NEDEN ŞİMDİ OYLANDI
İsveç’in NATO’ya üyeliği protokolü, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda ilk olarak 16 Kasım’da görüşülmeye başlanmıştı. İlk Komisyon toplantısında görüşmeler yarıda bırakılırken, İsveç hükümetinden taahhütlere ilişkin bilgi istenmişti. Daha sonra ikinci kez toplanan Komisyon, İsveç protokolünü 26 Aralık’ta oy çokluğu ile kabul etmişti. Ancak Genel Kurul süreci, ABD ile ilişkiler ve F-16 süreci nedeniyle zamana yayılmıştı. Önceki gün TBMM Genel Kurulu’ndan geçen İsveç protokolünde en dikkat çeken mesele sürecin zamanlaması oldu. AK Parti’de bölgesel gelişmelerin ve yaşananların etkili olması nedeniyle İsveç protokolünün daha fazla beklememesi gerektiği değerlendiriliyor.
NATO İLE ORTAK HAREKET
AK Parti kulislerinde onay sürecinin zamanlamasıyla ilgili, “Yeni F-16 alımı konusu anlaşma başlıklarından yalnızca birisi. Onun dışında şu an aktif olarak kullandığımız Blok 30, Blok 40 ve Blok 50 uçaklarımızın çip ve diğer özelliklerinin modernizasyonu, başka birtakım silah sistemleri, savunma sistemleri de gündemimizdeydi. Ancak içinden geçtiğimiz süreç bunların ötesinde bir ihtiyacı da ortaya koydu. Bölgesel riskler çok yükseldi. Karadeniz, Akdeniz, Kızıldeniz, Batı Asya, Kafkasya hepsi birer kriz alanına dönüşmek üzere. Tablo böyleyken NATO ile çatışma halinde değil, NATO içinde kendi hukukunu koruyan bir ülke konumunda olmamız gerekiyor. O nedenle bu sürecin uzamaması lazımdı” yorumu dikkati çekiyor.
İSVEÇ VE NATO MEMNUN
TBMM’nin önceki akşam gerçekleşen genel kurul oturumunda İsveç’in NATO üyelik protokolünü onaylaması, İsveç tarafında sevinçle karşılandı.
– İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, TBMM’nin onayı sonrası yaptığı ilk açıklamada, “Bugün, NATO’ya tam üyeliğe bir adım daha yakınız” ifadesini kullandı. İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström ise, “Bundan sonra da terörizme karşı mücadelemiz Türkiye ile yakın işbirliği halinde sürecek. TBMM’ye teşekkür ediyorum. Uzun bir yolculuktu” diye konuştu.
– NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de oylamayla ilgili “TBMM’nin İsveç’in NATO üyeliğini onaylamasını memnuniyetle karşılıyorum. Macaristan’ın da ulusal onay sürecini mümkün olan en kısa sürede tamamlayacağına inanıyorum” diye açıklama yaptı.
ATİNA DA BEKLİYOR
– TBMM’nin adımından sonra, Macaristan, İsveç’in üyelik başvurusunu onaylamayan tek NATO ülkesi oldu. Macaristan Başbakanı Viktor Orban, İsveç’in NATO’ya üyeliğini görüşmek üzere Başbakan Kristersson’a davet mektubu gönderdiğini duyururken, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile yaptığı telefon görüşmesinde, hükümet olarak İsveç’in NATO’ya üyeliğini desteklediklerini belirtti.
– 19 ay önce ABD’ye F-35 savaş uçağı alımı için talep mektubu yollayan Yunanistan ise Türkiye ile eş zamanlı bir karar çıkmasını umut ediyor. Yunanistan, Türkiye’ye F-16 satışı halinde, bu uçakların NATO müttefiki ülkelerine karşı kullanılmayacaklarına dair şart koşulması için uzun süre çabalamıştı.
]]>
Genel Kurul’daki oylamada 287 kabul, 55 ret oyunun yanı sıra 4 de çekimser oy kullanıldı.
TBMM’deki tarihi oturumu dünyada dakika dakika takip etti. Dünyanın dört bir yanından pek çok yayın kuruluşu çıkan kararı manşetinden okurlarına duyurdu.
Wall Street Journal ‘Türkiye parlamentosu, İsveç’in NATO’ya girişini onaylayarak, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline yanıt olarak ittifakın tarihi genişlemesinin önündeki son engellerden birini de ortadan kaldırdı’ dedi.
NPR bu gelişmeyi ‘Türkiye parlamentosu İsveç’in NATO’ya katılmasına izin verdi’ başlığı ile okurlarına duyurdu.
ABD’nin önde gelen gazetelerinden New York Times ‘Türkiye İsveç’in NATO Hedefini Destekliyor’ başlıklı haberinde ‘Türk Parlamentosu’ndaki oylama, Batı’nın Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rusya’yı tecrit etme çabalarını engelleyen aylardır süren sürtüşmeyi hafifleterek İskandinav ulusunu askeri ittifaka katılmaya yaklaştırıyor’ yorumuna yer verdi.
Foreign Policy ‘Türkiye Parlamentosu İsveç’in NATO Üyeliğini Onayladı’ manşetini attı.
Euronews ‘Türk vekiller İsveç’in NATO üyeliğini onaylayarak daha önce tarafsız olan ülkenin askeri ittifaka girişinin önündeki büyük bir engeli kaldırdılar’ dedi.
Spiegel’in manşeti ise ‘Türkiye İsveç’in NATO’ya katılmasını istiyor’ oldu. FAZ haberinde şu ifadeye yer verdi;
‘Ankara ve Stockholm 20 ay müzakere yaptı. Türk parlamentosu Salı günü ezici bir çoğunlukla İsveç’in Batı savunma ittifakına katılma talebi lehinde oy kullandı.’
CNN Yunanistan ‘TBMM, 287 kabul, 55 ret oyla İsveç’in NATO’ya katılmasına yeşil ışık yaktı’ dedi.
İngiliz Guardian gazetesi bu karar ile İsveç’e yeşil ışık yakmayan tek ülke olarak Macaristan’ın kaldığını yazdı.
Al Monitor ‘Türkiye’nin onayının ardından Macaristan, İsveç’in transatlantik ittifaka katılımı önündeki tek engel olmaya devam ediyor’ dedi.
Alman Tagesschau kararın İsveç tarafında sevinç ile karşılandığını yazdı. Süddeutsche Zeitung ‘Kulübe hoş geldin’ başlıklı haberinde şu ifadeye yer verdi;
‘Türkiye acele etmedi ama 20 ay sonra Ankara’daki parlamento İsveç’in NATO’ya katılımını onayladı.’
Katar merkezli Al Jazeera ‘Türkiye parlamentosu dört saatten fazla süren tartışmaların ardından İsveç’in NATO üyelik hedefini onayladı’ dedi.
YUNAN GAZETE ERDOĞAN’IN PLANINI YAZDI
Yunan Kathimerini ise karar ile Türkiye’nin F-16 alımının önündeki engelin kalkmasının beklendiğini ve bu süreçte Erdoğan’ın uygulayacağı planı yazdı.
Türkiye’nin ABD’den talep ettiği 40 adet yeni Blok 70 F-16 savaş uçağı ve mevcut filosuna 79 modernizasyon kiti için resmi onay sürecinin başlamasının beklendiğini yazan Yunan gazete ‘F-16’lar Türkiye’ye geliyor. ABD ile Türkiye arasında bu iki konunun neredeyse paralel olarak ilerlemesi yönünde bir anlaşmanın olduğu birkaç haftadır biliniyor’ dedi.
Haberinde devamında ise ‘Edinilen bilgiye göre, Meclis’in onayının ardından Erdoğan, Washington’un adımlarını bekleyecek ve F-16’ların satışı sağladıktan sonra İsveç’in NATO’ya katılım protokolünü resmi olarak imzalayarak ilgili mektubu İttifak’a gönderecek’ denildi.
Yunan IN.gr ‘Geriye sadece Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın son imzası ve kararın resmi gazetede yayınlanması kaldı’ dedi.
İSVEÇ’İN GÖZÜ ERDOĞAN’IN İMZASINDA
İsveçli yayın kuruluşu SVT, İsveç dışişleri bakanı Tobias Billström’ün sözlerine geniş yer ayırdı. Billström, karardan dolayı mutlu olduğunu ancak hükümetin artık Türkiye cumhurbaşkanının bu kararı imzalayıp göndermesini beklediğini söyledi.
Billström, ‘Elbette Türkiye tarafında bu gerçekleşene kadar süreci bitirmiş sayılmayacağız’ dedi.
Dagens Nyheter ‘Başvurunun Erdoğan tarafından onaylanması gerekiyor’ dedi. Expressen ise ‘Türkiye İsveç’e yeşil ışık yaktı’ manşetini attı.
Haberde ‘TBMM İsveç’in NATO’ya alınmasını onayladı. Artık Erdoğan’ın imzalaması kaldı’ denildi.
]]>