RENAULT MEGANE 1-7 GÜNDE GİDİYOR

Otomotiv veri şirketi Cardata’nın Hürriyet için derlediği verilere göre, Türkiye’de en hızlı satılan 2’nci el otomobil markası Renault oldu. Bu markayı Fiat, Volkswagen, Nissan, Honda, Volvo, Kia ve Ford gibi markalar izledi. Model bazında bakıldığında ise Nisan 2024 itibarıyla Türkiye’de satış süresi en kısa olan 2’nci el otomobil, 1-7 günlük ortalama ile 2018/2019 model Renault Megane oldu. Bu modelin arkasından 5-7 günlük satış ortalaması ile 2018 model Nissan Qashqai geldi. İlana konulduğu andan itibaren ortalama 7-10 günde satılan 2023 model Fiat Egea listede üçüncü sırada yer alan model olurken, 18-20 gün arasında satış süresine sahip  2022 model Renault Clio bu modeli takip etti.

VOLVO XC90 ÜST SIRADA

Honda’nın 2021 model yılına ait Civic modeli 19-22 günlük ortalama satış süresi ile dikkatleri çekerken, listenin üst sıralarındaki tek hibrit ve üst sınıf model 2020 model Volvo XC90 oldu. 4.7 milyon TL’lik ikinci el fiyatıyla dikkat çeken Volvo XC90’nın ortalama satış süresi 21-24 gün olarak kaydedildi. Alman üretici Volkswagen tarafında ise 2017 model Polo’nun satış süresi ortalama 22-25 gün, 2016 model Passat’ın 31-34 gün, 2022 model Passat’ın satış süresi ortalama 35-38 gün olarak gerçekleşti.

En çok satan diğer 2’nci el araç modellerinde ise ortalama satış süreleri şu şekilde gerçekleşti; 2017 model Kia Sportage 24-27 gün, 2017 model Ford Focus 31-34 gün, 2021 model Peugeot 2008 39-42 gün, 2017 model Opel Astra 36-39 gün, 2020 model Dacia Duster 41-44 gün, , 2016 model Skoda Superb 57-60 gün ve 2017 model Seat Leon 76-79 gün.

‘HAREKETLİLİK DEVAM EDECEK’

UZMANLARA göre ikinci el araç piyasasındaki hareketlilik sıfır otomobil fiyatları arttıkça sürecek. VavaCars Perakende Grup Başkanı Serdıl Gözelekli, “Sıfır araçlara zam gelmesi ile 2’nci el araçlara yönelim arttı. Bu durum 2’nci el araçta fiyatların yükselmesinde etkili oldu. 2’nci el araç piyasasının, önümüzdeki dönemde canlılığını daha da artırmasını bekliyoruz. Özellikle kurdaki değişimler ve aylık enflasyon etkisi fiyatların yükselmesinde etken olacaktır” dedi. Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın da, “2’nci el araç fiyatları bir dönem olduğu gibi fahiş biçimde artmıyor, dengesini buldu diyebiliriz. Sıfır kilometre C segment bir otomobilin ortalama fiyatı 1.3-1.6 milyon TL arasında. Kredi muslukları kapalı. Sıfır araç alımı neredeyse sadece nakit paraya döndü. Tabii buna ulaşamayan yaklaşık yüzde 60-70’lik kesim ikinci ele yöneldi. 2’nci el daha fazla talep gördüğü konuma tekrardan yerleşmeye başladı. Para politikaları, enflasyon ve faizlerin durumuna göre yılın ikinci çeyreğinde 2’nci eldeki talep daha da artacaktır” ifadelerini kullandı.

ÇİNLİLER KAÇ GÜNDE SATILABİLİYOR

GEÇTİĞİ-MİZ yıl Türkiye otomotiv pazarına yeniden giren ve bugüne kadar 3 SUV modeliyle toplamda 56 bin adedin üzerinde satış yapan Chery’nin 2’nci el araç piyasasındaki satış süreleri de merak ediliyordu. Cardata’nın Hürriyet için hazırladığı veriler, yeni nesil Çinli otomobillerin 2’nci elde ortalama sürelerde satıldığını ortaya koydu. Buna göre, Çinli Chery’nin Omoda 5, Tiggo 7 Pro ve Tiggo 8 Pro modellerinin 2’nci eldeki ortalama satış süreleri 35 ila 38 gün arasında değişiyor.

MUĞLA

BODRUM İLK SIRADA

-Yaz tatilinin popüler ilçesi Bodrum hem ortalama kira hem de satış fiyatında zirvede. Bölgede Mart 2023-Mart 2024 döneminde metrekare satış fiyatı yaklaşık yüzde 66 arttı ve 200 bin liraya kadar çıktı. Böylece 100 metrekare evde ortalama fiyat 20 milyon liraya ulaştı. Villa tipi 2+1 yazlığın haftalık kirası ise ortalama 60 bin lira.

-Araştırma sonuçlarına göre, Fethiye’de ise yine yaklaşık yüzde 66 artışla ortalama metrekare satış fiyatı 50 bin TL’ye ulaştı. Bu bölgede 4 kişilik 2+1 bir yazlık için hesaplanan ortalama haftalık kira bedeli ise 30 bin lira.

SEZONLUK KİRA 20-25 MİLYON TL

-TSKB’nin araştırması ortalama rakamları veriyor. Peki, her zaman tartışılan lüks adreslerde tablo bu yıl nasıl? Emlak ilan sitelerinden ve kiralama şirketlerinden edindiğimiz bilgiler bu kadarına pes dedirtiyor. Gölköy’de lüks bir sitesinde 5+1, 500 metrekare villa için yaz aylarında sezonluk (3-4 ay) kira 20-25 milyon lira. Otel hizmetleri ve kahvaltı dahil konaklamada 4+1 rezidans dairenin 3 aylık kirası 28 milyon lirayı aşarken, 5+1 villa seçenler kahvaltı dahil aylık 27 milyon 700 bin lira ödüyor. Aynı sitede 500-600 metrekare villaların satış fiyatları da ilanlara göre 500 milyon liraya kadar çıkıyor.

-Yine aynı bölgede bir başka lüks sitede ise yüksek sezonda 2+1 için aylık yaklaşık 1.3 milyon lira, 3+1 için 1.9 lira, 4+1 için 2.1 milyon lira kira isteniyor. 4+1 evi 6 aylık kiralamanın bedeli yaklaşık 5.4 milyon lirayı buluyor.

İZMİR

ÇEŞME VE URLA BÜTÇEYİ ZORLUYOR

-İzmir’in yazlık kesimlerinden Foça’da birim satış verilerindeki yıllık artış yaklaşık 70, Çeşme’de yüzde 75, Urla’da yüzde 72 civarında. İzmir doğası, yeni konut projeleri ve ulaşım avantajıyla son yıllarda öne çıkıyor.

-Üst gelir grubuna sahip kişilerin tercih ettiği Çeşme ve Urla’da metrekare satış fiyatları 175-200 bin lira bandından. Haftalık kiralar ise yine 2+1 villa tipi evlerde Çeşme’de ortalama 50 bin, Urla’da ise 35 bin lira.

-Foça’da ise satış fiyatları görece daha uygun olsa da kiralamalar bütçeleri zorluyor. Bölgede ortalama metrekare satış fiyatı 75 bin lira, haftalık kira için istenen ortalama tutar ise 35 bin lira.

ANTALYA

HAFTALIK KİRA 35 BİN TL’DEN BAŞLIYOR

-Rusya Ukrayna savaşı sonrası kiraların uçuşa geçtiği Antalya’da gerileyen taleple fiyat ve kira artışı da dizginlendi. Ancak sezonunda yazlık evlerde uygun seçenek bulmak zor. Manzara avantajı ve ferah havası ile öne çıkan Alanya’da ortalama metrekare satış fiyatı 50 bin liraya çıktı. 2+1 bir evin kirası için bugün istenen ortalama bedel ise 35 bin lira.

-Yabancı turistlerin ağırlıkta olduğu Kaş’ta ise metrekare satış fiyatı 80 bin liraya, haftalık kiralar ise 60 bin liraya ulaşmış durumda.

-Turistik yapılaşmanın daha yaygın olduğu, villa, otel, apart otel ve pansiyon tipi yapılaşmaları barındıran Kemer ise şehir merkezine yakın olması, kıyı boyunca ünlü sahilleri olması, bölgede doğal güzellikler yer alması gibi nedenlerle tercih ediliyor. Yapılan araştırmaya göre bu bölgede ortalama metrekare satış fiyatı 60 bin lira olurken, haftalık ortalama kira 40 bin liraya çıktı.

AYDIN

DİDİM VE KUŞADASI’NDA HAFTALIK FATURA 25 BİN

-TSKB’nin raporunda; İngiliz turistlerin tercih ettiği Aydın’ın Didim ilçesinin, emekli nüfusun şehir hayatından yazlık kesimlere göçünde de kilit konumunda olduğu ifade ediliyor. Bölgede yıllık fiyat artışı yüzde 80 olsa da, villa fiyatlarının Kuşadası villa fiyatlarına yeni yeni ulaştığı belirtiliyor. Didim’de arsa sayısı fazla olduğu için yeni projelere sıkça rastlanıyor ve bölgede orta ve orta üstü gelirliye hitap eden seçenekler de yer alıyor. Didim’de ortalama metrekare fiyatı 45 bin lira, haftalık ortalama kira bedeli 25 bin lira olarak hesaplanırken,

-Kuşadası’nda ortalama metrekare fiyatı 52 bin 500 lira, haftalık kira ise yine 25 bin lira seviyesinde.

BALIKESİR

EDREMİT’TE ORTA GELİRLİ İÇİN SEÇENEKLER VAR

-Balıkesir’in Ege Denizi kıyısında olan yazlık bölgeleri, yapılan havalimanı, İstanbul-İzmir otobanı ile daha çok tercih edilmeye başlandı. TSKB’nin araştırmasına göre, Edremit’te 2023 yılında yazlık konutların ortalama metrekare fiyatı 30 bin lirayken, bu sene 50 bin liraya ulaştı.

-Diğer yandan Ayvalık tarihi güzellikleri, doğası, konumu ve eski Rum evleri dokusu nedeniyle çok ilgi gören, turizm potansiyeli yüksek bir bölge. Arzın kısıtlı olduğu bölgede, yeni imara açılan alan olmaması sebebiyle mevcut yapıların restore edilerek satışa ve kiralamaya sunulduğu görülüyor. 2023 yılında yazlık konutların metrekare fiyatı 60 bin lirayken, bu sene 110 bin liraya çıktı. Yazlık kiralamaları genelde 3 ay üzerinden yapılırken, haftalıklarda Edremit’te gerekli bütçe ortalama 15 bin lira, Ayvalık’ta ise 30 bin lira.

ÇANAKKALE

TALEPLE BİRLİKTE FİYAT VE KİRALAR ARTTI

-Son dönemde talebin arttığı Ayvacık ilçesinde müstakil ya da az katlı apartmanlara olan talebin arttığı,  birçok yazlık amaçlı villa ile 2-3 katlı sitelerin inşa edildiği görülüyor. Bölgede geçen yıl 30 bin lira olan metrekare satış fiyatının 50 bin liraya ulaştığı, haftalık kiralama bedelinin de ortalama 35 bin lira olduğu belirtiliyor.

-Son yılların popüler adreslerinden Bozcaada’da ise günlük, haftalık kiralamalar öne çıkıyor. İlan sitesinde yer alan bilgiye göre temmuz ayında Bozcaada’da 4 kişi kalınacak bir evde gecelik 5-6 bin liraya seçenekler var. Evin büyüklüğüne, konumuna ve sunduğu imkânlara göre gecelik fiyat 10 bin lirayı aşıyor.

-RODOS: On İki Adalar’ın en büyüğü, Yunanistan’ın en doğuda bulunan adası. Bayram haftasına da denk gelen 17-23 Haziran haftasında 6 gece 7 günlük 2 kişilik bir tatil, sadece ortalama oda fiyatı olarak 7 bin TL’den başlıyor. ‘Kahvaltı dahil’ paketli bir otelde konaklama istenirse de fiyatlar 10 bin TL’den başlıyor. Bu bölgede en pahalı otel ise iki kişi için 116 bin 811 TL.

-SAKIZ: Adada 6 gece 7 gün iki kişilik en uygun otel fiyatları ortalama 8 bin TL’den başlıyor. Bölgenin pahalı oteli ise 42 bin 835 TL.

-SİSAM: Adada 17 Haziran-23 Haziran haftasında 6 gece 7 günlük iki kişi için en uygun otel fiyatları 7 bin TL’den başlarken, bölgede 5 yıldızlı otelin iki kişi için fiyatı ise 69 bin 344 TL.

-MİDİLLİ: Burada 6 gece 7 günlük iki kişilik en uygun fiyatlı otel 8 bin TL’den başlıyor, bu fiyata sadece oda fiyatı dahil. Bölgedeki en pahalı otel kahvaltı dahil ortalama 35 bin TL olurken villa tarzı bir tesiste konaklama yapılmak istenirse de iki kişi için bu fiyat 117 bin 211 TL’ye kadar çıkabiliyor.

-İSTANKÖY: Türklerin en çok gittiği Yunan adalarından biri olan İstanköy (Kos) adasında 6 gece 7 gün için iki kişilik en uygun fiyatlama 7 bin 500 TL civarı olurken oda kahvaltı seçenekli oteller ortalama 13 bin TL’den başlıyor. Bölgede pek çok 5 yıldızlı otel ve her şey dahil hizmeti sunan tesisler de bulunuyor.  5 yıldızlı otellerde iki kişilik fiyatlar ortalama 50 bin TL’den başlıyor, 190 bin TL’ye kadar çıkıyor.

-MEİS: Yunanistan’ın en küçük adası olan Meis’te ise çok az otel seçeneği bulunuyor. Bölgede 6 gece 7 günlük en düşük daire fiyatı 13 bin TL olurken en pahalı konaklama fiyatı 76 bin TL.

-İLERYOZ: Bu adada iki kişi bir haftalık bir tatil için en uygun fiyatlar ortalama 8 bin TL’den başlıyor, 15 ila 20 bin TL arasında da ortalama bir otelde kalınabiliyor. Bölgedeki villalarda konaklamak ise 30 bin TL’den başlıyor.

-KİLİMLİ: Yunanistan’ın Güney Ege bölgesinde bulunan, dalış ve tırmanış için elverişli Kilimli yani Kalimnos adasında ise konaklama fiyatları şöyle: 1 hafta iki kişi konaklaması en uygun 8 bin TL’den başlarken bölgenin en pahalı oteli 4 yıldızlı şeklinde 56 bin TL.

-SÖMBEKİ: Arkeolojik, mimari ve doğal güzelliklere sahip bir ada olan Sömbeki adasında iki kişilik bir haftalık bir tatilin konaklama bedeli 15 bin TL’den başlıyor, 44 bin TL’ye kadar çıkıyor.

-LİMNİ: Gökçeada’nın güneybatısında bulunan Limni adasında ise en uygun fiyat ortalama10 bin TL’den başlarken bu fiyat 40 bin TL’ye kadar çıkabiliyor.

KAPIDA VİZE ÜCRETİ NE KADAR?

-Yunanistan adalarına kapıda vize ücretinin 60 olacağı öngörülüyor. 10 Yunan adasında geçerli olan bu vize, 7 günlük giriş hakkı tanıyor. Bu süre çerçevesinde belirlenen 10 adanın dışına çıkılamadığı gibi vize süresini aşanlara da para cezası uygulanıyor.

KAPI VİZESİ İÇİN GEREKEN EVRAKLAR

-Belirlenen Yunan adalarına girebilmek için kapı vizesine ihtiyaç var. Kapı vizesi alabilmek için en az 6 ay geçerliliği olan bir pasaport, 2 biyometrik fotoğraf, seyahat masraflarını karşılayacak kadar bakiyenin bulunduğu üç aylık banka hesap dökümü, otel rezervasyonu, feribot bileti, seyahat sağlık sigortası, kimlik fotokopisi ve başvuru formu gerekiyor.

SEFERİHİSAR VE KUŞADASI’NDAN SEFERLER DÜZENLENECEK

-İDO, 6 Nisan’dan itibaren İzmir Seferihisar ve Aydın Kuşadası’ndan Yunanistan’ın Samos (Sisam) adasına seferler düzenleyecek. İDO tarafından belirlenen bilet fiyatlarına göre, Seferihisar’dan Samos’a gidiş-dönüş biletler 35 Euro, Kuşadası’ndan ise 41 Euro olarak satışa sunulacak. Seferihisar-Samos seferleri haftada 3 gün sabah gidiş, akşam dönüş olarak planlanırken, ağustos ayında ise haftanın her günü seferler düzenlenecek. Kuşadası-Samos seferleri ise 15 Haziran’a kadar haftada 3 gün sabah gidiş, akşam dönüş olarak yapılacak. 15 Haziran’dan sonra ise haftanın her günü seferler düzenlenecek.

NE KADAR ZAM YAPILDI?

EVA Gayrimenkul Değerleme tarafından yapılan araştırmayla zam oranları ve ilçe ilçe ortalama aidat bedelleri belirlendi. 2024 zamlarının öncesinde geçmiş yıllarda yapılan artışları hatırlatan EVA Gayrimenkul Değerleme’den Değerleme Koordinatörü Serkan Bal, “2022 yılının başlarında İstanbul genelindeki aidat artışları yaklaşık yüzde 40 civarındayken, 2023 yılında bu oran ortalama yüzde 77’ye yükselmişti. Hatta bu artış oranı, yaklaşık on ilçede yüzde 100-155 arasında değişiklik göstermişti. Bu hızlı ve dengesiz artışların en büyük nedeni de, maliyet ve enflasyon artışlarına hazırlıksız yakalanmaktı” dedi. Bu yıl başında aidatlara yüzde 25 ile yüzde 71 arasında zam yapıldığını belirten Bal, kimi sitelerde yüzde 150’ye varan zamlar da tespit ettiklerini dile getirdi.

“2022 yılı Ocak ayını başlangıç noktası olarak kabul ettiğimizde, bu zamana kadar gerçekleşen artış oranlarının ortalama yüzde 168 olduğunu görüyoruz” diyen Bal, “Ortalamanın yanında kimi ilçelerde yüzde 200-300 oranında artışlar da yapıldı” şeklinde konuştu.

ORTALAMA TUTAR 1600 TL’YE ÇIKTI

Yapılan araştırmalara göre İstanbul’da 100 metrekare alana sahip daire başına ortalama aidat tutarı 1.600 liraya ulaştı. Peki en yüksek ve en düşük aidat bedelleri hangi ilçelerde görüldü? Bu soruya yanıt veren Serkan Bal şunları söyledi: “100 metrekarelik daire başına ödenen ortalama aylık aidat tutarında en yüksek rakam 4 bin 100 lira ile Beşiktaş’ta görülürken, onu 3 bin 300 lira ile Şişli, 2 bin 800 lira ile Kadıköy, 2 bin 700 lira ile Sarıyer ve Üsküdar, 2 bin 600 lira ile Ataşehir takip ediyor. Aidatların en düşük olduğu ilçeler ise 800 lira ile Silivri ve Çatalca.”

LÜKS SİTELERDE 50 BİN TL’YE ULAŞTI

Lüks sitelerde ödenen rakamların ortalamanın çok üzerinde olduğunu dile getiren Bal şu çarpıcı örnekleri paylaştı: “Beşiktaş’ta bilinirliği yüksek markalı projelerde ortalama 100 metrekare dairelerin aidatlarının 32 bin lira olduğu, kullanım alanlarının 200 metrekareye ulaşması durumunda ortalama aidat rakamlarının 50 bin liraya çıktığını görüyoruz. Şişli’de lüks projelerde 100 metrekare dairelerin aidatlarının 35 bin lira seviyesinde olduğu söylenebilir. Sarıyer, Üsküdar, Beykoz gibi lüks villa sitelerinde ortalama aidat rakamları 12 bin ile 20 bin lira aralığında değişiyor. Kadıköy Bağdat Caddesi’ne yakın rezidans projelerinde aidat bedelleri ortalama 8-12 bin lira aralığında.”

YENİ DÜZENLEME BEKLENİYOR

Son aylarda yoğun şikâyet konusu olan konut aidatları hem kamuyu hem de sektör derneklerini harekete geçirdi. Sorunların çözümü için düzenlenen çalıştaylarda bir araya gelen kamu-özel sektör temsilcileri bir yol haritası da belirledi. Yapılacak düzenleme ile site yöneticilerine, yönetim şirketlerine sertifika şartı ve adli sicil kontrolü getirilmesi, gelir-giderlerin kamu tarafından düzenli olarak denetlenmesi planlanıyor.

ANKARA VE İZMİR’DE RAKAMLAR NASIL?

Araştırma sonuçlarına göre İzmir genelinde bu yıl aidat artış oranları İstanbul ortalamasına kıyasla daha yüksek ve yaklaşık yüzde 65 seviyesinde. İzmir’de, Karşıyaka’da ortalama aylık aidat tutarı 100 metrekarelik daire başına 1.900 lira iken, Bayraklı ve Bornova ilçelerinde 1.600 lira civarında. Çeşme ilçesinde yazlık lüks site özelliğinde projelerdeki aidatlar 4 bin 500 ile 9 bin 500 lira bandında. Tekil konut binası olup apartman görevlisi bulunmayan, eski apartman binalarında ise aidat ortalamasının 275 lira seviyeside olduğu görülüyor.

Ankara’da aidat artışları İstanbul ile benzer ve ortalama yüzde 50 seviyesinde. Çankaya ilçesinde, 100 metrekarelik daire başına ödenen ortalama aylık aidat tutarı 1.750 lira, Gölbaşı’nda 1.100 lira, Yenimahalle’de 750 lira, Etimesgut’ta ise 700 lira. Ankara genelinde, tekil konut binalarında ve eski apartmanlarda aidat ortalaması 200 lira bandında seyrediyor. Ancak markalı konut projelerinde aidatların 5 bin lira ile 10 bin lira arasında değişkenlik gösterdiği, lüks sitelerde bunun da üzerine çıktığı ifade ediliyor.

BUNLARA DİKKAT! İŞTE BİLİNMESİ GEREKENLER

Gayrimenkul hukuku uzmanları ev sahipleri ve kiracıların aidatlar konusunda bilmesi gereken kritik bilgileri şöyle özetliyor:

1. Yönetim şirketleri, yönetim kurulları tek başına aidat zammı belirleyemiyor. Önce genel kurul toplantısı yapılması gerekiyor. Bu nedenle genel kurula katılmanız çok önemli. Böylece tüm giderleri görebilir, sorularınızı iletebilirsiniz. Ancak bu toplantılara sadece ev sahipleri katılabiliyor, kiracılar ev sahibinin vekâleti olursa sürece dahil oluyor.

2. Alınan kararlara itiraz hakkınız var. Kurul toplantısına katılan ancak karşı oy kullanan her kat maliki karar tarihinden başlayarak bir ay içinde, toplantıya katılmayan her kat maliki kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve genel kurul davetiyesi eline ulaşmayanlar altı ay içinde sulh hukuk mahkemesine iptal davası açabilir. Eğer ortada bir usulsüzlük olduğunu düşünüyorsanız dava açmanız öneriliyor. Usulsüzlük yapıldığını düşünmüyor, ancak artış oranına itiraz etmek istiyorsanız, bu defa olağanüstü genel kurul talebinde bulunabilirsiniz. 1/3 malik bir araya gelip, sitedeki tasarruf tedbirlerini masaya yatırabilirsiniz.

3. Sanılanın aksine site ya da apartmanda her giderden kiracı sorumlu değil. Giderler işletme bütçesi ve yatırım bütçesi olarak ikiye ayrılıyor. Sitede çalışanların maaşı, ortak alan faturaları gibi kullanımdan kaynaklı işletme kalemlerinden kiracılar sorumlu. Ancak demirbaş kalacak kalemler ev sahibinden istenmeli. Mesela asansör değişecekse, binaya yalıtım yapılacaksa bunu mülk sahibi karşılamalı.

4. Sitede oturan biri, ‘ben havuza girmiyorum’ ya da ‘giriş katta oturduğum için asansör kullanmıyorum’ diyerek aidatı red edemez, indirim bekleyemez.

5. Aidatını ödemeyen malik için dava açılabilir, icra takibi yapılabilir. Üstelik aylık yüzde 5 gecikme tazminatı da alınır.