SAVUNMA Sanayii Başkanı (SSB) Haluk Görgün, Portekiz Donanması’nın ihtiyaçları için üretilecek iki adet denizde ikmal ve lojistik destek gemisinin imza töreni için Lizbon’da olduklarını duyurdu. Görgün, anlaşma ile ilgili yaptığı paylaşımda, “Türkiye olarak ilk defa, bir Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi ülkeye askeri gemi ihracat sözleşmesi imzalamış olduk” ifadesini kullandı.

Savunma Sanayii Başkanı Görgün, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Türk Savunma Sanayii olarak bayrağımızı dünyada başarıyla dalgalandırmaya devam ediyoruz. Portekiz ile ilk savunma tedarik projemiz olan, Portekiz Donanmasının ihtiyaçları kapsamında üretilecek, iki adet Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisinin imza töreni vesilesiyle Lizbon’dayız. Savunma Teknolojileri Mühendislik (STM) ile Portekiz Deniz Kuvvetleri arasında imzalanan ve Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Henrique Eduardo Passaláqua de Gouveiae Melo ev sahipliğinde gerçekleştirdiğimiz, ‘Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi’ törenimizde kıymetli amiraller ve subaylarla bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Sayın Amiral’e ve ekibine bizleri misafir ettikleri için teşekkür ediyorum. Türk Savunma Sanayii’ne ve denizlerimizdeki milli mühendislik gücümüz STM’ye duyulan bu güven, bizleri hem gururlandırmış hem de çalışmalarımız için motive edici bir unsur olmuştur. Türkiye olarak ilk defa, bir Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi ülkeye askeri gemi ihracat sözleşmesi imzalamış olduk. NATO Müttefiklerimizle güçlü bir savunma ve savunma sanayii iş birliği geliştirmeyi, Türkiye’miz için oldukça önemli görüyoruz. Bugün gerçekleştirdiğimiz imza törenimiz vesilesiyle; güçlü donanmalara sahip Portekiz ve Türkiye arasında gerçekleşen savunma sanayii alanındaki iş birliğimizin kritik öneme sahip olduğuna inanıyoruz. İş birliğimizin Portekiz ile ikili bağlarımızı güçlendirmesini, verimli, uzun vadeli bir ortaklığın yolunu açmasını temenni ediyorum. Çalışmalarda emeği olan STM Ailesi ve Başkanlığımız çalışanlarına teşekkür ediyorum. Çalışmalarımızın, savunma sanayii ihracatımızı ve dolayısıyla ülke kalkınmasına olan hizmetleri, umuyorum ki artarak devam edecek” dedi.

STM tarafından Portekiz Deniz Kuvvetleri için üretilecek Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemilerinin kabiliyetleri arasında; denizde ikmal, komuta kontrol, lojistik destek, amfibi harekat, tibbi destek, insani yardım, bölgesel güç aktarımı ile arama ve kurtarma gibi özellikler bulunmakta.

Gemiler, 4 bin metreküp F-76 yakıtı, 350 metreküp F-44 yakıtı, 650 metreküp temiz su, 700 metreküp genel kargo, 6×20 fit konteyner, 20 adet hafif taktik zırhlı araç kargo kapasitesine sahip.

Gemilerin sahip olduğu teknik özellikler ise şöyle:

“137 metre tam boy, 11 bin ton deplasman, 90 gün denizde kalma süresi, 18 Knot azami sürat, 14 knot ile 14 bin deniz mili seyir siası, 100 personel kapasitesi + 100 personel için geçici konaklama, modüler mimari, temel harp türlerine yönelik sensör ve silah sistemleri, helikopter/İHA iniş platformu ve İHA hangarı.”

Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından aktarılan bilgiye göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İspanya Dışişleri, Avrupa Birliği ve İşbirliği Bakanı José Manuel Albares ile Belçika’nın başkenti Brüksel’de NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamıda bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede, Suriye’deki gelişmeler, Ukrayna’daki son durum ve NATO çerçevesindeki iş birliği konularının ele alındığı bildirildi.

Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Çakar, Finlandiya’nın başkenti Helsinki’de düzenlenen Avrupa’nın en önemli teknoloji ve startup etkinliklerinden Slush 2024’te AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Slush’ın Avrupa’nın en kapsamlı teknoloji ve startup etkinliklerinden birisi olduğunu belirten Çakar, etkinliğe Türk girişimci ve yatırımcılarının ilgisinin her yıl giderek arttığını söyledi.

Çakar, etkinliğin ilk yılında Türkiye’den 40 kişilik katılım olduğunu anımsatarak, şunları kaydetti:

“Fuarın kayıtlarına göre, bu yıl Türkiye’den iştirakçi sayımız 400 civarında. Türkiye’den öğrencilerimiz, genç girişimcilerimiz var. Burada tabii sayının bu kadar yüksek olmasında, devletimizin ve kalkınma ajanslarımızın sağladığı desteklerin de çok büyük önemi var. Girişimcilerimize ayrıca Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisinin de çok büyük bir katkısı var. Hem bunların eş güdümünün sağlanmasında ve hem buraya getirilmelerinde bireysel katılımcıların da kendi aralarında gruplaşarak geldiklerini görebiliyoruz. Dolayısıyla bunun verimli sonuçlarla bize döneceğine gönülden inanıyoruz.”

“Türkiye Ticaret Bakanı Finlandiya’yı ziyaret edecek”

Türkiye’nin Helsinki Büyükelçisi Deniz Çakar, Türkiye ile Finlandiya arasındaki ticari ilişkilere de değinerek, iki ülke arasındaki ticaretin istikrarlı şekilde geliştiğini belirtti.

Türkiye ile Finlandiya arasında 2023’te 2,1 milyar avroluk bir ticaret hacmine ulaşıldığını aktaran Çakar, şöyle konuştu:

“Bu konuda biz de yakın takipçisiyiz. Dolayısıyla bu yıl içinde benzer bir rakamı yakalayacağımızı düşünüyoruz. İlk 8 ay rakamları 1,2 milyar avro civarında. Bunun yıl sonuna kadar 2 milyar avroyu bulacağını tahmin ediyoruz. Şimdilik ilişkilerimiz çok farklı bir mecrada. Ticari ilişkilerimizde öncelikle 2022’de Türkiye’de Ekonomi ve Ticaret Ortak Komisyon toplantısı yapıldı. Şimdi bunun ikinci ayağı Şubat 2025’te yapılacak. Ticaret Bakanımızı ve büyük bir heyeti ağırlayacağız. Burada bu tür ziyaretlerin ticari ilişkilerin gelişmesine de çok büyük katkısı var. Finlandiya şirketlerinden ilgiyi görüyoruz. Türk şirketlerimizin de aynı şekilde özellikle yeşil dönüşüm, yenilenebilir enerji ve dijitalleşme konusunda bize ve firmalarımıza büyük fırsatlar olduğunu düşünüyoruz.”

Çakar, Türkiye ile Finlandiya arasındaki iyi olan ilişkilerin istikrarlı bir seviyede ve olumlu çerçevede ilerlediğini, bunun NATO şemsiyesi altına alınmasıyla savunma sanayi dahil daha farklı bir boyuta geçtiğini belirterek, şunları söyledi:

“Finlandiya ile zaten iyi olan ilişkilerimiz açıkçası 2024 itibarıyla en iyi seviyesine çıkmıştır. Tarihinin en iyi seviyesinde. Bunda NATO bünyesi çerçevesinde iki kanat ülkesi olarak, Finlandiya en kuzeyde Türkiye’de güneyde, zaten bir ortak paydamız var. Dolayısıyla üstlendiğimiz sorumluluklar arasında benzerlikler var. Ancak Finlandiya ile ilişkilerimizin bu yıl bir de 100’üncü yılını kutluyoruz. NATO çerçevesinde hem savunma alanında hem NATO’nun gereği çerçevesindeki alanlarda yakın işbirliğimiz devam ediyor. Bu işbirliğimizin derinleşmesi çerçevesinde Finlandiya ile savunma sanayii konusunda işbirliğimizin artması söz konusu. Çünkü bu ikimizin de menfaatine.”

“Görüşmeler arttıkça birbirimizi çok iyi anlamaya başladık”

Çakar, “Son iki yılda iki kere Finlandiya Cumhurbaşkanı’nı ağırladık. Türkiye ve Finlandiya ile ilişkilerimiz düzenli mekanizmalarla ilerledi. Bunlar arasında terörizm alanı olsun, İçişleri, Adalet, Dışişleri bakanlıkları olsun ve NATO üyelik sürecinde oluşturulan daimi ortak mekanizma olsun çok sık bir görüşme trafiği var.” diye konuştu.

Bütün bu görüşme trafiğinin her iki tarafın da yararına olduğuna işaret eden Çakar, “Birincisi, birbirimizi çok daha iyi anlamaya başladık. İkincisi, sorunlarımızı görüşme yoluyla aşabileceğimizi anlıyoruz ve bunlar için çözüm üretme gayretine giriyoruz ki bu da çok kıymetli iki ülke ilişkilerinde.” ifadelerini kullandı.

“Finlandiya, teknoloji, inovasyon ve startup bakımından dünya pazarlarına açılan bir kapı niteliğinde”

Deniz Çakar, Finlandiya ile ticaret, teknoloji ve yatırım fırsatlarına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Slush etkinliğinde de gördüğümüz gibi Türkiye’de çok dinamik, teknoloji odaklı yetişen gençlerimiz ve girişimcilerimiz var. Bu girişimcilerimizin Finlandiya üzerinden dünya pazarlarına açılma konusunda büyük fırsatlara sahip olacağını düşünüyoruz. Dolayısıyla odaklandığımız alan esasen yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve yüksek teknoloji alanlarında genç girişimcilerimizin, firmalarımızın Finlandiya ile ortak işbirliği konusunda çalışması.”

Üçüncü ülkelerde işbirliği fırsatları

Çakar, Finlandiya’nın Türkiye’nin belirli coğrafyalardaki etkinliğinden çok etkilendiğini aktararak, Finlandiya yetkililerinin ve iş dünyasının Afrika ve Orta Asya bölgesinde müteahhitlik dahil Türkiye ile ortak işbirlikleri, ortak yatırımlar ve birlikte çalışma arzusu olduğunu anlattı.

Ukrayna’nın yeniden inşasına dikkati çeken Çakır, “Burada da savaş döneminde bile Ukrayna’da işlerini aksatmadan devam eden Türk inşaat sektörünün Finlandiyalı inşaat sektöründeki meslektaşlarıyla yapabilecekleri, onlara verebilecekleri bilgiye dayalı destekler var ve birlikte hareket edebilirler. Biz bunun da gerçekleşmesini öngörüyoruz ve bekliyoruz.” dedi.

“Finler ve Türkler birbirine yakın halklar”

1924’te Türkiye Finlandiya diplomatik ilişkilerini kuran anlaşmanın imzalandığını hatırlatan Çakar, şöyle konuştu:

“Bu çerçevede her iki ülkenin büyükelçiliği de hem Ankara’daki meslektaşım hem biz, burada halklarımızı daha yakınlaştırmak, kurumlarımızı daha yakınlaştırmak için ciddi gayret sarf ettik ve bunun sonuçlarını da görüyoruz. Esasen Finler ve Türkler birbirine yakın halklar. Sadece arayı çok açık tutmamak lazım. Bu ilişki sıklığının gerek halklar arasında gerek resmi makamlar arasında gerek ticaret ve ekonomi alanında ve NATO bünyesinde askeri işbirliğimiz çerçevesinde sıcak bir şekilde geliştirilmesi ve derinleştirilmesinin, her iki ülkeye de sonsuz fırsat ve yarar sağlayacağı kanaatindeyim.”

Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Bakan Fidan bu yıl yapılan Dışişleri Toplantısı’nın NATO’nun kuruluşunun 75’inci yıldönümüne denk geldiğini belirterek, “Bu yılın Dışişleri Bakanları toplantısı aynı zamanda NATO’nun 75’inci kuruluş yıldönümüne denk geldi. Türkiye’de 72 yıldır NATO’nun önemli bir üyesi. İki gündür süren toplantılarımız toplam üç oturumda gerçekleşti. Birinci oturumda NATO üyesi ülkeler bir araya geldik. İkinci oturumda NATO-Ukrayna toplantısı yapıldı. Üçüncü oturumda ise NATO Dışişleri Bakanlarıyla Asya Pasifik ülkesi 4 ülke Dışişleri Bakanları bir araya geldik” dedi.

Dışişleri Toplantısı’nın ilk gün yapılan oturumunda güvenlik konularının ele alındığının altını çizen Hakan Fidan, “Başta Ukrayna krizi olmak üzere ve NATO’nun Ukrayna’ya yönelik değerlendirmeleri dikkate alındı. Biz Türkiye olarak görüşlerimizi ortaya koyduk. Aynı zamanda NATO üyesi ülkelerden Türkiye güvenliği konusunda beklentilerimizi dile getirdik. Başlıca 3 tane konuda bunu gündeme getiriyoruz. Birincisi özellikle terörle mücadelede NATO üyesi ülkelerin Türkiye’ye destek vermeleri, terörle mücadelede Türkiye’nin yanında olmaları. Özellikle Suriye’de olduğu gibi bazı NATO üyesi ülkelerin geçici maskesiyle de olsa terör örgütleriyle iş birliği yapmaması gerektiğinin altını çizdik. Bunun son derece NATO ittifakının ruhuna aykırı olduğu konusunda görüşlerimizi beyan ettik.

“AB, ÜYESİ OLMAYAN ÜLKELERİN GÜVENLİĞİNE YETERLİ DİKKATİ VERMİYOR”

İkinci olarak belli konularda kısıtlamalar söz konusu, savunma sanayinde bu konunun da yine müttefiklik ruhuyla bağdaşmadığını bu konudaki kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini ifade ettik. Üçüncü olarak da Avrupa Birliği’nin, NATO içerisinde giderek daha belirleyici pozisyona ulaşırken Avrupa toplumunun geri kalanını dışarıda bırakması AB üyesi olmayan ülkelerin güvenlik ihtiyaçlarını ve stratejik perspektiflerine yeterli dikkati vermemesi hususu var. Bu giderek daha belirginleşen ve gündemimizi işgal eden bir konu haline dönüyor. Biz Türkiye olarak bu konuyu da son aylarda bir çerçeveye oturtturarak stratejik toplantılarda gündeme getirmeye başladık” ifadelerini kullandı.

Fidan ikinci gün yapılan NATO- Ukrayna Konseyi Toplantısı ile ilgili olarak, “Ukrayna Dışişleri Bakanı Sayın Kuleba bizlere arazi ile ilgili gerekli bilgileri verdi. Kendi (Ukrayna) ihtiyaçlarını anlattı. Biz Türkiye olarak Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve egemenlik haklarının yanında olduğumuzu vurguladık. Aynı şekilde var olan savaşın aslında bir doyum noktasına ulaştığını bundan sonra savaşı durdurmak için alternatif yollar aranmalı tezini yine söyledik. Barışa ve ateşkese giden yolların aranması gerektiğinin altını çizdik” dedi. NATO ve Asya Pasifik ülkelerinin Dışişleri Bakanlarının katılımıyla gerçekleşen toplantıya ilişkin konuşan Fidan, “Özellikle NATO ve Asya Pasifik’te bulunan dört ülke Japonya, Güney Kore, Yeni Zelanda ve Avustralya ile iş birliği nasıl geliştirilebilir iki pakt arasında alışveriş ve münasebetler nasıl gerçekleşebilir bu konuda yoğunlaşma yapıldı. Biz de Türkiye olarak bu konudaki pozisyonumuzu zirvede gündeme getirdik” dedi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’IN ABD ZİYARETİ

ABD’li mevkidaşı Antony Blinken ile ikili görüşmesinde çok çeşitli konulara değindiklerini ifade eden Fidan, konular arasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Joe Biden’ın daveti üzerine ABD ziyaretinin tarihinin de bulunduğunu söyledi. Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gündeminde ikili ve bölgesel ilişkiler başta olmak üzere çok çeşitli konuların bulunacağını, bunlar arasında Gazze meselesinin ilk sırada yer aldığını belirterek, “Bu iki savaş bölgemizi ilgilendiriyor. Aynı zamanda küresel fay hatlarını da hem tetikliyor hem tetikleyeceği başka risk alanları da var. Onlara da Cumhurbaşkanımız dikkati çekmeye, bu konulardaki hassasiyetlerimizi vurgulamaya devam edecek” diye konuştu.

NATO GENEL SEKRETERLİĞİ SEÇİMİ

Fidan, NATO Genel Sekreterliği adaylarından Hollanda Başbakanı Mark Rutte’yle iki hafta önce Brüksel’de Nükleer Enerji Zirvesi’nde görüştüğünü belirterek, “Yakın zamanda Türkiye’yi ziyaret etmesi söz konusu. Tarih üzerinde çalışıyoruz” dedi. Fidan NATO Genel Sekreterliği seçimleri hakkında , “Bizim şimdiki NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’le iki yıldır yürüttüğümüz bir süreç var. Özellikle Madrid ve Vilnius’ta alınan zirve kararları, Türkiye’nin terörle mücadelede hangi terör örgütleriyle nasıl mücadele ettiği konusundaki hassasiyeti ve bu konuda NATO’nun ve bazı NATO ülkelerinin nerede durması gerektiği konusuyla, özellikle savunma sanayi işbirliğindeki kısıtlamaların kaldırılması yönündeki ortak anlayışın devam ettirilmesi konusunda bir iradenin yeni Genel Sekreter tarafından da ortaya konulması beklentimiz son derece kuvvetli şekilde ifade edildi. Bu konudaki netleşme zannediyorum ki çok yakın zaman içerisinde olacak. Sayın Cumhurbaşkanımız da kararını açıklayacak diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan toplantı kapsamında yaptığı ikili görüşmelerde mevkidaşlarıyla Gazze’deki durumla ilgili görüş alışverişinde bulunduğuna dikkat çekerek, “Bütün muhataplarımızla Gazze ile ilgili endişelerimizi, konunun artık taşınamayacak noktaya geldiğini vurguladık. Özellikle ateşkese, acil insani yardıma ve iki devletli çözüm perspektifine olan ihtiyacı tekrar tekrar gündeme getirdik. İyi olan şu. Artık bütün muhataplarımız bizimle hemen hemen aynı fikirde. Süreç içerisinde uluslararası toplumun bu anlayışa ulaşmış olması diplomatik kazanım açısından önemli ama arazide bir şey değiştirme anlamında daha fazla şeylerin yapılması gerekiyor. Bu konudaki kararlılığımız devam ediyor.”

Fidan ayrıca, NATO’nun 2025’de yapılacak olan gayri resmi Dışişleri Toplantısı’nın Türkiye’de yapılacağını açıkladı.

“UKRAYNA İÇİN DAHA FAZLASINI YAPMAMIZ GEREKİYOR”

Stoltenberg, bugünkü NATO-Ukrayna Konseyi’nde Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba’nın, müttefikleri Ukrayna’nın kısa ve uzun vadedeki ihtiyaçları ile reform süreci hakkında bilgilendirdiğini ifade etti. Stoltenberg, “Savaş alanındaki durum ciddiyetini koruyor. Ukrayna’nın daha fazla hava savunmasına, daha fazla mühimmata ve daha fazla yardıma ihtiyacı var. Müttefiklerin yeni duyurular yaparak önemli adımlar atmaya devam etmelerini memnuniyetle karşılıyorum. Son günlerde gelen bu açıklamalar, Ukrayna’ya Çek liderliğindeki tank ve topçu mühimmatı sağlanması girişimine Almanya’dan yaklaşık 600 milyon euro, Birleşik Krallık’tan 10 bin drone, Fransa’dan daha fazla füze ve zırhlı araç ile dün Finlandiya’dan 188 milyon euro değerinde yeni bir yardım paketini içeriyor. Ama daha fazlasını yapmamız gerekiyor ve desteğimizi daha da sağlam ve kalıcı bir temele oturtmamız gerekiyor” dedi.

“OTORİTER GÜÇLER GİDEREK DAHA GÜÇLÜ BİR ŞEKİLDE AYNI ÇİZGİDE BULUŞUYOR”

NATO müttefiklerinin dün Ukrayna’ya güvenlik yardımı ve eğitim konusunda daha büyük bir NATO rolü planlanması konusunda anlaştıklarını hatırlatan Stoltenberg, “Bu çalışma önümüzdeki haftalarda devam edecek. Bugün ayrıca Avrupa Birliği’nden ortaklarımızın yanı sıra Hint-Pasifik bölgesinden ortaklarımız Japonya, Kore, Avustralya, Yeni Zelanda’nın da katıldığı dışişleri bakanları toplantısına başkanlık ettim. Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşının küresel sonuçlarını, Çin, Kuzey Kore ve İran’dan Rusya’ya olan desteği tartıştık. Otoriter güçler giderek daha güçlü bir şekilde aynı çizgide buluşurken, NATO ve ortakları güç kullanımının değil hukukun üstün olduğu bir küresel düzeni savunmak için yan yana durmalıdır” dedi.

UKRAYNA’YA HAVA SAVUNMA SİSTEMİ TEDARİKİ

Basın toplantısında, Ukrayna’ya hava savunma sistemleri tedarik edilmesine ilişkin bir soruya cevap veren Stoltenberg, “Müttefikler, hava savunma sistemlerine olan ihtiyacın da aciliyetini anlıyor. Bu nedenle, geri dönüp envanterlerine bakacak ve özellikle Patriot sistemleri olmak üzere hava savunma sistemleri tedarikinin herhangi bir yolu olup olmadığını gözden geçirecekler. Tabii burada söz konusu olan şey, aynı zamanda halihazırda orada bulunan sistemlerin, mühimmatının ve yedek parçalarının da bulunmasıdır ki bunların gerektiği şekilde işlev gördüklerinden emin olunabilsin. Dolayısıyla, bu kısmen sistemlerle, yani bataryalarla olduğu gibi, aynı zamanda orada bulunan sistemlere hava savunma füzelerinin teslim edilmesiyle ilgili bir mesele. Bu çerçevede birkaç müttefik, daha fazla ne verebileceklerini gözden geçirmek için yeni bir çalışma içerisine girme sözü verdi” dedi.

“SAVAŞ ALANINDAKİ DURUM ZOR”

Batı medyasında savaş alanındaki durum ve Rusya’nın ilerlemesine ilişkin karamsar yorumlara kişisel yaklaşımının ne olduğuna ilişkin bir soruya cevap veren Stoltenberg, “Savaş alanında durum zor. Rusya’nın cephe boyunca nasıl ilerlediğini gördük. Rusya’nın daha fazla asker topladığını, aynı zamanda askeri kazanımlar için nefer ve malzeme feda etmeye ne denli istekli olduğunu gördük. Elbette bu ciddi bir durum. İşte bu yüzden Ukrayna’ya daha fazla desteği seferber etme konusunda aciliyet söz konusu. Temel olarak iki muhtemel senaryo var. Birincisi, NATO müttefiklerinin daha fazla destek seferber etmesi ve Ukrayna’nın daha fazla toprak geri alabilmesidir. Diğer senaryo ise bunun yapılamamasıdır. Bu durumda Rusya’nın daha fazla toprağı ele geçirme riski var ve böyle bir durumda biz daha fazla risk altında olacağız. Mesele şu ki, Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barışa ulaşmanın tek yolu, Ukrayna’nın güçlü bir silahlı kuvvetlere sahip olmasıdır. Başkan Putin’i ikna etmenin tek yolu bu” dedi.

KAPSAMI GENİŞLİYOR

Sovyetler Birliği’nin yıkılmasının ardından varlığı sorgulanan, geçtiğimiz yıllarda beyin ölümünün gerçekleştiği yorumları yapılan NATO, 75 yıldır küresel güvenlik ortamındaki çalkantılı değişimlere rağmen ayakta kalmayı bildi ve koşullara uyum sağladı. Ukrayna savaşının etkisiyle NATO’ya yeni bir enerji geldiğini ve İttifak’ın fabrika ayarlarına döndüğünü söylemek mümkün. Bununla birlikte NATO içinde bazı siyasi kırılganlıklar ve zorluklar yaşandığı da sır değil. Avrupa-Atlantik güvenliğinin kilit taşı ve temel sağlayıcısı olmaya devam eden NATO sadece bu rolle yetinmiyor. Terörle mücadele, stratejik rekabet, Afrika ve Ortadoğu’daki ihtilaflar, siber güvenlik, uzay, hibrit ve asimetrik tehditler, küresel ortaklıklar NATO’nun ilgi alanında.

RUSYA VE DİĞERLERİ

Kısa vadede NATO’nun önünde üç sınama var. Bunlardan ilki Rusya’nın Ukrayna’ya karşı açtığı savaşta Kiev’e desteği sürdürmek ve Moskova’nın zafer kazanmasını önlemek. İkincisi, Washington Zirvesi’nin yapılacağı temmuza kadar on yıldır görevde olan Genel Sekreter Jens Stoltenberg’in halefini belirlemek. Üçüncüsü de ABD’deki olası ikinci Donald Trump dönemine hazır olmak.

TÜRKİYE’DEN ÖNEMLİ KATKI

Soğuk Savaş döneminde NATO’nun güneydoğu kanat ülkesi olarak son derece önemli bir işleve sahip olan Türkiye, sonraki dönemlerde de İttifak içindeki öneminden hiçbir şey kaybetmedi hatta üstlendiği rollerle önemine önem kattı. İttifak’ın en büyük ikinci ordusuna sahip olan Türkiye, sadece jeostratejik konumuyla değil elindeki dış politika araçları, askeri imkan ve yetenekleriyle NATO’ya çok önemli katkı sağlamaya devam ediyor. NATO’nun sağladığı ortak savunma güvencesi ve caydırıcılık, zorlu bir coğrafyada bulunan ve aynı anda çok sayıda sınamayla karşı karşıya olan Türkiye’nin güvenliği için yaşamsal öneme sahip olmayı sürdürüyor.

İSVEÇLİ BAKAN İLE SICAK SOHBET

-BRÜKSEL’de yapılan iki günlük NATO Dışişleri Bakanları Toplantısında Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan temsil ediyor. Fidan’ın toplantının ilk gün oturumları öncesinde ayaküstü sohbet ettiği mevkidaşları arasında İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström de yer aldı. Türkiye’nin adaylığını onaylamadan önce bazı şartları yerine getirmesini beklediği İsveç’in temsilcisi ilk kez üye olarak zirveye katıldı. İsveç oturma düzeninde Türkiye ile İspanya arasında yer almaya başladı.

UKRAYNA’YA 100 MİLYAR DOLARLIK DESTEK FONU

-DÜN başlayan NATO Dışişleri Bakanları Toplantısının en önemli gündem maddelerinden biri Ukrayna’ya destekti. Bu çerçevede beş yıl için 100 milyar dolarlık (yaklaşık 3,2 trilyon TL) bir fon oluşturulması fikri masadaydı. ABD’de Ukrayna’ya destek konusunda yaşanan sorunların ve Donald Trump’ın yeniden ABD Başkanı olma olasılığının şekillendirdiği fon fikri daha az gönüllü katkıdan daha fazla NATO taahhüdüne ve kısa vadeliden çok yıllık taahhüde geçilmesini öngörüyor.

“UKRAYNA’NIN ACİL İHTİYAÇLARI VAR”

Avrupa’nın bir savaşla karşı karşıya olduğunu belirten Stoltenberg, Rusya’nın son günlerde Ukraynalı sivilleri ve altyapıyı hedef alan büyük saldırılar gerçekleştirdiğini ve cephede baskı yapmaya devam ettiğini ifade etti. Bu nedenle müttefiklerin Ukrayna’ya destek sağlama konusunda kararlı olması gerektiğini vurgulayan Stoltenberg, “Müttefiklerin büyük miktarda silah, mühimmat ve teçhizat teslimatı yapmaya devam etmelerini memnuniyetle karşılıyorum. Ancak Ukrayna’nın acil ihtiyaçları var. Destek sağlanması konusunda herhangi bir gecikmenin, savaş alanında sonuçları olacaktır. Bu nedenle desteğimizin dinamiklerini değiştirmemiz gerekiyor” şeklinde konuştu.

Ukrayna’ya uzun vadede güvenilir ve öngörülebilir yardımı sağlanması gerektiğine dikkat çeken Stoltenberg, bu nedenle bakanların, Ukrayna’ya askeri teçhizatın ve eğitim programlarının koordinasyonu konusunda nasıl daha fazla sorumluluk üstlenebileceğini tartışacağını kaydetti. NATO’nun Ukrayna’ya desteğinin devam etmesi için çok yıllı bir finansal taahhüdü de görüşeceklerini belirten Stoltenberg, “Bakanlar toplantısı, Washington Zirvesi’ne hazırlanırken bu konularda fikir birliğine varılması için zemin hazırlayacak” diye konuştu. Ukrayna’ya verilen askeri desteğin yüzde 99’unu NATO müttefiklerinin sağladığını hatırlayan Stoltenberg, bu nedenle NATO kapsamında daha fazla yardım yapılmasının çabaların daha verimli ve etkili olmasını sağlayacağını vurguladı.

Yarın NATO-Ukrayna Konseyi toplantısının da yapılacağını söyleyen Stoltenberg, “Bakan Kuleba ile birlikte hem mevcut hem de Ukrayna’nın gelecekteki durumunu ve ihtiyaçlarını ele alacağız. NATO’nun kapsamlı yardım paketini çok yıllı bir yardım programına dönüştürüyoruz. Ukrayna’nın tedarikten lojistiğe kadar her konuda NATO standartlarına yaklaşmasına yardımcı oluyoruz. Ukrayna’nın ittifaka yakınlaştırılmasına yönelik reform çabalarını destekliyoruz. Ukrayna NATO’ya üye olacak. Sorun ne zaman olacağı, üye olup olmayacağı değil” dedi.

ÇİN SAVAŞ EKONOMİSİNİ DESTEKLİYOR

Yarın NATO’nun Avrupa Birliği ile Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya ve Güney Kore’den oluşan Hint-Pasifik ortaklarıyla toplantı gerçekleştireceğini kaydeden Soltenberg, “Rusya’nın Asya’daki dostları savaşı sürdürebilmesi için hayati önem taşıyor. Çin, Rusya’nın savaş ekonomisini destekliyor. Moskova, buna karşılık geleceğini Pekin’e ipotek ediyor. Kuzey Kore ve İran önemli miktarda silah ve mühimmat sağlıyor. Pyongyang ve Tahran bunun karşılığında füze ve nükleer kapasitelerini geliştirmelerine yardımcı olacak Rus teknolojisi ve malzemelerini alıyor. Bunun bölgesel ve küresel güvenlik sonuçları var. Bu nedenle benzer düşüncelere sahip ulusların bir arada durması gerekiyor” diye konuştu.

“ABD UKRAYNA’NIN TEK DESTEKÇİSİ DEĞİL”

Donald Trump’ın yeniden ABD başkanı seçilmesi halinde ABD’nin değişmesi beklenen Ukrayna politikasına ilişkin soruları yanıtlayan Stoltenberg, “ABD Ukrayna’nın tek destekçisi değil. Avrupalı müttefikler ve Kanada, askeri desteklerinin yaklaşık yüzde 50’sini Ukrayna’ya gönderiyor. Yani bu aslında Amerika Birleşik Devletleri, Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın ortak çabasıdır. Ama tabii ki ABD en fazla askeri desteği sağlayan en büyük müttefikimiz. ABD Kongresi’nde bu desteğin arttırılması veya devam ettirilmesi konusunda bir anlaşmaya varılmamış olmasının da sonuçları var” dedi.

Stoltenberg, dışişleri bakanlarının ayrıca Orta Doğu’daki istikrarsızlığın ve terör tehdidinin nasıl çözüleceğini ilişkin de değerlendirmelerde bulunacağını belirterek, “Ayrıca kadın, barış ve güvenlik konusunda da yeni bir politika üzerinde anlaşacağız. Çünkü halklarımızın katkılarından faydalandığımızda toplumlarımız daha güçlü ve daha güvenli oluyor” şeklinde konuştu.

NEDEN ŞİMDİ OYLANDI

İsveç’in NATO’ya üyeliği protokolü, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda ilk olarak 16 Kasım’da görüşülmeye başlanmıştı. İlk Komisyon toplantısında görüşmeler yarıda bırakılırken, İsveç hükümetinden taahhütlere ilişkin bilgi istenmişti. Daha sonra ikinci kez toplanan Komisyon, İsveç protokolünü 26 Aralık’ta oy çokluğu ile kabul etmişti. Ancak Genel Kurul süreci, ABD ile ilişkiler ve F-16 süreci nedeniyle zamana yayılmıştı. Önceki gün TBMM Genel Kurulu’ndan geçen İsveç protokolünde en dikkat çeken mesele sürecin zamanlaması oldu. AK Parti’de bölgesel gelişmelerin ve yaşananların etkili olması nedeniyle İsveç protokolünün daha fazla beklememesi gerektiği değerlendiriliyor.

NATO İLE ORTAK HAREKET

AK Parti kulislerinde onay sürecinin zamanlamasıyla ilgili, “Yeni F-16 alımı konusu anlaşma başlıklarından yalnızca birisi. Onun dışında şu an aktif olarak kullandığımız Blok 30, Blok 40 ve Blok 50 uçaklarımızın çip ve diğer özelliklerinin modernizasyonu, başka birtakım silah sistemleri, savunma sistemleri de gündemimizdeydi. Ancak içinden geçtiğimiz süreç bunların ötesinde bir ihtiyacı da ortaya koydu. Bölgesel riskler çok yükseldi. Karadeniz, Akdeniz, Kızıldeniz, Batı Asya, Kafkasya hepsi birer kriz alanına dönüşmek üzere. Tablo böyleyken NATO ile çatışma halinde değil, NATO içinde kendi hukukunu koruyan bir ülke konumunda olmamız gerekiyor. O nedenle bu sürecin uzamaması lazımdı” yorumu dikkati çekiyor.

İSVEÇ VE NATO MEMNUN

TBMM’nin önceki akşam gerçekleşen genel kurul oturumunda İsveç’in NATO üyelik protokolünü onaylaması, İsveç tarafında sevinçle karşılandı.

– İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, TBMM’nin onayı sonrası yaptığı ilk açıklamada, “Bugün, NATO’ya tam üyeliğe bir adım daha yakınız” ifadesini kullandı. İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström ise, “Bundan sonra da terörizme karşı mücadelemiz Türkiye ile yakın işbirliği halinde sürecek. TBMM’ye teşekkür ediyorum. Uzun bir yolculuktu” diye konuştu.

– NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de oylamayla ilgili “TBMM’nin İsveç’in NATO üyeliğini onaylamasını memnuniyetle karşılıyorum. Macaristan’ın da ulusal onay sürecini mümkün olan en kısa sürede tamamlayacağına inanıyorum” diye açıklama yaptı.

ATİNA DA BEKLİYOR

– TBMM’nin adımından sonra, Macaristan, İsveç’in üyelik başvurusunu onaylamayan tek NATO ülkesi oldu. Macaristan Başbakanı Viktor Orban, İsveç’in NATO’ya üyeliğini görüşmek üzere Başbakan Kristersson’a davet mektubu gönderdiğini duyururken, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile yaptığı telefon görüşmesinde, hükümet olarak İsveç’in NATO’ya üyeliğini desteklediklerini belirtti.

– 19 ay önce ABD’ye F-35 savaş uçağı alımı için talep mektubu yollayan Yunanistan ise Türkiye ile eş zamanlı bir karar çıkmasını umut ediyor. Yunanistan, Türkiye’ye F-16 satışı halinde, bu uçakların NATO müttefiki ülkelerine karşı kullanılmayacaklarına dair şart koşulması için uzun süre çabalamıştı.