-“2024-2028 yılları arasında uygulayacağımız hayvancılık yol haritamızı 10 madde olarak belirledik. Yeni sistemde, hayvansal üretimi planlıyoruz. Üretimin, maliyet, kapasite ve pazarlama imkânları doğrultusunda planlanmasını ve ürünlerin bölgesel bazlı nerede ne kadar üretileceğine dair üretim modelini oluşturduk.

AİLE İŞLETMESİNE İLAVE DESTEK

-Mevcut modelde aşısı ve kaydı olan her buzağıya destek veriyorduk. Yeni modelde buzağının yanı sıra, aşısı ve kaydı yapılan her kuzu ve oğlak için de destek veriyoruz.

-Mevcut desteklemelerimizde işletme büyüklüğüne göre belirli sınırlandırmalar vardı. Yeni desteklemelerimizde bu sınırlandırmaları kaldırıp, üreten herkese ürettiği kadar destek veriyoruz.

-Aile işletmelerine tüm hayvancılık desteklemelerinde ilk defa ve ilave destek veriyoruz.

KADIN VE GENÇLERE ÖNEMLİ KATKI

-İlk defa genç ve kadın üreticilerimize yüzde 70 ilave destek veriyoruz. Örneğin, sahibi kadın olan bir aile işletmesi düşünelim. Tüm şartları yerine getirdiğinde, buzağı başına mevcut modelde 2 bin 68 lira destek alırken, yeni sistemde, ilave verdiğimiz aile işletmesi, kadın desteği ve diğer verimlilik destekleriyle 5 bin 200 lira alacak. Eğer bu işletme, ari işletme olursa ilave destek vereceğiz ve bu rakam buzağı başına 7 bin 900 liraya kadar çıkabilecek.

-Diğer taraftan besici aile işletmesi, besilik olarak 20 buzağısını kesime kadar beslerse ve bu verimlilik kriterlerine uygun bir süreç olması durumunda, kesim anında dana başına ilave olarak 4 bin 500 liraya kadar destek alabilecek.

ARİ İŞLETMELER ARTIRILACAK

-Yol haritamızın önemli başlıklarından biri de anaç hayvan üretiminin artırılması. Suni tohumlama, yerli sperma, soy kütüğü, ari işletme gibi verimliliği yükselten destekleri artırarak vermeye devam edeceğiz. Ari işletme sayısını bin 136’dan 2024 yılında 2 bine, 2025 yılında ise 2 bin 500’e çıkarmayı hedefliyoruz. Bu kapsamda, hastalıktan ari işletmelerde cinsiyeti belirli sperma kullanımını teşvik ediyoruz.

AŞI ÖNLEMİ DEVREYE GİRECEK

-Buzağı kayıplarını azaltmak için, ilk etapta 200 bin gebe sığırı aşılayacağız. Kuzu kayıplarını azaltmak amacıyla, ülke genelindeki tüm küçükbaş hayvanlara bu yıl içinde koyun keçi çiçek aşısı, yeni doğan tüm küçükbaş hayvanlara ise koyun keçi vebası aşısı yapılacak.

-Hayvan hareketliliğinin kontrolü amacıyla Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonları açıyoruz. Buradaki amacımız, hastalıklı hayvanın başka bir bölgeye giderek hastalığın yayılmasını engellemek.

-Buzağı ve kuzu kayıplarını azaltmak amacıyla, her ilçede eğitimler düzenliyoruz. Bu yıl ve gelecek yıl içinde 100 bin yetiştiriciye yönelik eğitim ve farkındalık çalışmaları yapacağız.”

3 YILDA İTHALAT SONA ERECEK

-”kendi kendine yetebilmek için çalışmalar yapılıyor” diyen Bakan Yumaklı şu ifadeleri kullandı: “Ama bugün başlasanız süt sığırcılığında iki yıl, besicilikte üç yıl ve üzeri zaman içinde çalışmalar kendini gösterebilecektir. Karkas et ile ilgili fiyat artışı yok, tersine iki haftadır düşüş var. Temel amacımız üreticimiz zarar etmesin, ancak makul olandan fazla da kâr oluşmasın. Haksız kazanca yol açacak ne varsa, bunlara zerre kadar tahammül etmiyoruz. Amacımız en geç üç yılda ithalat konusunu sona erdirmek. 2023 yılında 2 milyon 245 bin olan çiftçi sayısı, bugün itibarıyla 2 milyon 328 bin 502 oldu. 156 milyon dekar alan da 157 milyon dekar alana yükseldi. Yol haritamız için tüm taraflarla konuştuk. Bu konu Türkiye’nin gıda arz güvenliği ile ilgili. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü de (TİGEM) artık vites artıracak.”

YENİ EĞİTİM MODELLERİ GETİRİYORUZ
MEB Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürü Ali Karagöz, mesleki eğitimde fırsat eşitliğini karşılamaya ve erişimi kolaylaştırmaya yönelik yeni uygulamanın detaylarını şöyle anlattı:

“Meslek liselilerin istihdamının kolaylaştırılması için yeni okul türleri tanımlamıyoruz. Mesleki eğitim merkezleri ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin mevcut yapısı içine yeni eğitim modelleri getiriyoruz. Bunun sonucunda, mesleki ve teknik eğitim kurumlarının kendilerini yenilemesi, değişen ve dönüşen sistemlere entegre olması, sektörün talep ettiği nitelikli iş gücü ihtiyacını karşılaması, öğrencilerin edindikleri bilgi ve beceriler sonucunda istihdam edilebilmelerinin kolaylaştırılması sağlanmış olacak.

İŞLETMEYE YAKIN ‘BÖLGE OKULU’
Bu modellerden biri ‘bölge okulu.’ Bölge okullarımız, işletmelerin yoğun olduğu yerlerde ve pansiyonlu olacak. İşletme eğitimine tam erişemeyen 11’inci sınıflarda okuyan öğrencilerimiz için bölge okullarımızda yeni kontenjanlar açacağız. Bu öğrencilerimiz, başarılarına bağlı olarak okulun barınma imkânından yararlanacak ve işletme eğitimleri dâhil tüm eğitimlerini bu okullarda alacaklar. Böylece 11’inci sınıflarda da ‘işletmelerde meslek eğitimi’ni hayata geçireceğiz.

‘İHTİSAS OKULLARI’NDA MESLEKİ KÜMELENME
Meslek liselerinde 53 alanda 114 dalda eğitim veriyoruz. Bu alanlar içinde birbirlerini destekleyen ve aynı eğitim ortamlarında olabilecek mesleki kümelenmeler oluşturarak ‘ihtisas’ okullarını hayata geçireceğiz. Eğitim ortamlarının daha etkin ve verimli kullanılmasını sağlayacak olan ihtisas okullarında aynı zamanda AR-GE faaliyetleri de yürütülecek.

‘SEKTÖR İÇİ’ ÜRETİME DAHİL
‘Sektör içi’ özelliğe sahip okullarda ise üretim kabiliyeti çok güçlü ve kapasitesi büyük işletmelerin üretim altyapısıyla meslek ve teknik eğitim sürecini buluşturacağız. . Öğrencilerimiz 9 ve 10’uncu sınıfta işletmenin içinde açılmış okulda eğitim alacaklar. 11 ve 12’inci sınıfta ise o işletmenin üretim hattına dâhil olacaklar.

‘SEKTÖRE ENTEGRE’DE SANAYİ BÖLGESİNE NAKİL
Bu modelde mesleki ve teknik eğitim kurumlarımızın içindeki alanların sektörle ilişkilendirilmeleri sağlanacak, öğrencilerin sektörel yoğunluğun bulunduğu yerlerdeki işletmelerde mesleki eğitime katılmaları sağlanacak ve böylece mesleki yeterlilikleri artırılacak. Bu modele meslek liselerinin 11 ve 12’inci sınıf öğrencileri dahil olacak. Bölge okulu ve sektöre entegre özellikli okul programımızda, okulun bulunduğu kayıt alanı dışındaki diğer mesleki ve teknik eğitim veren liselerde öğrenim gören ve 10’uncu sınıfı tamamlayan belli niteliklere sahip öğrencilerin nakil ve geçişleri yapılacak. Bunun için nakil kontenjanları oluşturulacak. Sanayinin az geliştiği bölgelerdeki öğrencilerin parasız yatılılık imkânlarından yararlandırılmasıyla sanayisi gelişmiş bölgelerde eğitim almalarının yolu açılmış olacak.”

KONTENJANLARI DUYURACAĞIZ
“Bu okullarımızın kontenjanlarını belirledikten sonra duyuruya çıkaracağız. Öğrencilerimiz ve velilerimiz, duyurularımızı takip etsinler. Öğrencilerimiz başvurularını E-okul üzerinden yapabilecek. ”.

301 işçinin hayatını kaybettiği Soma faciasından sonra yapılan düzenleme ile tüm maden işletmelerine, çalışanlarını, kaza sonrası vefat ve sakatlık risklerine karşı sigorta yaptırma zorunluluğu getirildi ve uygulama maden çalışanları zorunlu ferdi kaza sigortası adı altında 2015 yılında başladı. Sigorta kapsamında; bir taraftan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı maden işletmelerini denetlerken, diğer taraftan da sigorta şirketleri madenlerin güvenli ve standartlara uygunluğunu denetliyor. Maden işletmesinin asgari sigorta şartlarını sağladığının tespiti üzerine o madendeki tüm çalışanlar sigortalanıyor. Eğer işletme sigorta şirketinin istediği şartlara uygun değilse sigorta yapılmıyor ve sigortası olmayan maden ocağının faaliyeti durduruluyor, sigortanın isteği şartlar yerine getirilmezse maden işletmesinin ruhsatı iptal ediliyor.

ÇOĞU DENETİMDEN GEÇEMEDİ

Sigorta uygulaması başladığından bu yana da zorunlu sigorta için başvuran maden ocaklarının neredeyse yarısına yakını sigorta şirketlerinin yaptığı denetimlerden geçebildi, kalanı, iş güvenliğine uygun bulunmadığından sigorta yapılmadı. Sigortalanamayan madenlere, eksiklerini yerine getirmesi için süre tanınmasına rağmen çoğu maden işletmesi sigortanın ek maliyet getirmesinden dolayı faaliyetlerini durdurdu. Kimileri ise kaçak çalışmayı tercih etti ki, 2016’da Şırnak’ta, 7 işçinin hayatını kaybettiği kazada madenin kaçak çalıştığı ortaya çıkmıştı. Bugüne gelindiğinde ise sigorta şirketleri yaptıkları denetimler sonucunda 832 madende çalışan işçileri zorunlu olarak sigortaladı.

TEMİNATLAR HEMEN ARTIRILMALI

Maden çalışanlarına yönelik sigorta uygulamasında bugün yaşanan en büyük sorun ise verilen teminatların yetersiz kalması. Zorunlu sigorta kapsamında maden işletmeleri her bir çalışanı için yıllık 700 lira prim ödeyerek, olası bir kazada vefat ve sakatlık risklerine karşı sigorta yaptırıyor. Sigorta şirketi de bu prim karşılığında kişi başına sakatlık ve vefat durumlarına karşı 150 bin lira teminat veriyor. Yani, maden kazasından dolayı hayatını kaybeden işçilerin ailelerine 150 bin lira, kaza nedeniyle sakat kalan işçinin kendisine yine 150 bin lira sigortadan tazminat ödeniyor.

Ancak bu teminatlar düzenlemenin uygulamaya girdiği 2015 yılında belirlenmiş teminatlar ve 9 yıldır aynı teminatlar uygulanıyor. Hem sigortacılar hem de işçi sendikaları, teminatların biran önce günün şartlarına uyarlanması gerektiğine belirterek, ileride Soma benzeri yaşanacak bir faciada 150 bin liralık teminat limitinin büyük sorun yaratacağını vurguluyor. Bu konuda da kişi başına teminatların 1 milyon liraya çıkartılması için çalışma yapıldığı ve önümüzdeki günlerde teminatların artırılacağı belirtiliyor.

ALTIN MADENLERİ KAPSAM DIŞI

Öte yandan, 2015 yılında uygulamaya giren maden sigortası; yer altı tüm madenler ile hem yer altı hem de yer üstü sadece kömür madenlerini kapsayacak şekilde düzenlendi. madenleri ise kapsam dışında tutuldu. Bu nedenle de Erzincan’ın İliç ilçesindeki Anagold Madencilik şirketine ait Çöpler Madeni sigorta kapsamına girmiyor, dolayısıyla da sigortası bulunmuyor. Sigortacılar, Çöpler Madeni’nindeki faaliyetlerin birçok şirket tarafından yürütüldüğünü; bunların çalışanlar adına zorunlu sigorta dışında sigorta yaptırıp yaptırılmadığının henüz tespit edilemediğini söylüyor.