“GİZLİ MATERYALLERİ KASITLI OLARAK SAKLADIĞINA DAİR KANITLAR TESPİT ETTİK”

Açılış konuşmasında Biden hakkındaki soruşturmayı profesyonelce ve diğer soruşturmalarda başvurduğu hukuki standartlar çerçevesinde yürüttüğünü kaydeden Hur, “Ekibimle birlikte kapsamlı ve bağımsız bir soruşturma yürüttük. Ve Biden’ın başkan yardımcılığı görevi sona erdikten sonra, sıradan bir vatandaş olduğu dönemde, gizli materyalleri kasıtlı olarak sakladığına dair kanıtlar tespit ettik” dedi.

“KANITLAR STANDARDIN ALTINDA KALDIĞI İÇİN BİDEN’A KARŞI CEZAİ SUÇLAMADA BULUNMADIM”

“Ancak, makul şüphenin ötesinde kanıt seviyesine ulaşan bir delil tespit edemedik. Kanıtlar bu standardın altında kaldığı için, Bay Biden’a karşı cezai suçlamada bulunmadım” diyen Hur, “Adalet Bakanlığı yönetmelikleri, başsavcıya kararımın nedenlerini açıklayan gizli bir rapor yazmamı gerektiriyordu. Bu davayla ilgili açıklamamın titiz, ayrıntılı ve kapsamlı bir analiz içermesi gerektiğini anlamıştım. Başka bir deyişle, çalışmamı detaylandırmam gerekiyordu. Tıpkı herhangi bir savcının dava açma ya da açmama kararını açıklarken kendi çalışmasını detaylandırmasını beklediğim gibi” şeklinde konuştu. Hazırladığı raporda Biden’ın hafızası ve bilişsel becerileriyle ilgili yaptığı değerlendirmeleri savunan Hur, “Raporda Başkan’ın hafızasının uygunluğuna ilişkin değerlendirmem gerekli, doğru ve adildi” dedi.

BİDEN’I SUÇLAMAMA KARARINA ELEŞTİRİ

Temsilciler Meclisi Yargı Komitesi’nin hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat Partili üyeleri açılış konuşmalarında Hur’un Biden’a yönelik soruşturmada vardığı sonuçları değerlendirdi. Cumhuriyetçi Parti Temsilcisi Jim Jordan, Hur’un Obama yönetimi sona erdikten sonra Biden’ın “yasaları çiğnediğini” ve gizli materyalleri “yasadışı bir şekilde” elinde tuttuğunu tespit ettiğini söyledi. “Ele alması gereken temel bir soru vardı. Joe Biden gizli bilgileri hukuka aykırı bir şekilde elinde tuttu mu? Cevap, evet, tuttu” diyen Jordan, “Joe Biden yasaları çiğnedi ama unutkan ve jüriye sempatik görünecek yaşlı bir adam olduğu için Bay Hur suçlamada bulunmamayı tercih etti” eleştirisinde bulundu.

“HUR’UN RAPORU BİDEN’IN AKLANDIĞINI GÖSTERDİ”

Demokrat Parti Temsilci Jerry Nadler ise, Hur’un soruşturmasının Biden’ı tamamen temize çıkardığını iddia etti. “Başkan Biden sorumlu bir şekilde hareket ederek tamamen işbirliği yaptı ve cezai suçlama yöneltilmedi” diye Nadler, “Savcı Hur’un raporu Başkan Biden’ın tam ve eksiksiz bir şekilde aklandığını göstermektedir” ifadelerini kullandı. Demokrat Parti Temsilcisi Jamie Raskin de, Cumhuriyetçilerin Beyaz Saray’ın Hur’un raporunun yayınlanmasını istemediği iddiasına karşı çıkarak Biden’ın eylemlerini eski Başkan Donald Trump’ınkilerle karşılaştırdı. “Başkan Biden yürütme ayrıcalığını ileri sürmedi ya da başkanlık suçlarından mutlak dokunulmazlık talep etmedi” diyen Raskin, “Biden kutu kutu belgeleri yatağının altına ya da küvete saklamadı. Müfettişlerle kavga etmedi, ya da Bay Hur’un raporunun tek bir kelimesini düzeltmeye çalışmadı” diye konuştu. Cumhuriyetçi Parti Temsilci James Comer ise tutanakları incelemek için “çok az zamanları” olduğunu belirterek, Beyaz Saray’ın Hur’un raporunun yayınlanmasını istemediğinin “açık” olduğunu iddia etti.

BİDEN’IN HAFIZASI İLE İLGİLİ YAPTIĞI DEĞERLENDİRMELERİ SAVUNDU

Demokrat Parti Temsilci Adam Schiff ise, Hur’u gizli belge soruşturması kapsamında hazırladığı raporda Başkan Joe Biden’ı nitelemek için kullandığı dil nedeniyle eleştirdi. Hur’un, raporunun kamuoyuna açıklandığında yaratacağı siyasi etkiyi düşünmesi gerektiğini belirten Schiff, raporun daha objektif bir şekilde yazılabileceğini vurguladı.

Hur’un Biden’ı aşağıladığını kaydeden Schiff, “Başkan’ın bir belge ya da bir dizi belge karşısındaki hatıraları hakkında yorum yapmakla yetinebilirdiniz. Ama daha ileri gidip hafızası hakkında genel bir yorum yapmaya karar verdiniz, değil mi?” diye sordu. Hur ise, Biden’ın hafızasıyla ilgili yorumları çıkarabileceğini, ancak bunun raporu “eksik” hale getireceğini söyleyerek raporun yazımında siyasetin bir rol oynamadığını yineledi.

“PARTİZAN SİYASETİN ÇALIŞMALARIMDA YERİ YOK”

Demokrat Parti Temsilcisi Hank Johnson da, Hur’u, Joe Biden hakkındaki gizli belgeler soruşturması ile ilgili rapor yayınlayarak Donald Trump’ın başkanlık kampanyasına yardım etmekle suçladı. Hur’un böylece olası bir Trump başkanlığından profesyonel olarak faydalanabileceğini savunan Johnson, Hur’a “Sen bir Cumhuriyetçisin, değil mi?” diye sordu. Hur’un “Evet” yanıtı vermesinin ardından Johnson, “Başkan Trump’ın yeniden seçilmesi için elinizden geleni yapıyorsunuz ki federal yargıç olarak ya da Adalet Bakanlığı’nda başka bir pozisyona atanabilesiniz, öyle değil mi?” ifadelerini kullandı. Bunun doğru olmadığını söyleyen Hur ise, “Sayın kongre üyesi, sizi temin ederim ki benim böyle bir niyetim yok. Ve size şunu söyleyebilirim ki, partizan siyasetin benim çalışmalarımda hiçbir şekilde yeri yoktur” dedi.

BİDEN’A ‘BUNAK’ DEYİP DEMEDİĞİ SORULDU

Cumhuriyetçi Parti Temsilci Scott Fitzgerald, Hur’un raporunda Biden’ın hafızası hakkında kullandığı ifadelere değindi. “Webster’s sözlüğü ‘bunak’ kelimesini yaşlılıkla bağlantılı olarak hafıza gibi bilişsel yeteneklerin azalması olarak tanımlıyor” diyen Fitzgerald, Hur’a “Raporunuzda Biden’ın bunamış olduğunu mu tespit ettiniz?” diye sordu. Hur ise, “Bu tespit raporumda yer almıyor” yanıtını verdi. Demokrat Parti Temsilci Pramila Jayapal’ın Biden’ı “akladığı” yönündeki ifadesine de itiraz eden Hur, “Bu benim raporumda kullanılan bir kelime değil ve bir savcı olarak görevimin bir parçası da değil” diye konuştu.

RAPORDAKİ İFADELER TARTIŞMALARA NEDEN OLMUŞTU

ABD Başkanı Joe Biden’ın evinde ve ofisinde bulunan gizli belgelerle ilgili yürütülen soruşturmada Özel Yetkili Savcı Robert Hur’un hazırladığı 345 sayfalık rapor, Beyaz Saray’ın herhangi bir redaksiyon talebinde bulunmayacağını duyurmasının ardından kamuoyuna açıklanmıştı. Biden’ın soruşturmaya konu belgeleri kasıtlı olarak sakladığının tespit edildiği belirtilen raporda, buna rağmen Biden’a suçlama yöneltilmeyeceği ifade edilmişti. Biden’ı gizli belgeleri uygunsuz şekilde kullanmaktan mahkum etmenin zor olacağı ifade edilen raporda, “Çünkü Bay Biden kendisiyle yaptığımız görüşmelerde olduğu gibi, kendisini jüriye sempatik, iyi niyetli, hafızası zayıf yaşlı bir adam olarak sunacaktır” denilmişti. Görevde olması sebebiyle Biden’a yönelik cezai bir kovuşturma yapılamayacağı hatırlatılan raporda, Biden’ın daha sonra yargılanma ihtimaline atıfla “Jüriyi, 80’li yaşlarına merdiven dayamış eski bir başkanı kasıtlı bir zihinsel durum gerektiren ciddi bir suçtan mahkum etmeleri gerektiğine ikna etmek zor olacaktır” ifadelerine yer verilmişti. Biden’ın hafızasında “önemli zayıflamalar” olduğu ve soruşturmaya konu belgelere dair detayları tam olarak hatırlamadığı kaydedilen rapor, ABD başkanının bilişsel yeteneklerini tartışmaya açtığı gerekçesiyle eleştirilerin hedefi olmuştu.

BİDEN AÇIKLAMA YAPMIŞTI

Raporun yayınlanmasının ardından Beyaz Saray aracığıyla yazılı bir açıklama yapan Biden ise, kararı memnuniyetle karşıladığını belirtmişti.

“Başından beri ulaşacaklarına inandığım sonuca ulaştıklarını görmekten memnuniyet duydum. Bu konuda herhangi bir suçlama yapılmayacak ve konu artık kapanmıştır” diyen Biden, soruşturmanın 40 yılı aşkın bir süre öncesine, hatta genç bir Senatör olduğu 1970’li yıllara kadar uzanan kapsamlı bir soruşturma olduğunu vurgulamıştı. Soruşturma sürecinde yetkililerle tam işbirliği yaptığını kaydeden Biden, “İsrail 7 Ekim’de saldırıya uğramış olmasına ve uluslararası bir krizle uğraşıyor olmama rağmen, geçen yıl 8 ve 9 Ekim tarihlerinde iki gün boyunca beş saat süren yüz yüze görüşmeler yaptım. Amerikan halkına bunu borçlu olduğuma inandım. Böylece hiçbir suçlama yapılmayacağını ve konunun kapanacağını bileceklerdi” ifadelerini kullanmıştı.

Biden’ın garajında başkan yardımcısı olduğu döneme ait Afganistan ile gizli dosyalar tespit edildi.

İYİ NİYETLİ VE YAŞLI

388 sayfalık raporunda ABD Başkanı’nı “iyi niyetli, zayıf hafızası olan, yaşlı biri” olarak nitelendiren Hur, Biden’ın sorgu sırasında “2015’te hayatını kaybeden ilk oğlu Beau’nün ölüm tarihini hatırlamakta zorlandığını” kaydetti. Savcı, Biden’ı resmi evrakla ilgili suçlama yöneltmemesini, “Jüriyi Biden 80’li yaşlarına gelmişken, zihinsel bütünlük gerektiren ciddi bir suçtan mahkum etmeye ikna etmek zor olurdu. Hiçbir jüri, sempatik ve hafızasında sıkıntı olan iyi niyetli ve yaşlı bir adamı resmen suçla isnat etmek istemez” diyerek açıkladı.

‘HAFIZAM KÖTÜLEŞMEDİ’

Raporun yayınlanmasından iki saat sonra acilen basının öne çıkan ABD Başkanı Biden, öfkeli bir dille Savcı Hur’a yüklendi. “Hafızam kötüleşmedi. Hafızam iyi. Ben yaşlı bir adamım ve ne yaptığımı biliyorum” diyen Biden, “Başkanım ve bu ülkeyi yeniden ayağa kaldırdım. Onun tavsiyesine ihtiyacım yok” diye ekledi. Oğlunun ölüm tarihini hatırlamamakla suçlanmasına çok sert tepki gösteren ABD lideri, “Ne cüretle bunu dile getirebilir? Kimsenin onun ne zaman vefat ettiğini bana hatırlatmasına ihtiyacım yok” dedi.

SİSİ’Yİ ‘MEKSİKA BAŞKANI’ DEDİ

Ancak akıl sağlığıyla ilgili endişeleri gidermek için ulusa seslenen Biden, konuşmasında yine bir gafa imza attı. Biden, İsrail’in Gazze’deki insani dramdan bahsederken, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi için “Meksika Devlet Başkanı” dedi. Kendisini savunurken bile gaf yapmasıyla yine hedef tahtasına yerleşen Biden, geçtiğimiz günlerde de Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a 1996’da ölen eski Fransız Başbakanı François Mitterand demiş; eski Almanya Şansölyesi Angela Merkel’i ise 2017’de ölen Alman lider Helmut Kohl ile karıştırmıştı.

CUMHURİYETÇİLER TEPKİ GÖSTERDİ

Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın evinde bulunan gizli belgelerden ötürü mahkeme süreci devam ederken, benzer bir konuda Biden’a resmen suç isnat edilmemesi Cumhuriyetçileri kızdırdı. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Biden için “Başkan olmak için uygun kapasitede değil”  derken, Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Michael McCaul ise “Eğer yargılanmak için uygun kapasitede değilse, ABD Başkanı olmak için de uygun kapasitede değildir” yorumunda bulundu.

Robert Hur

KİM BU SAVCI

ABD Başkanı’nı resmi belgeleri saklama suçundan aklarken bir yandan da siyasi kariyerinin en zor durumlarından birine iten Güney Kore kökenli savcı Robert Hur, günün adamı oldu. Hur’un raporunda Biden’ın akıl sağlığına ilişkin ifadelere yer vermesi, Cumhuriyetçi olması ve eski Başkan Donald Trump yönetiminde Maryland bölge savcılığına atanmasıyla da ilişkilendirildi. Trump dönemi sona erince özel sektörde çalışmaya başlayan Stanford Üniversitesi mezunu Hur, Adalet Bakanlığı tarafından geçen yıl “Biden’ın gizli devlet belgelerini evi ve ofisine götürmesiyle ilgili” soruşturma için görevlendirildi. ABD Başsavcısı Merrick Garland, Hur’un “uzun ve seçkin kariyeri sayesinde tarafsız ve hızlı bir soruşturma yürüteceğine inandığını” söylemişti. Özel savcı, soruşturma sırasında Biden’ın da dahil olmak üzere 147 tanıkla 173 görüşme gerçekleştirdi.