‘İÇ TALEPTEKİ ETKİLERİ YAKINDAN İZLİYORUZ’

Karahan, Merkez Bankası genel kurulunda yaptığı konuşmada, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını temel politika faizi olarak kullanmaya devam edeceklerini söyledi. Mart ayında aylık enflasyonun ana eğiliminin, devam eden zayıflamaya rağmen öngörülerinden yüksek gerçekleştiğini anlatan Karahan, “Yaptığımız parasal sıkılaştırmanın krediler ve iç talep üzerindeki etkilerini yakından izliyoruz. Bu doğrultuda, nisan ayı toplantımızda parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkilerini de göz önünde bulundurarak politika faizini sabit tutmakla birlikte, enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşumuzu koruduğumuzun altını çizmek isterim” dedi.

‘SAĞLIKLI DEZENFLASYON SÜRECİNE GİRECEĞİZ’

Karahan sadeleşme kapsamında, atılan kararlı adımların etkilerini, piyasa mekanizmasının işlevselliğinin artması ve parasal aktarım mekanizmasının güçlenmesi şeklinde gözlemlediklerini dile getirdi. “Bu süreçte, finansal sistemde Türk Lirası mevduatın payı artarken kur korumalı ve cinsi mevduatın payının gerilemesi, finansal istikrarın yanında parasal aktarımı da güçlendirmektedir” diyen Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bankacılık sisteminin aracılık fonksiyonunu azami etkinlikte yerine getirebilmesi, dezenflasyon sürecinin başarılı bir şekilde gerçekleşebilmesi için ön koşuldur. Bu çerçevede, bir taraftan sadeleşme adımları uygularken, diğer taraftan kredi büyümesi ve mevduat faizinde öngörülenin dışında gelişmeler olması durumunda parasal aktarım mekanizmasını destekleyecek adımlar atıyoruz.”

Karahan, uygulanan parasal ve miktarsal sıkılaştırıcı adımların etkisi ile mart ayından bu yana belirgin şekilde yavaşlayan toplam kredi büyümesinin yurt içi talepteki dirençli seyri zayıflatmasını beklediklerini de vurgulayarak, “Böylece iç talepte dengelenme ile birlikte sağlıklı bir dezenflasyon sürecine gireceğimizi değerlendiriyoruz” diye konuştu.

KKM’NİN MERKEZ’E ZARARI 833.4 MİLYAR LİRA

Merkez Bankası geçen yıl 818.2 milyar lira zarar etti. MB’nin dün açıklanan yıllık raporunun ayrıntılarında kur korumalı mevduat (KKM) hesaplarının zararının 833 milyar 419 milyon lira olduğu bilgisine yer verildi. Kâr-zarar tablosunun dipnotunta, TL dönüşümlü KKM işlemleri ile döviz dönüşümlü KKM ve diğer döviz kazandırıcı işlemler (YUVAM, fiziki , vs.) giderinin toplamının 833.4 milyar lira olduğu kaydedildi. Merkez Bankası Başkanı Karahan, 92’nci hesap dönemine ilişkin genel kurulda bankanın 818.2 milyar lira zararına yönelik olarak, zararın faaliyete engel olmadığını dile getirdi. Merkez Bankası blog sitesi Merkezin Güncesi’nde de yayınlanan, “Merkez Bankaları Faaliyetlerinde Kâr-Zarar Olgusu” başlıklı çalışmada, Banka’nın zararına yönelik olarak, “Bu zarar esas olarak KKM kalemlerine ödenen kur farklarından ileri gelmekle birlikte, KKM giderleri hariç tutulduğunda da artan faiz oranlarının, faiz giderleri ve menkul kıymet değer azalışları yoluyla, kârı azalttığı görülmüştür” denildi.

BANKA MECLİSİNE KEMAL MADENOĞLU GELDİ

Genel Kurul’da Banka Meclisi’ne yeni üye olarak Kemal Madenoğlu seçilirken, süresi dolan Nurullah Genç de yeniden seçildi. Denetleme Kurulu üyeliğine de Metin Toprak getirildi.

ŞİMŞEK: PROGRAMIMIZ ÇALIŞIYOR

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dün açıklanan mart ayı dış ticaret verileri sonrası, yıllık dış ticaret açığındaki iyileşme eğiliminin sekiz aydır kesintisiz devam ettiğini söyledi. “Programımız çalışıyor” mesajını veren Şimşek, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Martta yıllık dış ticaret açığı önceki yılın aynı ayına göre 26 milyar iyileşti, 92 milyar dolara geriledi. Dost ve yakın ülkelerden tedarik eğilimi artıyor. Türkiye bu eğilimden en olumlu etkilenen ülkelerden. Yapısal reformlarla küresel ticaretteki yerimizi daha da güçlendireceğiz.”

GÜÇLÜ EKİP VURGUSU

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan yılın ilk enflasyon raporu toplantısına başkan yardımcıları Cevdet Akçay ve Hatice Karahan ile birlikte geldi. MB Başkanı Karahan, konuşmasının başında, “Merkez Bankası olarak, güçlü ekibimizle birlikte, dezenflasyonu tesis etmeye yönelik çalışmalarımıza kararlılıkla devam edeceğiz” mesajı verdi. Karahan, “Enflasyon, hedefimizle uyumlu seviyelere gerileyene kadar, gereken parasal sıkılığı korumakta kararlıyız. Enflasyon beklentilerini ve fiyatlama davranışlarını yakından takip ediyoruz. Enflasyon görünümünde herhangi bir bozulmaya kesinlikle izin vermeyeceğiz” vurgusu yaptı.

BELİRGİN BİR BOZULMA OLURSA

Karahan yaptığı sunumda, politika faizinin ocak ayında ulaştığı seviye ve parasal aktarımı güçlendirmek için atılan destekleyici adımlarla birlikte, dezenflasyonun tesisi için gerekli parasal sıkılık düzeyine ulaşıldığını kaydetti. Politika faizinin mevcut seviyesinin gerektiği müddetçe sürdürüleceğini vurgulayan Karahan, “Bu süreçte iki ana koşul gözetilecek. Bunlardan ilki, aylık enflasyonun ana eğiliminin belirgin bir düşüş göstermesi. Bu kapsamda, ana eğilim, iç talep, ithalat ve finansal koşullara ilişkin göstergeleri yakından izleyeceğiz. İkincisi ise, enflasyon beklentilerinin öngörülen tahmin aralığına yakınsaması. Bu çerçevede, geniş kapsamlı enflasyon beklentisi göstergeleri takip edilecek. Öte yandan, enflasyon görünümünde belirgin bir bozulma öngörülmesi halinde, parasal sıkılık gözden geçirilecek” dedi.

Karahan, bu süreçte; enflasyon beklentileri, fiyat belirme davranışları, kamu harcama ve vergi politikası, ücretler, özel tüketim gibi unsurların enflasyon görünümü tahminlerinde belirgin bir sapmaya yol açacağının anlaşılması durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını vurguladı.

YÜZDE 36 HEDEFİ KORUNDU

Karahan, orta vadeli tahminler oluşturulurken, enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar, ara hedeflere bağlılığı yansıtacak şekilde, para politikasındaki sıkı duruşun sürdürüleceği bir görünümün esas alındığını ifade etti. 2024, 2025 ve 2026 yıl sonu enflasyon tahminlerinin bir önceki rapordaki haliyle korunduğunu dile getiren Karahan, “2024 yıl sonu tahmini yüzde 36, 2025 yıl sonu tahmini ise yüzde 14 olarak tahmin edilmektedir. Enflasyonun 2026 yılını tek haneli seviyelere gerileyerek yüzde 9 ile tamamlaması, orta vadede ise yüzde 5 hedefinde istikrar kazanması öngörülmektedir” diye konuştu.

‘ENFLASYON MAYISTA ZİRVE YAPACAK’

Karahan, şu anda beklentilerde kısmi iyileşme olduğuna dikkati çekerek hizmet fiyatlarının belirlenmesinde kiraların önemli rol oynadığını söyledi. Burada henüz istedikleri düzelmeyi göremediklerinin altını çizen Karahan, “Konut fiyatlarında kısmi de olsa toparlanma başladı, bunun kiraya yansıması çeşitli sebeplerden dolayı zaman alacak” şeklinde konuştu. Enflasyonun mayısta yüzde 73 ile zirve yapacağını, daha sonra yıl sonunda yüzde 36’ya ineceğini öngördüklerini vurgulayan Karahan, önlerindeki bir numaralı riskin, beklentilerinin bir miktar üzerinde gerçekleşen asgari ücret artışı olduğunu belirterek, bu gerçekleşmenin yine de beklenen aralığın içinde ancak üst puana yakın olduğunu belirtti.

‘FAİZ İNDİRİMİ İÇİN ERKEN’

Karahan, politika faizinde indirimin zamanlamasına yönelik soruya, “Faiz artışı döngüsünü sonlandırdığımızı ilan ettik, fakat indirimi konuşmak için fazlasıyla erken. Aylık enflasyona baktığımızda, geçici etkileri dışlayarak ana eğilimi okuduğumuzda hem 2024 hem de 2025 hedefinin tutabilecek durumda olduğunu görmemiz gerekiyor. O dönemde faiz indirimini konuşmaya başlayabiliriz. Şimdi fazlasıyla erken” yanıtını verdi. Karahan, enflasyonu 2024’te istenilen seviyeye düşürerek 2025 yılındaki dezenflasyonun da yolunu yapmak istediklerini dile getirerek, “Çünkü orada da yüzde 14’lük hedefimiz var. Bunu yapmak istiyorsak, bu hedefleri ciddiye alıyorsak yapmamız gereken şey parasal duruşumuzu ve sıkılığımızı korumak. Araç bağımsızlığını kullanarak hedefler için gereken adımları atacağız. Ek bir faiz artışı gerektiğini şu anda değerlendirmiyoruz. Fakat görünümün bozulması halinde kararlarımızı gözden geçiririz” mesajını verdi.

KREDİ KARTI İÇİN ÇALIŞIYORUZ

Kredi kartı harcama-larındaki artışın hatırlatılması üzerine Karahan, aralık ayında kredi kartı harcamalarında bir yükselme olduğunu, bunun farkında olduklarını dile getirdi. Bunun geçici olup olmadığının henüz net olmadığını vurgulayan Karahan, “Asgari ücretin artacağı bekleniyordu. Bu nedenle bazı harcamalar öne çekilmiş olabilir ama bundan bağımsız olarak kredi kartlarında düzenleme yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Bu konuda birkaç fikrimiz var, çalışmalarımız sürüyor. Belirli bir aşamaya geldiğinde kamuoyuyla paylaşacağız” diye konuştu.

HATİCE KARAHAN: ‘ÖDEME İSTE’ KOLAYLAŞTIRIYOR

MB Başkan Yardımcısı Hatice Karahan ise ödeme sistemlerinde inovatif çalışmaların devam ettiğini söyledi. Karahan, işlem limitlerini de artırdıklarına dikkat çekerek, “FAST sisteminin ekstra katmanlarını geliştiriyoruz. Ödeme İste’yi devreye aldık. Bu da alacaklının, borç ödeme talebi yapmasını, işlemlerin kolaylaşmasını sağlıyor” dedi.

AKÇAY: FENA HALDE İNANIYORUZ

MB Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay da, “Sistemde, ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti-mevduat faizi bağı kopmuş, politika faizi-enflasyon bağı kopmuş, faiz-kur bağı kopmuş durumdaydı. Biz yedi aydır tekrar ihdas ediyoruz” dedi. Yüzde 36 hedefini değiştirmekten ziyade o hedefe sürekli yakınsatacak olan önlemlerin devreye alınmasının çok daha anlamlı olduğunu kaydeden Akçay, “36 hedefi iddialı; ama iddiasız hedef koyan merkez bankası bence oksimorondur. İddialı ama erişilebilir bir hedef, enflasyon beklentilerini aşağı indirmekte ve düzeltmekte iddiasız ve rahat ulaşılabilir bir hedeften çok daha iyidir. Dolayısı ile yaptığımız şeyin doğruluğuna fena halde inanıyoruz” diye konuştu.

BURSLULUK SINAVINDA 2. OLDU

Türkiye’nin en genç başkanlarından biri olan Karahan, devlet parasız yatılılık ve bursluluk sınavında Türkiye ikinciliği derecesiyle İstanbul Erkek Lisesi’ne girdi. Boğaziçi Üniversitesi matematik ve endüstri mühendisliği bölümlerinden mezun olduktan sonra 2012’de çalışma hayatına New York Merkez Bankası’nda ekonomist olarak başladı. 2022’ye kadar burada çalıştı. 2022’de Amazon’da kıdemli ekonomist olarak çalışmaya başladı. 2022 yılının kasım ayında Amazon’da başekonomistlik görevini aldı. Böylece önce Fed’de finans tecrübesi kazanırken, Amazon’da da reel sektörü tanıdı.

TEMMUZDA GELDİ

28 Temmuz 2023’te Merkez Bankası’nda başkan yardımcılığına getirildi. Geçen yıl temmuzda başkan yardımcıları Emrah Şener, Taha Çakmak, Mustafa Duman görevden alınmış, yerlerine Osman Cevdet Akçay, Fatih Karahan ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Hatice Karahan getirilmişti. Fatih Karahan, ilk PPK toplantısına 24 Ağustos’ta katıldı. Bu toplantıda politika faizi yüzde 17.5’dan yüzde 25’e çıkarılmıştı.

ARKA PLANDA KARAHAN HEP VARDI

Başkan yardımcılığı döneminde para politikası açısından kritik öneme sahip olan Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Karahan’a bağlıydı. Geçmiş sekiz ay boyunca piyasada atılan adımların arka planında Karahan’ın olduğu belirtilirken, mevcut Merkez Bankası ekibi ile de çalıştığı kaydedildi. Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı öncesi yapılan ön hazırlıklarda da Karahan’ın etkili olduğu öğrenildi. Karahan’a reel sektörü takip eden yapısal araştırma biriminin de bağlı olduğu, reel sektörü de yakından takip ettiği gelen bilgiler arasında.

İLK SINAVI 8 OCAK’TA

MERKEZ Bankası’nın yeni başkanı Fatih Karahan, 8 Ocak’taki enflasyon raporu toplantısında kamuoyunun karşısına çıkacak. 5 Şubat (yarın) pazartesi günü yılın ilk enflasyon rakamı da açıklanacak. Her yıl aralık ayında Merkez Bankası bir sonraki senenin PPK toplantısının yapılacağı günleri ve yılda dört defa açıklanan enflasyon raporu toplantısının hangi tarihlerde yapılacağını kamuoyuna bildiriyor. Bu takvime göre ilk enflasyon raporu toplantısı 8 Şubat Perşembe günü yapılacak. 2 Şubat Cuma günü Merkez Bankası bu toplantının saat 10.30’da Ankara’da yapılacağını duyurmuştu.

Enflasyon raporu toplantılarında Merkez Bankası Başkanı, önce enflasyonla ilgili bir değerlendirme yapıyor ardından da yıl sonuna ilişkin tahminlerini kamuoyu ile paylaşıyor. Ayrıca soruları da yanıtlıyor. Fatih Karahan perşembe günü bu toplantı için kamuoyunun karşısına çıkacak. Bu toplantıda 2024 yıl sonu enflasyon tahmininin revize edilip edilmeyeceği, Fatih Karahan’ın vereceği mesajlar, piyasalar tarafından takip edilecek.

İLK PPK 22 ŞUBAT’TA

Karahan’ın ikinci sınavı da 22 Şubat tarihinde olacak. Yılın ikinci Para Politikası Kurulu toplantısı 22 Şubat tarihinde yapılacak. 25 Ocak tarihindeki PPK toplantısında politika faizi yüzde 42’den yüzde 45’e çıkarılmış ve “gerekli parasal sıkılık düzeyine ulaşıldı” mesajı verilmişti.