BİLİŞİM TEMELLİ ÜNİVERSİTELERE ÖNCELİK
“Dijital teknolojilerde yaşanan hızlı dönüşüm süreci ve yapay zekâ başta olmak üzere gelişen yeni teknolojiler, farklı niteliklere sahip bir beşerî sermayeye sahip olmamızı zorunlu hale getirdi. Ortaya çıkan ihtiyaca cevap vermek adına son yıllarda lisans seviyesinde ‘Yapay Zekâ Mühendisliği’ ve ‘Yapay Zekâ ve Veri Mühendisliği’ bölümleri ile lisansüstü seviyede farklı programlar açıldı. Ancak yaptığımız değerlendirmeler sonucunda yapay zekâ, yapay zekâ çözümleri, dijitalleşme ve büyük veri alanlarında ihtiyaç duyduğumuz insan kaynağını karşılamak için yeni lisans ve ön lisans programlarının açılması düşüncesi ağırlık kazandı. Söz konusu lisans ve ön lisans programlarının hangi üniversitelerde açılacağına karar verirken halihazırda bilişim temelli programlara sahip üniversitelere öncelik verdik.

PROJENİN KOORDİNATÖRÜ İTÜ
Diğer yandan bu toplantıya ev sahipliği yapan İTÜ de bundan sonraki süreçlerde koordinatör üniversite görevini üstlenecek. Ayrıca İTÜ’de bir ‘Siber Güvenlik Mühendisliği’ programının açılması ve mevcut ‘Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği’ programının ‘Robotik ve Otonom Sistemler Mühendisliği’ olarak yapılandırılması için bir çalışma yürütüyoruz. Özellikle ‘Siber Güvenlik Mühendisliği’ programının yükseköğretim sistemimiz için yeni bir açılım olacağına inanıyorum. Öte yandan bazı üniversitelerimiz ‘Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi’ ve ‘Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulu’ kurulması için tekliflerini bize iletti. Bu öneriler üzerinden uygun görülenlerde de ilgili fakülte ve meslek yüksekokullarının kurulmasını kararlaştırdık.

BAZI DERSLER MERKEZİ OLARAK VERİLECEK
Kapasite açısından daha önde olan üniversitelerimizin koordinatörlüğünde ve bilişim temelli programlara mahsus olmak üzere bazı derslerin merkezi olarak verilmesini planlıyoruz. Üzerinde çalıştığımız konulardan biri de ön lisans programlarındaki derslerin bir kısmı için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Akademideki derslerden istifade edilmesi. Üniversiteler dışında verilen derslerin kredilendirilmesine ve diplomaya dahil edilmesine yönelik çalışmaları tamamlamak üzereyiz. BTK dersleri bu anlamda bir örnek teşkil edecek.”

YAPAY ZEKA KULLANIMINDA ETİK REHBERİ
YÖK Başkanı Özvar, yükseköğretim kurumlarında yapay zekanın kullanımına dair bir etik rehberi’nin hazırlandığını da açıkladı. Özvar, “Bu rehber, her alanda hızla gelişen üretken yapay zekâ kullanımına dair riskleri ve fırsatları anlamaya, değerlendirmeye, risklere karşı önlem almaya katkı sağlamak üzere yükseköğretim kurumlarımızı bilgilendirmek amacıyla hazırlandı” dedi.

YENİ AÇILACAK LİSANS PROGRAMLARI
1) Bilişim Sistemleri Teknolojileri
2) Bilgi Güvenliği Teknolojisi
3) Veri Bilimi ve Analitiği
4) Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi
5) Yazılım Geliştirme

YENİ AÇILACAK ÖNLİSANS PROGRAMLARI
1) Yapay Zekâ Operatörlüğü
2) Büyük Veri Analistliği
3) Otonom Sistemler Teknikerliği
4) Dijital Dönüşüm Elektroniği
5) Robotik ve Yapay Zekâ
6) Oyun Geliştirme ve Programlama
7) Bulut Bilişim Operatörlüğü
8) İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü
9) Kurumsal Bilişim Uzmanlığı
10) İnsansız Araç Teknikerliği
11) Ön-yüz yazılım Geliştirme
12) Arka-yüz yazılım Geliştirme

LİSANS VE ÖNLİSANS PROGRAMLARININ AÇILACAĞI ÜNİVERSİTELER
1) Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
2) Atatürk Üniversitesi
3) Bursa Teknik Üniversitesi
4) Ege Üniversitesi
5) Eskişehir Teknik Üniversitesi
6) Gaziantep Üniversitesi
7) Harran Üniversitesi
8) İstanbul Teknik Üniversitesi
9) Karabük Üniversitesi
10) Karadeniz Teknik Üniversitesi
11) Kayseri Üniversitesi
12) Kocaeli Üniversitesi
13) Konya Teknik Üniversitesi
14) Manisa Celal Bayar Üniversitesi
15) Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
16) Ondokuz Mayıs Üniversitesi
17) Sakarya Üniversitesi
18) Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
19) Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
20) Trakya Üniversitesi

BİLGİSAYAR VE BİLİŞİM FAKÜLTESİ KURULACAK ÜNİVERSİTELER
1) Ege Üniversitesi
2) Eskişehir Teknik Üniversitesi
3) Kayseri Üniversitesi
4) Konya Teknik Üniversitesi
5) Manisa Celâl Bayar Üniversitesi
6) Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU KURULACAK ÜNİVERSİTELER
1) Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
2) Eskişehir Teknik Üniversitesi
3) Karabük Üniversitesi
4) Kayseri Üniversitesi
5) Ondokuz Mayıs Üniversitesi

30 farklı ülkeden yaklaşık 200 eğitim kurumunun katıldığı IEFT Yurtdışı Eğitim ve Kariyer Fuarı, geçtiğimiz günlerde İstanbul’da düzenlendi. Kolej, dil ve yaz okulu ile üniversitelerin yerini aldığı fuarı yaklaşık 15 bin kişi ziyaret etti. IEFT Fuarları Müdürü Selime Tokoğlu, önceki yıllara kıyasla bu yıl öğrencilerin ABD yerine Avrupa ülkelerini tercih etmeye başladığını belirterek, şunları söyledi:

ÜCRETSİZ ÜNİVERSİTE

“İngiltere, Kanada ve Amerika’ya her zaman bir talep var. Fakat son yıllarda Avrupa ülkeleri daha çok tercih edilmeye başlandı. Bunun sebebi ise Avrupa’daki eğitim kurumlarının fiyatların daha uygun olması ile oradaki üniversitelerin dünya üniversite sıralama kuruluşlarında üst sıralarda yer alması. Kanada ve İngiltere çalışma izni ve dil eğitimi açısından avantajlı. Bu sebeple çok tercih edilen ülkelerden. Ancak son birkaç yıldır Avrupa ülkelerinden en çok Almanya’ya yoğun bir talep olduğunu görüyoruz.
Buradaki en büyük etken hem konumu hem de oradaki devlet üniversitelerinin ücretsiz olması. Öğrenciler sadece harç ödeyerek eğitim alabiliyor. Almanya’daki vakıf üniversiteleri de uygun fiyatta eğitim veriyor. Almanya’yı İtalya ve Polonya takip ediyor.

HANGİ ALANLAR

Öğrenciler bu ülkelerde en çok mühendislik, işletme, bilgisayar bilimleri ve tıp eğitimine yöneliyor. Yurtdışında dil eğitimi almak her zaman çok popülerdi ancak son zamanlarda lisans ve yüksek lisans eğitimleri öne çıkmaya başladı. Öğrenciler üniversite eğitimlerini bu ülkelerde tamamlayıp sonrasında iyi bir iş sahibi olmayı ve nitelikli bir kariyer yapmayı istiyorlar. Diğer yandan Türkiye, yurtdışındaki okulların ilgisini çekiyor. Bu çift taraflı bir süreç. Türkiye’deki öğrenciler yurtdışındaki okullara bakarken, yurtdışındaki okullar da Türk öğrencilerini kazanmak istiyor. Çünkü yurtdışındaki okullar Türk öğrencilerini çalışkan, azimli ve disiplinli olarak görüyorlar.”

YILDA 100 BİN ÖĞRENCİ

Dil eğitimi, lisans, yüksek lisans, Work and Travel gibi yurtdışında tercih edilen tüm programlar nedeniyle yılda yaklaşık 100 bin öğrencinin yurtdışına eğitim almaya gittiğini belirten Tokoğlu, “Bu rakam hiçbir zaman azalmıyor hatta artarak devam ediyor. Sadece öğrencilerin lokasyon tercihleri zaman zaman değişiklik gösterebiliyor” diye konuştu.

ASYA DA YERİNİ ALDI

* Fuara bu yıl Çin, Japonya ve Kore gibi Asya ülkelerinin de katıldığını dile getiren Tokoğlu, “Kaliteli eğitim ve burs seçenekleri nedeniyle son yıllarda bu ülkeler de tercih edilmeye başlandı. Özelikle Japonya, teknoloji konusunda verdiği eğitimle dünya çapında öne çıkıyor. Kore de sağladığı burs fırsatlarıyla öğrencilerin ilgisini ciddi anlamda çekiyor” dedi.
Tıp ve mühendislik istiyorlar

* Fuarı ziyaret eden velilerden Nuray Pehlivanoğlu, Alman Lisesi’nde okuyan 14 yaşındaki çocuğunun eğitimi hakkında bilgi almaya geldiğini söyleyerek, “Almanya’daki okullarla ilgileniyoruz” dedi.

* Kızı 12’nci sınıf öğrencisi olan Gizem Özsoy da “Hedefimiz mühendislik olduğu için daha çok Almanya’daki üniversiteleri inceliyoruz. Londra’da da yaz ve dil okullarına bakıyoruz. Kızım bu yıl kesin yurtdışına gidecek” diye konuştu.

* 12’nci sınıf öğrencisi Rana Elif Demir de üniversite eğitimini Almanya’da almak isteyenlerden: “Almanya’daki üniversitelerde okumak istiyorum. Çünkü tıp ya da moleküler biyoloji alanında lisans eğitimi almayı düşünüyorum.”

* 11’inci sınıf öğrencilerinden Şimal Altınkılıç ve Zeynep Naz Gündüz ise “Polonya ve İtalya’daki üniversitelere bakıyoruz. Çünkü bu ülkelerin eğitimleri daha iyi ve ekonomik açıdan daha uygun” diye konuştular.

DENKLİK İÇİN YKS ŞART

* YÖK, bu yıldan itibaren yurtdışı yükseköğretim kurumlarına kayıtta YKS puanı gerektiğine ilişkin karar aldı. Karara göre, lise eğitimlerini Türkiye’de tamamlayan ancak yurtdışında lisans eğitimi görmek isteyen öğrenciler arasından 15 Mart’tan sonra kayıt yaptıranların mezuniyet sonrası denklik alabilmesi için YKS’ye girmiş olması şart.

İTALYA
İtalya’da makine, endüstri, elektrik, elektronik, otomotiv, uçak ve işletme mühendisliği alanında yüksek lisans yapmak isteyenler için TEV FIAT-TOFAŞ Burs Fonu 2 yıllık ücretsiz eğitim imkanı sunuyor. Program sadece yeni adayları kapsıyor. Politecnico di Milano, Politecnico di Torino, Università di Roma, Università di Bologna, Università di Firenze gibi 11 teknik üniversitede geçerli olan bursun miktarı ise 26 bin 335 euro.

35 yaşın altındaki ve YÖK’e bağlı bir üniversiteden lisans diploması olan tüm Türk vatandaşları bu bursa başvurabiliyor. 4.0 üzerinden 3.0 veya 100 üzerinden 76.5 minimum not ortalaması şartı da aranan burs için adayın İngilizce dil yeterliliği belgesi de olması gerekiyor.

UKRAYNA
Ukrayna Hükümeti tarafından lisans, yüksek lisans, doktora öğrencilerine sağlanan burs programının 2024-2025 dönemi başvuruları da başladı. Lisans ve yüksek lisans alanlarında toplamda 5, doktora alanında ise 2 kişiye burs tahsis edildi. Burslar; beşeri bilimler, sosyal bilimler ve teknik bilimler alanlarında verilecek. Son başvuru tarihi 15 Mart.

ÇİN
Eğitimini Çin’de yapmak isteyenler için de Çin Halk Cumhuriyeti Hükümeti tarafından lisans, yüksek lisans, doktora öğrencileri ve akademisyenlere burs sağlanıyor. Başvuruları Milli Eğitim Bakanlığı tarafından alınan burslardan faydalanmak için Çince bilmek şart. Bursun son başvuru tarihi 19 Ocak. Lisans programlarına başvurmak için 25 yaşın altında, yüksek lisans için de 35 yaşın altında olmak gerekiyor. Başvurular MEB’in burs programları sayfası üzerinden yapılabiliyor.

ABD
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki (ABD) üniversitelerde lisansüstü öğrenim görmek isteyen Türk öğrenciler için Fulbright’ın yüksek lisans ve doktora burslarına başvurular başladı. Bir akademik yıl için 50 bin dolara kadar burs imkânının sunulduğu programda, 1.000 dolar kitap, 350 dolar yerleşme masrafı, üniversite sağlık sigortası ve gidiş-dönüş uçak bileti karşılanıyor. Not ortalaması ve akademik düzeyde ileri derecede İngilizce bilgisi istenen program için son başvuru tarihi 18 Mart. Bu yıl burslara lisans programı mezunları ya da en geç Temmuz 2025’te mezun olacaklar başvurabiliyor. Burs için mezuniyet not ortalaması da önemseniyor. Ortalamanın 4.00’lük sistemi kullanan üniversiteler için en az 3.00 veya 100’lük sistemi kullanan üniversiteler için en az 76.66 olması gerekiyor.

FRANSA
Fransa’nın Türkiye Büyükelçiliği 2024 araştırma bursları başvuruları 19 Ocak 2024’e kadar uzatıldı. Hareketlilik bursları Türk araştırmacılar için akademik kariyerlerinin farklı aşamalarında Fransız araştırma ekipleri ile etkileşim içinde bulunmalarına olanak sağlıyor. İleri düzeyde araştırma bursu olan bu program Fransa ve Türkiye arasında yeni bilimsel işbirliklerinin doğmasını hedefliyor. Aday olmak için, eğitim kurumuyla iletişime geçmek şart. Başvurunun Büyükelçiliğe kurum tarafından yollanması gerekiyor.

Diğer yandan Türk Eğitim Vakfı ile Fransa Büyükelçiliği Yüksek Lisans öğrenimi için 2004 yılından beri Fransa’da ortaklaşa yaşam gideri bursu veriyor. Burs süresi 10 ay ve başvuruda her hangi bir alan sınırlaması yok. Ancak eğitim dili Fransızca veya İngilizce olan programlar bu bursun kapsamında yer alıyor. Son başvuru tarihi ise 15 Şubat.

MACARİSTAN
Son yılların popüler eğitim lokasyonlarından olan Macaristan’da hükümet tarafından yürütülen Stipendium Hungaricum bursu, eğitim ve yaşam maliyetlerini kapsıyor. Eğitim bedelinin yanı sıra 110 euro aylık burs, 100 euro konaklama desteği ve sağlık sigortası da ödeniyor. Bu program, Macaristan’daki yükseköğretim kurumlarında lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğrenim görmek isteyen uluslararası öğrencilere finansal destek sağlamayı amaçlıyor. Önümüzdeki yıl 55 lisans, 85 yüksek lisans, 55 doktora ve 5 kısa dönemli burs olmak üzere 200 öğrenciye burs verilecek. Burs için başvuru belgelerinin son yüklenme tarihi 15 Ocak.
Lisans için başvuran adayların lise mezuniyet belgelerini sunması gerekiyor. Diğer seviyeler için de bir önceki seviyenin mezuniyet belgesi isteniyor. Çevrimiçi olarak gerçekleştirilecek başvurunun Milli Eğitim Bakanlığı’nın onayıyla her iki ülkeye de yapılması gerekiyor.

ALMANYA
TEV ve Alman Akademik Değişim Servisi (DAAD), 1998’den beri birlikte Almanya’da çeşitli alanlarda yüksek lisans bursu veriyor. Performans sanatları dışında bütün alanlara burs için başvuru yapılabiliyor. Her yıl 45 öğrenci seçiliyor ve 2 yıllık eğitim için ortalama 25 bin euro burs veriliyor. Almanya’daki devlet üniversiteleri ile devlet tarafından akredite üniversitelere başvuru yapılabiliyor. Eğer başvurduğunuz program ücretli ise bu ücret ödenmiyor. 35 yaşın altındaki ve YÖK’e bağlı bir üniversiteden lisans diploması olan tüm Türk vatandaşları bu bursa başvurabiliyor. 4.0 üzerinden 3.0 veya 100 üzerinden 76.5 minimum not ortalaması şartı aranan burs için adayın İngilizce ya da Almanca dil yeterliliği belgesi de olması gerekiyor. Son başvuru tarihi ise 1 Şubat.