde 35-40 üzerine koyduğumuz büyüme ile devam ediyor. Bu ivme, yeni kullanıcıların, yeni iş hayatına başlamış veya 18 yaşına yeni gelmiş kişilerin de e-ticarete adapte olmasıyla daha da büyüyecektir. Ama büyük potansiyele baktığımızda işi e-ihracat tarafına yönlendirmek işletmeler için daha iyi olacak. Bunun için de işletmenin bir e-ticaret deneyiminin ve Türkiye içerisinde e-ticaret alanının oluşmuş olması çok önemli. Ayrıca işletmenin e-ticaret süreçleri, operasyonu, dijital pazarlama gibi birçok konuda firmaya bir deneyim kazandırıyor. Sonrasında bizler gibi firmaların sağladığı altyapılarla bugün ürünü İstanbul’dan Ankara’ya, Ankara’dan Antep’e göndermek ile ürünü Amerika’ya göndermek ya da İstanbul’dan Avrupa’ya göndermek arasında teknik operasyon anlamında hiçbir farklılık yok.

Türkiye’de 3 milyonun üzerinde var. Bu KOBİ’lerin yaklaşık 30-35 bininin e-ticaret sitesi var ve bunların da 10-15 bini e-ihracat deneyimini kazanmış durumda. Zaman içerisinde bu rakamlar artacaktır” ifadelerini kullandı.

LOJİSTİK VE ÖDEME ENGELİNE DİKKAT

E-ticaret ve e-ihracatta karşılaşılan zorluklara da değinen Özkara şunları söyledi: “E-ihracatta karşılaşılan engellerin başında küresel pazarlara girişteki lojistik engeller ve farklı ülkelerdeki ödeme altyapılarındaki çeşitlilik geliyor. Ürünlerin hızlı ve güvenilir bir şekilde tüketicilere ulaştırılması, KOBİ’lerin özellikle dikkat etmesi gereken bir sorun. Lojistik maliyetlerle beraber dünya genelinde değişen tüketici beklentilerine uyum sağlamak da KOBİ’leri zorlayan alanlardan bazıları. E-ticarette başarının anahtarı ise; yoğun rekabetin olduğu ve hızla değişen dijital ortamda ayakta kalmak ve öne çıkmak.

Müşteri beklentileri sürekli evriliyor ve teknolojik gelişmelerle birlikte e-ticaretin yapısı da hızla değişiyor. Bu dinamik ortamda, işletmelerin kullanıcı deneyimini iyileştirmek, lojistik süreçleri optimize etmek ve hızlı teslimat gibi konularda rekabet avantajı elde etmeleri zorlu bir süreç. Fakat doğru bir stratejiyle ve stok yönetimiyle başarılı olmamak için hiçbir sebep bulunmuyor.”

‘ELLERİNİ TAŞIN ALTINA KOYMALILAR’

Geçen yıl Çin’den ithal edilen araçların yalnızca yüzde 20’sinin elektrikli olduğunu belirten Eroldu, buna karşılık içten yanmalı araçların payının yüzde 78’e ulaştığını belirterek, “2023 yılının 11 ayında Çin’e 21 milyon dolarlık otomotiv parçası ihraç etmişiz ancak 2.2 milyar dolarlık otomobil ve otomotiv parçası almışız. Yalnızca elektrikli araçlara yapılan uygulamalarla Çin ithalatının ticarete verdiği hasarı tamir etmek mümkün olmayacak. Benzer bir uygulama içten yanmalılar için de olmalı. Biz rekabete ve Çinlilere karşı değiliz ancak yatırım yapmadan pazarı Çinlilere bırakmayı doğru bulmuyoruz. Yalnızca ithalatla Türkiye pazarının kaybedilmesi doğru değil. Bizler nasıl otomotiv sanayi üyeleri olarak taşın altına elimizi koyduysak onların da koyuyor olması lazım. Çinlilerin Türkiye’nin bir parçası olması teknoloji transferi ve tedarik sanayi açısından bizi de geliştirecektir” dedi.

YERLİNİN PAYI YÜZDE 37

2023 yılında 1.2 milyon adedin üzerinde satışla rekor kıran otomotiv pazarında yerli araçların payının azaldığına da dikkat çeken Eroldu, “Uzun yıllar sonra bu dış ticaret dengesinde otomotiv sektörü eksi vermeye başladı ve 11’inci ay sonuçlarına göre 1.3 milyar dolarlık eksi yaratan bir sektör durumundayız. Toplam pazar içerisinde yerli araçların payı yüzde 45’ten yüzde 37’ye geriledi” bilgisini verdi. OSD, geçtiğimiz hafta İstanbul’da düzenlenen basın toplantısı kapsamında 2023 yılına ait üretim, ihracat ve pazar verilerini de açıkladı. Buna göre, otomotiv üretimi 2022 yılına göre yüzde 9 artarak 1 milyon 468 bin 393 adet olurken, traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 1 milyon 525 bin 963 adede ulaştı. Otomotiv ihracatı ise adet bazında bir önceki yıla göre yüzde 5 artarak 1 milyon 18 bin 247 adet olarak gerçekleşti.

TÜRKİYE’DE ORTALAMA OTOMOBİL YAŞI 14

-Trafikte araçların yaş grubu ve çevreye verdiği zarar konusunda da bir çalışma yaptıklarını belirten OSD Başkanı Eroldu, 2022 itibarıyla yollardaki 20 milyon adet aracın yüzde 56’sının 13 yaş ve altında, yüzde 44’ünün 13 yaş ve üzerinde olduğunu kaydetti. “Türkiye’deki ortalama otomobil yaşı 14, hafif ticari araç yaşının 13.5, ağır ticari araç yaşının 17.2 ve traktör yaşının 24.4” diyen Eroldu, şu bilgileri verdi: “20 milyon aracın yüzde 44’ünü oluşturan 13 yaştan büyük araçlar toplam kirliliğin neredeyse yüzde 80-90’ını oluşturuyorlar. Geri kalan yüzde 56’lık kısım ise tahminen yüzde 10’unu oluşturuyor. Yani Türkiye’nin önemli sorunlarından bir tanesi de bu. Türkiye’de yürüyen 13 yaştan büyük araçların yarattığı çevre kirliliği çok büyük seviyede.”

Y-COMBINATOR’A SEÇİLDİ

Bu ilginin ardından, 2023 yazında, Refine için dönüm noktası niteliğinde bir başarıya imza atıldı. Dünyanın en prestijli girişim hızlandırma programlarından Y-Combinator’a seçilerek, 24 bin başvuru içerisinden sıyrılıp elit bir grup olan sadece 220 ekip arasına katılma şansını yakaladı. Bu başarının, sayısal olarak Harvard Üniversitesi’ne kabul edilmekten daha zor olduğu kabul ediliyor. Y-Combinator daha önce Airbnb, OpenAI, Dropbox gibi dev girişimlere destek verdi ve bu ürünlerin dünya piyasasındaki yerlerini edinmelerine yardımcı oldu.

Refine’ın asıl gücü, şirketlerin web uygulamalarını (yönetim ve gösterge panelleri, B2B portalları gibi) daha hızlı ve etkin bir şekilde geliştirmelerine olanak tanıması. Bu özelliğiyle dünya genelinde 5 binden fazla şirketin günlük operasyonlarında yer edinen Refine, sektördeki ihtiyaçları doğru analiz ederek pazar payını genişletmeyi hedefliyor. 200 milyar doların üzerindeki pazar büyüklüğü bulunan bu alandaki lider marka olmayı hedefleyen Refine, bir yandan açık kaynağa destek vermeyi sürdürürken diğer yandan da özellikle belirli bir büyüklüğün üzerindeki şirketler için kullanımına açmayı planladığı ticari ürününün çalışmalarını sürdürüyor.

HEDEF UNICORN OLMAK

Civan Özseyhan’ın Refine’ın ABD’de faaliyetlerini sürdürmesine dair görüşleri ise şöyle: “Refine’ın açık kaynak versiyonu halihazırda yüzlerce büyük ölçekli global şirket tarafından kullanılıyor. İlk hedefimiz destek paketleri ve kurumsal özelliklerimizle bu kullanıcıları müşterilerimize dönüştürmek ve ticarileşme sürecine hız vermek. Orta vadede plan, ürünü bu ölçekteki firmaların ve büyük yazılım takımlarının ihtiyaçlarına göre biçimlendirerek alandaki standart çözüm haline getirmek. Önceden bunu başarmış ticari açık kaynak projelerin izinden giderek, Refine’ın da ülkemizden çıkmış bir teknoloji unicorn’u olması için elimizden geleni yapıyoruz. Tabii öncelikle Amerikan pazarının toplam büyüklüğü ve müşteri yoğunluğu, orada faaliyet gösteren her yazılım şirketi için büyük bir avantaj. Ama bundan da önemlisi, Amerika’da Silikon Vadisi gibi merkezlerin, dünyanın her noktasından gelen girişimciler için bir buluşma noktası olması. Burada yıllar içinde oluşmuş bilgi ve tecrübe birikiminden, bizim aşamamızdaki şirketlerin öğrenebileceği ve kendine katabileceği çok şey var.”

4 MİLYON DOLARLIK YATIRIM ALDI

Refine, 8 kişilik bir ekibiyle toplamda 4 milyon üzerinde yatırım aldı. Refine CEO’su Civan Özseyhan Türkiye’deki ekibi korurken, ABD’de yakın zamanda özellikle satış ve pazarlama alanında ekipler kurma hazırlıklarında olduğunu söyledi. Refine, bu başarılarıyla, hem açık kaynak yazılımların gücünü hem de Türk girişimcilerin uluslararası başarı potansiyelini tüm dünyaya gösteriyor. Kurucu ortak ve Refine’ın ürün yöneticisi (CPO) Eren Erkalkan sektörle ilgili yorumunda dünya genelinde yazılım kaynaklarının yüzde 40’a varan oranlarda şirketlerin iç kullanımına yönelik uygulamalar geliştirmek için kullanıldığını belirtiyor. Bunlar genellikle yönetim panelleri, gösterge tabloları, B2B portalları ve benzerleri gibi veri ağırlıklı uygulamalardan oluşuyor. Geliştirilen ve açık kaynak olarak yayınlanan Refine ürünü, yazılım takımlarının bu tür uygulamaları çok daha hızlı ve standartlara uygun olarak üretmesine olanak veriyor. Refine’ın şirketlere bu süreçlerin sonunda kazandırdığı ise: zaman, para ve işgücü tasarrufu.

Şirketin CTO’su ve ürünün tüm teknik gelişimi ve devamlılığından sorumlu ortak Ömer Faruk Aplak’a göre Refine’ın pazardaki benzer çözümlere göre avantajı esneklik. Bu anlamda Refine açık ve modüler mimarisi ile, büyük ölçekli şirketlerdeki kompleks ihtiyaçları rahatlıkla karşılayabiliyor. Aplak, sektörün geleceğine dair görüşlerine şöyle devam ediyor: “Pazarda alternatifler bulunmasına rağmen, kurumsal yapılarda şirket içi uygulamaların halen sıfırdan, özel çözümlerle geliştirdiklerini gözlemliyoruz. Yapay zeka etkisi ve de Refine gibi yenilikçi ürünlerle yazılım üretimi anlayışının önümüzdeki dönemde hızlı bir dönüşüm geçirmesi bekleniyor. Bu sürecin sektörde sancılar doğurabileceği gibi, çok büyük fırsatlara da kapı açması da muhtemel.”

Refine 2.5 milyon dolarlık tohum yatırım turunu geçtiğimiz günlerde tamamladı. Bu turla birlikte, toplam yatırım miktarı 4 milyon doları aştı. Yatırımcılar arasında -başta Y-Combinator ve 500 Emerging Europe olmak üzere- Amerika, Avrupa ve Türkiye merkezli fonlar ve melek yatırımcılar bulunuyor.