Hesap – Ulusal Kanal Haber https://www.ulusalkanalhaber.com.tr Wed, 17 Jul 2024 21:33:19 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 Ticaret Bakanlığı’ndan vatandaşlara önemli uyarı: IBAN kiralama oyununa dikkat https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/ticaret-bakanligindan-vatandaslara-onemli-uyari-iban-kiralama-oyununa-dikkat/ https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/ticaret-bakanligindan-vatandaslara-onemli-uyari-iban-kiralama-oyununa-dikkat/#respond Wed, 17 Jul 2024 21:33:19 +0000 https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/?p=12783 İnternetten ev, araba, ikinci el eşya alanlar; yatırım tavsiyesi arayanlar, popüler forum sitelerine girenler dikkat! Hapse girebilirsiniz. Çok ucuza ürün alacağım, hediye kazanacağım, parama para katacağım hayaliyle dolandırıcıların tuzağına düşmeyin. Bilmediğiniz yerlerden arayanlara, mesaj atanlara, e-posta gönderenlere, reklamlara karşı dikkatli olun, şifrenizi, hesap bilgilerinizi, parolalarınızı paylaşmayın. Ticaret Bakanlığı uyardı: “Gönderilen her bağlantıyı tıklamayın, elektronik cihazlarınızı virüslere karşı koruyun, aldatıcı tekliflere, özellikle de normalin dışında cazip olanlara karşı tedbiri elden bırakmayın. Banka hesabınızı maddi menfaat karşılığı bir başkasına kullandırmayın. Hapse girebilirsiniz!”

ÖĞRENCİ, EV KADINI, YAŞLI, ENGELLİ

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada çeşitli platformlar üzerinden tüketicilere ulaşılarak “Banka hesabının kiralanması ya da kullandırılması karşılığında yüksek kazanç” vaat edilerek yasadışı yollardan elde edilen paranın transferinin yapıldığı vurgulandı. Dolandırıcıların hedef olarak belirledikleri kişilere çeşitli yöntem ve vaatlerle ulaşmaya çalıştıkları, bu amaçla araç ya da ikinci el ürün alım satım siteleri, sosyal medya platformları, popüler forum siteleri, yatırım tavsiyesi veren platformlar gibi sıkça kullanılan kanallar üzerinden tüketicilerin karşısına çıkan dolandırıcıların öğrenci, ev kadını gibi gelir kaynağı görece kısıtlı olan veya yaşlı, engelli gibi daha hassas olan tüketicileri özellikle hedef aldıkları belirtilen açıklamada özetle şu uyarılar dikkat çekti:

“Vatandaşlarımızın bir ürüne veya kazanca dair arzu ve meraklarını uyandırmak suretiyle onları tuzağa düşürmek için sahte ya da kendilerine ait olmayan isim, adres, hesap bilgisi kullanan dolandırıcıların aramalarına, gönderdikleri e-posta, kısa mesaj gibi içeriklere, sosyal medya kanalları üzerinden aldıkları reklam ve mesajlara karşı daha temkinli olmaları gerekmektedir. Bu noktada özellikle kimlik, hesap bilgileri, kişiye özel şifre ya da parola gibi hassas bilgilerin paylaşılırken dikkatli olunması, gönderilen her bağlantının tıklanmaması, elektronik cihazların virüslere karşı korunması, aldatıcı tekliflere, özellikle de normalin dışında cazip olanlara karşı tedbiri elden bırakmaması gerekmektedir.”

HAPİS CEZASI VAR

“Son dönemde popüler bir dolandırıcılık yöntemi olarak kullanılan IBAN kiralama ilanları konusunda da benzer hassasiyetin gösterilmesi elzemdir” denilen açıklamada şu bilgiler paylaşıldı: “Burada öncelikle dikkate alınması gereken husus, bir banka hesabının maddi menfaat karşılığında başka kişiler tarafından kullanılmasına izin vermenin 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Kanunu’na göre suç teşkil ettiğidir. Buna göre, hesap sahibi, hesabının başkası tarafından kullanıldığını bankaya bildirmezse, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası riskiyle karşı karşıya kalabilecektir. Burada hesapta gerçekleşen işlemlerle ilgili sorumluluk doğrudan hesap sahibine aittir. Bu nedenle bu tür durumlarla karşılaşıldığında, ödeme dahil her türlü hesap işlemini gerçekleştirmeden önce kontrol etmek ve teyit etmek önemlidir.

Dolandırıcıların gelişen dijital dünyaya uyumlu bir şekilde yöntem geliştirmekte olduğu gerçeği göz önünde bulundurularak vatandaşların ruh halinden, bilgisizliğinden, hatalarından, zaaflarından ya da belli markalara olan güveninden faydalanmak suretiyle; teknik adıyla ‘sosyal mühendislik’ yöntemleriyle dolandırıcılığın önüne geçmek için çalışmaktayız.”

TÜM KURUMLAR ÇÖZÜM İÇİN İŞBİRLİĞİ YAPACAK

-Ticaret Bakanlığı ve Türkiye Bankalar Birliği (TBB) işbirliğiyle 20-21 Nisan 2024 tarihlerinde Sosyal Mühendislik Dolandırıcılığını Önleme Çalıştayı yapıldığı belirtilen bakanlık açıklamasında, “Çok sayıda kamu ve özel banka temsilcisi ile ilgili sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katılım sağlayarak görüş alışverişinde bulunmuş, konuyla ilgili aksiyon almak için işbirliği yapma yönünde anlaşmaya varmıştır” ifadelerine yer verildi.

]]>
https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/ticaret-bakanligindan-vatandaslara-onemli-uyari-iban-kiralama-oyununa-dikkat/feed/ 0
IBAN kiralayanlar dikkat! Dolandırıcıların hedefinde olabilirsiniz… Bakanlık harekete geçti https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/iban-kiralayanlar-dikkat-dolandiricilarin-hedefinde-olabilirsiniz-bakanlik-harekete-gecti/ https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/iban-kiralayanlar-dikkat-dolandiricilarin-hedefinde-olabilirsiniz-bakanlik-harekete-gecti/#respond Tue, 16 Jul 2024 21:33:14 +0000 https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/?p=12634 Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, ‘Banka hesabının kiralanması ya da kullandırılması karşılığında yüksek kazanç’ vaadi ile yasa dışı kanallardan edinilen paranın transferinin, kiralanan banka hesapları üzerinden gerçekleştirildiğinin tespit edildiği belirtildi. Dolandırıcıların hedef olarak belirledikleri kişilere çeşitli yöntem ve vaatlerle ulaşmaya çalıştıkları kaydedilen açıklamada, “Bu amaçla araç ya da ikinci el ürün alım satım siteleri, sosyal medya platformları, popüler forum siteleri, yatırım tavsiyesi veren platformlar gibi sıkça kullanılan kanallar üzerinden tüketicilerin karşısına çıkan dolandırıcıların öğrenci, ev hanımı gibi gelir kaynağı görece kısıtlı olan veya yaşlı, engelli gibi daha hassas olan tüketicileri özellikle hedef aldıkları bilinmektedir. Dolandırıcıların gelişen dijital dünyaya uyumlu bir şekilde yöntem geliştirmekte olduğu gerçeği göz önünde bulundurularak vatandaşların ruh halinden, bilgisizliğinden, hatalarından, zaaflarından ya da belli markalara olan güveninden faydalanmak suretiyle; teknik adıyla sosyal mühendislik yöntemleriyle dolandırıcılık; tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilmesi, ülkemiz ticaretinin gelişmesine emek veren dürüst, güvenilir markaların ve işletmelerin bu yolla itibar kaybına uğramaması, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin güçlenmesi ve ülkemiz kaynaklarının yasa dışı yollarla sınırlarımız dışına transfer edilmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır” denildi.

‘ALDATICI TEKLİFLERE KARŞI TEDBİRLİ OLUNMASI GEREKMEKTE’

Bu kapsamda, Ticaret Bakanlığı ve Türkiye Bankalar Birliği (TBB) iş birliğiyle 20-21 Nisan 2024 tarihlerinde Sosyal Mühendislik Dolandırıcılığını Önleme Çalıştayı gerçekleştirildiği aktarılarak, devamında şunlar kaydedildi:

“Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan’ın katılımları ile gerçekleştirilen söz konusu çalıştaya, Ticaret Bakanlığı ilgili birimleri ile Yargıtay Başkanlığı, Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu, TBB, Bankalararası Kart Merkezi, Kredi Kayıt Bürosu, Türkiye Cumhuriyet , Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği, çok sayıda kamu ve özel banka temsilcisi ile ilgili sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katılım sağlayarak görüş alışverişinde bulunmuş, konuyla ilgili aksiyon almak için iş birliği yapma yönünde anlaşmaya varmıştır. Diğer taraftan vatandaşlarımızın da bir ürüne veya kazanca dair arzu ve meraklarını uyandırmak suretiyle onları tuzağa düşürmek için sahte ya da kendilerine ait olmayan isim, adres, hesap bilgisi kullanan dolandırıcıların aramalarına, gönderdikleri e-posta, kısa mesaj gibi içeriklere, sosyal medya kanalları üzerinden aldıkları reklam ve mesajlara karşı daha temkinli olmaları gerekmektedir. Bu noktada özellikle kimlik, hesap bilgileri, kişiye özel şifre ya da parola gibi hassas bilgilerin paylaşılırken dikkatli olunması, gönderilen her bağlantının tıklanmaması, elektronik cihazların virüslere karşı korunması, aldatıcı tekliflere, özellikle de normalin dışında cazip olanlara karşı tedbiri elden bırakmaması gerekmektedir.”

‘6 AYDAN 1 YILA KADAR HAPİS CEZASI RİSKİ VAR’

Açıklamada, IBAN kiralama ilanlarının son dönemde popüler olan bir dolandırıcılık yöntemi olduğu belirtilerek, “Burada öncelikle dikkate alınması gereken husus, bir banka hesabının maddi menfaat karşılığında başka kişiler tarafından kullanılmasına izin vermenin 5549 sayılı ‘Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Kanunu’na göre suç teşkil ettiğidir. Buna göre, hesap sahibi, hesabının başkası tarafından kullanıldığını bankaya bildirmezse, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası riskiyle karşı karşıya kalabilecektir. Burada hesapta gerçekleşen işlemlerle ilgili sorumluluk doğrudan hesap sahibine aittir. Bu nedenle bu tür durumlarla karşılaşıldığında, ödeme dahil her türlü hesap işlemini gerçekleştirmeden önce kontrol etmek ve teyit etmek önemlidir. Tüketicilerimizin, ekonomik çıkarlarını, haklarını, satın aldıkları mal ve hizmetlerle ilgili güvenliğini ve sağlığını korumaya ilişkin faaliyetlerimiz hassasiyetle sürdürülmektedir. Bu doğrultuda; sosyal mühendislik dolandırıcılığından kaynaklanan mevcut ve potansiyel mağduriyetlerin ortadan kaldırılmasına yönelik uygulamalar hakkında inceleme ve değerlendirmeler de devam edecektir” ifadelerine yer verildi.

 

 

 

 

]]>
https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/iban-kiralayanlar-dikkat-dolandiricilarin-hedefinde-olabilirsiniz-bakanlik-harekete-gecti/feed/ 0
Kraliyet ailelerine özel tasarımlar yapıyor… Dünyada bu işi yapan tek Türk kadın! Fiyatları dudak uçuklatıyor, bir yıl bile bekleyenler var https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/kraliyet-ailelerine-ozel-tasarimlar-yapiyor-dunyada-bu-isi-yapan-tek-turk-kadin-fiyatlari-dudak-ucuklatiyor-bir-yil-bile-bekleyenler-var/ https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/kraliyet-ailelerine-ozel-tasarimlar-yapiyor-dunyada-bu-isi-yapan-tek-turk-kadin-fiyatlari-dudak-ucuklatiyor-bir-yil-bile-bekleyenler-var/#respond Wed, 10 Apr 2024 21:28:53 +0000 https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/?p=7565 Kadınların güzellik tutkularının en büyük yardımcılarından biridir takılar… Özellikle pırlanta takılar özel günlerde şık, dikkat çekici ve güzel görünmeye yardımcı olan en özel aksesuar olarak biliniyor. Son yıllarda pırlanta takılar dışında pek çok ürün de pırlantayla süsleniyor. 

Dünyada bir elin parmağını geçmeyecek kadar az sayıdaki girişimcinin bunda payı oldukça büyük… Onlardan biri de Sevgi Eren… Türkiye’de pırlanta eğitimi alan ve bir süre çalıştıktan sonra 10 yıl önce Dubai’ye yerleşen genç girişimci, kraliyet aileleri başta olmak üzere pırlanta tutkunu pek çok kişiye özel tasarımlar yapıyor.

‘HERKES PIRLANTA SATABİLİR AMA BEN HATIRA SATIYORUM’

Pırlantaya bakışının çok farklı olduğunu söyleyen Sevgi Eren, “Pırlantaya karşı hep bir ilgim vardı. 11 yıl önce Türkiye’de bu konu hakkında eğitim almaya karar verdim. O zamanlar bu eğitimler çok yaygın değildi. Daha sonra pırlanta özelinde kendimi daha da geliştirmek için Dubai’ye yerleştim. Dubai’de eğitimlerime devam ederken sektörün de içerisinde yer aldım. Şimdi ise sadece pırlanta değil sanat satıyorum diyebilirim” dedi.

Özel tasarım fikrinin ise alışılagelmişin dışına çıkmayı sevmesine bağlayan Eren, en büyük müşterilerinin Arap Yarımadası’ndaki kraliyet ailesi üyeleri olduğunu söyledi. 

Eren, “Önce aile ile buluşuyorum. Hayat hikâyelerini dinliyorum ve ona göre tasarımlar oluşturuyorum. Herkes pırlanta satabilir ama ben hatıra satıyorum. İnsanların torunlarına bile bırakabilecekleri bir miras ortaya çıkarıyorum” ifadelerini kullandı.

‘HESAP MAKİNESİNİ BİLE PIRLANTALAMAK İSTEYENLER VAR’

Çok ilginç isteklerle de karşılaştığını söyleyen Sevgi Eren, “Örneğin biri hesap makinası pırlantalamak istediğini söyledi, çok şaşırmıştım” dedi ve sözlerine şöyle devam etti:

“Bir gün bir kişi bana ulaştı ve hesap makinası pırlantalamak istediğini söyledi. “Ne yapacaksınız bunu?” diye sorduğumda ise ilginç bir hikâye ile karşılaştım. Bu beyefendi ticaretle uğraşan biri… Zamanında sektöre kendisine el uzatan bir büyüğünün ona verdiği hesap makinesiyle adım atmış. İşi onun yanında öğrenmiş ve hediye edilen hesap makinasına kendince özel anlamlar yüklemiş. Yani uğurlu olarak görmeye başlamış. Benden hesap makinasını daha özel hale getirmemi istedi. Üzerinde konuştuk ve altından pırlantalı hesap makinesi ortaya çıkardık.”

‘PARFÜM ŞİŞESİ BİLE PIRLANTALIYORUZ’

’Yakın zamanda golf topunu da pırlantaladığını söyleyen Sevgi Eren, “Golf topu kişinin dedesinden kalmaymış. Biraz uğraştığımız bir iş olmuştu ama ortaya güzel bir çalışma çıktı. Golf topu dışında pırlantadan futbol topu da tasarladım, motosiklet kaskı da yaptım. En çok da parfüm şişesi tasarımı isteniyor. Araplar, Arap yağından oluşan parfümü çok seviyorlar. Ben de bunu pırlanta şişesi içerisine tasarladım. Hem kolye olarak hem de parfüm olarak kullanıyorlar” dedi.

Fotoğraflar: Sevgi Eren

‘TABLOLARA İLGİ ÇOK FAZLA’

Dubai kralının tablosuna ilginin çok fazla olduğunu söyleyen Sevgi Eren, “Bu tablodan ne kadar yaptığımın sayısını hatırlamıyorum. Sıklıkla sipariş geliyor. Dubai halkı krallarına çok düşkün. Aşırı derecede seviyorlar. Sevgilerini göstermek için bu tablolardan alıp evlerinin baş köşelerine asıyorlar. Biraz da pahalı bu tablolar ama ona rağmen alıyorlar. Bir tablonun yapımı boyutuna göre değişiyor ama en az üç ay sürüyor. Bu tabloları partnerimle birlikte mikro pırlantalar ile çalışarak oluşturuyoruz” ifadelerini kullandı.

‘BİR SENE SONRASINI BEKLEYENLER VAR’

İlk başlarda tasarımlarının bu kadar talep göreceğini düşünmediğinin altını çizen Eren, “Şimdilerde bir sene sonrası bekleyenler bile var. Tabloların fiyatları da genel olarak 5-6 milyon arasında değişiyor. Diğer ürünler de 200-300 bin liradan başlayıp tasarıma göre milyonları buluyor” dedi.

]]>
https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/kraliyet-ailelerine-ozel-tasarimlar-yapiyor-dunyada-bu-isi-yapan-tek-turk-kadin-fiyatlari-dudak-ucuklatiyor-bir-yil-bile-bekleyenler-var/feed/ 0
Binlerce yıllık soru iki bilim insanı sayesinde yanıt buldu ama bugün onları neredeyse hiç kimse hatırlamıyor… Halbuki ölümü bile göze almışlardı https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/binlerce-yillik-soru-iki-bilim-insani-sayesinde-yanit-buldu-ama-bugun-onlari-neredeyse-hic-kimse-hatirlamiyor-halbuki-olumu-bile-goze-almislardi/ https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/binlerce-yillik-soru-iki-bilim-insani-sayesinde-yanit-buldu-ama-bugun-onlari-neredeyse-hic-kimse-hatirlamiyor-halbuki-olumu-bile-goze-almislardi/#respond Sun, 11 Feb 2024 09:06:16 +0000 https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/?p=4229 Takvimler 1673 yılının Mayıs ayını gösterirken Fransız Guyanası’nın yağmur ormanlarının derinliklerinde bir bilim insanı hayatını kaybetti. Tarihçilerin sadece ilk adıyla Meurisse olarak tanıdıkları bu bilim insanı belki hastalıktan ölmüş belki de elim bir kazaya kurban gitmişti. Ölümünün arka planında neler yaşandığı asla tam olarak bilinemedi.

Meurisse öldüğünde yanında sadece ortağı olan astronom Jean Richer vardı. Ancak o esnada Richer de hastalığın pençesinde yaşam mücadelesi veriyordu.

İkili bir yıl önce özel bir görev için, 7.000 kilometre uzakta Paris’te bulunan Fransa Bilimler Akademisi’nden Güney Amerika’nın kuzeydoğu sahilinde bulunan Cayenne şehrine gönderilmişti. Görevlendirmeyi yapan kişi ünlü gökbilimci Giovanni Cassini’ydi. Cassini’nin bu iki meslektaşından istediği şey, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin hesaplanmasını sağlayacak ölçümler yapmalarıydı.

İNSANLAR EN BAŞINDAN BERİ AYNI SORUYU SORUYOR

İnsanlar Dünya üzerinde var olduklarından bu yana kafalarını göğe kaldırdıklarında gördükleri Güneş’in ne kadar uzakta olduğunu hep merak etti. Antik dönemde yaşayan Eratosthenes ve Batlamyus gibi bilim insanları, birbirinden çok uzak tahminler yapsalar da gerçek sayıya ulaşabilen hiç olmadı.

1670’li yıllara gelindiğinde, Cassini, yeni geliştirilen astronomi aletlerinin de yardımıyla “Güneş ne kadar uzakta?” sorusuna kesin bir yanıt bulmaya kararlıydı. Paris Gözlemevi’nin ikinci katını kendine mesken tutan Cassini, sürekli bu soru üzerinde çalışıyordu.

‘Giovanni Domenico Cassini: A Modern Astronomer in the 17th Century’ (Giovanni Domenico Cassini: 17’nci Yüzyılda Modern Bir Gökbilimci) kitabının yazarı Gabriella Bernardi, National Geographic’e yaptığı açıklamada, “Hiçbir hobisi yoktu. Günlüğüne baktığımızda karşımıza kendini tamamen işine adamış bir adam çıkıyor” ifadelerini kullandı.

Aslına bakılırsa Richer ve Meurisse’in Fransız Guyanası’na yaptığı yolculuk ne ilk ne de tekti. Cassini, bu şekilde birçok gezi organize etmişti. Richer ve Meurisse, iki yıl önce de enlemleri ve gelgit genliğini ölçmek için Kuzey Amerika’nın kuzeydoğusuna gitmişti. Fransız bilim insanları ilerleyen zamanda Senegal ve Ekvador’da da araştırma gezileri yaptı.

Ancak Cayenne’e yapılan gezide toplanan verilerle Cassini’nin matematik zekâsı bir araya gelince Dünya ile Güneş’in arasındaki mesafe ilk kez isabetli bir biçimde hesaplandı.

14‘üncü Louis Fransa Bilimler Akademisi’nin açılışında

TİCARET YOLLARINI BİLİM İÇİN KULLANACAKLARDI

11 Ocak 1667 günü yani Fransız Guyanası’na düzenlenen geziden 5 yıl önce, gökbilimci Adrien Auzout, Paris’te Bibliothèque du Roi’nın (Kral Kütüphanesi) toplantı salonunda bir konuşma yapıyor, kendisini dinleyen perukalı adamlara oldukça cesur bir araştırma programının ayrıntılarını anlatıyordu.

McGill Üniversitesi’nden tarihçi Nicholas Dew, “Akademinin kuruluş aşamasında bile astronomi gezileri yapmayı planlıyorlardı. Bu planları yapan kişi Auzout’ydu. Sömürgelere giden ticaret yollarını kullanarak gözlemcileri dünyanın dört bir yanına gönderip astronomi gözlemleri yaptırma vizyonuna sahipti” dedi.

Auzout’nun planı oldukça kapsamlıydı. Gezegenlerin ve Güneş’in uzaklığının ölçülmesi gibi problemlerde doğru hesap yapabilmek için Paris ve Amerika ya da Afrika gibi çok uzak iki noktadan ölçüm yapılması gerektiğini biliyordu. Örneğin bilim insanlarının Doğu Hindistan Şirketi’nin tesis kuracağı Madagaskar’a gönderilmesi gerektiğini, ülkenin Ekvator’a yakınlığı sayesinde kritik ölçümler yapılabileceğini savunuyordu.

O dönemde Paris, hem ticaretin hem de entelektüel faaliyetlerin merkezi konumundaydı. Önemli zanaatkârlar da burada yaşıyordu. Dahası şehrin dış mahallelerinde yeni bir rasathanenin inşaatı başlamıştı.

‘TARİHİ YAKINLAŞMA’ İÇİN ZAMAN DARALIYORDU

Auzout’nun konuşmasından iki yıl sonra Nisan 1669’da Cassini, Paris’e ayak bastı. Kral 14’üncü Louis kendisini şahsen davet etmişti.

Kısa süre içinde Fransa Bilimler Akademisi’nin en tanınmış kişilerinden biri haline gelen Cassini için Bernardi, “Paris’e gittiğinde 44 yaşındaydı. Bagajı astronomi araçlarıyla dolu bir bekârdı” dedi.

Akademi, Ekvator’a yapılacak gezi için hazırlıkları sürdürürken, bilim insanlarının odağı Madagaskar’dan Cayenne’e kaymıştı. Zira Fransa hakimiyetindeki bu yerleşim, Madagaskar’a kıyasla çok daha yakındı ve Akademi’nin dikkat çekici bir etkinlik düzenleyebilmek için zamanı sınırlıydı. 1672 yılının sonbaharında, Mars ve Dünya birbirlerine 15 yıldır hiç yaklaşmadıkları kadar yaklaşacaktı.

Cassini, bu dönemde Mars’ı net bir biçimde gözlemleyerek gezegenin ıraklık açısını (iki ayrı gözlem noktasından görülen konumlarındaki fark) ölçebileceğini anlamıştı. Bu kritik ölçüm sayesinde Dünya’nın Güneş’e olan mesafesi de hesaplanabilirdi. Bir başka deyişle Mars’ın Dünya’ya fazlasıyla yaklaşacak olması, kaçırılmaması gereken bir fırsattı.

ÖLÜMÜ BİLE GÖZE ALMIŞLARDI

Richer ve Meurisse, binlerce kilometre uzağa yapacakları yolculuk öncesi Cassini’yle günler boyunca çalıştı. İkisi de tehlikeli bir yolculuğa çıktıklarının farkındaydı. Ölümü bile göze almışlardı.

Dew, “Bu dönemde bu gemilere bindirilen herkes düşük statüye sahipti. Tehlikeli, korkutucu, uzun mesafe yolculukları düşük statüye sahip, düşük gelirli kişiler tarafından yapılırdı” dedi.

Richer ve Meurisse’in yolculuğunun ilk durağı Fransa’nın La Rochelle Limanı’ydı. Bilim insanları burada geçirdikleri üç ayı oktant, kuadrant, teleskop, sarkaçlı saat gibi cihazlarını ayarlayıp test etmekle geçirdi.

8 Şubat 1672 günü bir ticaret gemisiyle (muhtemelen Senegal’e giden boş bir köle gemisiyle) Cayenne’e doğru yola çıktılar. Yolculuk sırasında bir gece geminin güvertesinden gökyüzünü izleyen Richer, bir kuyruklu yıldızla ilgili notlar aldı.

Cassini, Richer’ye çeşitli görevler vermişti. Güney yıldızlarının konumlarını ölçmesi, gelgitlerin genişliğini ölçmesi ve şafak vaktinin süresini ölçmesi gerekiyordu. Jüpiter’in aylarıyla ilgili gözlem yapacak, Venüs, Mars ve Merkür’ün hareketleriyle ilgili detaylı notlar alacaktı. Dahası barometrik ölçümler yapmaları ve sıra dışı bitkileri ve hayvanları da gözden kaçırmamaları gerekiyordu.

ÇOK YANLIŞ ZAMANDA GİTTİKLERİNİ ANLADILAR

İkili 22 Nisan 1672’de Cayenne’e ayak bastı.

Bir yanında Mahury Halici diğer yanında Cayenne Irmağı’yla Cayenne, yılda iki üç geminin ancak uğradığı, Guyana’nın geri kalanından kopuk bir ada konumundaydı.

Gemiden inen ikili, buraya gelmek için yılın en kötü zamanını seçtiklerini fark etti. Muson mevsimine denk geldikleri için hava çok nemliydi. Sivrisinekler etraflarında bulut gibi uçuyordu. Sürekli yağan yağmur nedeniyle ırmak sık sık taşıyor ancak boğucu sıcaklık bir türlü aman vermiyordu.

Cayenne’in doğası Richer ve Meurisse’in alışık olduğu Paris’ten çok farkıydı. Hayatları boyunca görmedikleri bitki ve hayvanlarla karşılaşıyor detaylı notlar alıyorlardı. Ancak bu notların çok büyük bir kısmı zaman içinde kayboldu.

Cayenne’e iner inmez Richer, ormanın içinde bir gözlemevi inşa etmek için en doğru noktayı aramaya başlamıştı. Birkaç hafta içinde aradıkları noktayı bulan ikili, Cayenne yerlilerinin desteğiyle dallardan, ağaç kabuklarından ve palmiye yapraklarından oluşan çatısı delik bir bina inşa etti.

EN BÜYÜK ENGEL YAĞMURDU

Mayıs ortasında gözlemevinin inşaatı tamamlanmıştı. Richer’nin Kuzey Yıldızı’nın yüksekliğini hesapladığı ilk gözlem kaydının tarihi 14 Mayıs’tı. Zor bir görev için umut verici bir başlangıç olmuştu.

Ancak yağmur işlerini zorlaştırıyordu. Hava muhalefeti nedeniyle günler boyunca bir ölçüm bile yapamadıkları oluyordu. Sarkaçlı saatlerin içine giren karıncalar çarkların ve dişlilerin çalışmasını engellemiş, saatleri durdurmuştu.

Cayenne’de çeşitli av hayvanları, balıklar, muz, avokado, mango gibi lezzetli meyveler vardı ancak Richer ve Meurisse, yanlarında getirdikleri ve tadına alışkın oldukları işlenmiş et, kahve, peynir gibi gıdalarla besleniyordu. Bu stokları çok nadiren geçen gemilerden aldıkları erzakla takviye ediyorlardı. Posta da çok nadir geldiğinden Richer ve Meurisse Cayenne’de yalnız gibiydi.

TEK ÖLÇÜM YAPAN ONLAR DEĞİLDİ

Nihayet Ekim 1672’de yani tam Mars’ı gözleme zamanında yağmur mevsimi sona erdi. Richer sonraki birkaç haftayı bu gezegeni ve yakınlarındaki yıldızları ölçerek geçirdi. 7.000 kilometre uzakta Cassini ve Danimarkalı gökbilimci Ole Romer de aynı ölçümleri Paris Gözlemevi’nin penceresinden yapıyordu.

Öte yandan Kraliyet Bilimler Akademisi üyesi gökbilimci John Flamsteed de Londra’da Güneş’in uzaklığını hesaplamak için Mars’ın ıraklık açısını ölçmekteydi. Flamsteed, akşam erken saatte ve gece geç vakitte (yani Dünya biraz döndükten sonra) ölçümler yaparak hesaplama metodunu geliştirmişti. Nihai hesaplamaları Cassini’ninkiler kadar net olmasa da gerçeğe oldukça yakın olacaktı.

1673 yılının ilkbaharında Meurisse, sarı humma, sıtma, zatürre ya da ağır malnütrisyon nedeniyle hayatını kaybetti. Yapayalnız kalan Richer, devam edemeyecek kadar hastaydı. Akademi’ye götüreceği örnekler arıyordu. Yakaladığı bir timsahı zincire vurup geminin mahzenine hapsetmişti. Hastalığı nedeniyle çok zayıf bir durumda olan Richer, raporunun taslak metnini de yanına alıp 25 Mayıs 1673 günü Cayenne’den ayrıldı. Geri dönüş yolculuğunda timsah açlıktan ölürken Richer sağlığına kavuştu.

Giovanni Cassini

ÇOK AZ FARKLA HESAPLAR TUTTU

Richer’nin resmî raporu 1679 yılında yayımlandı. Onun topladığı verileri kullanan Cassini, hesaplarını yaptı ve 1684 yılında Güneş’in Dünya’dan yaklaşık 140 milyon kilometre uzakta olduğu sonucuna vardığı makalesini yayımladı. Gerçek mesafenin 150 milyon kilometre civarında olduğu düşünüldüğünde, Cassini’nin hesapları neredeyse tamamen tutmuştu.

Richer ve Meurisse’in yaptığı gezi ve Güneş Sistemi’nin akıllara durgunluk veren büyüklüğü, kısa süre içinde dilden dile yayılan bir bilgi haline geldi. Bunda bilimsel bilgileri roman diliyle anlatan Bernard le Bovier de Fontenelle’in eserleri büyük ilgi gördü. Artık astronomi gündelik sohbetlerin konusu haline gelmişti.

NEWTON’IN DA YOLUNU AÇTI AMA…

Richer’nin Cayenne’e yaptığı yolculuğun tek getirisi bu olmadı. Güney Amerika’dayken bir sarkacın boyunu ölçen Richer, bunu hassas saatleriyle karşılaştırdı ve bir tuhaflık fark etti. Sarkaç Cayenne’de Paris’e kıyasla daha hızlı sallanıyordu. Yani 1 saniyenin uzunluğu daha kısaydı.

Richer o sırada açıklayamamış olsa da bunun sebebi Ekvator’a yakın bölgelerde yer çekiminin Paris’in bulunduğu orta enlemlere kıyasla biraz daha zayıf olmasıydı. Richer’den 15 yıl sonra Isaac Newton, Paris’le Cayenne’in farkını açıklamayı başaracak, geliştirdiği yer çekimi teorilerine kanıt olarak Richer’nin ölçümlerini gösterecekti.

Ne var ki aradan geçen zamanda Richer büyük oranda unutulurken, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin doğru şekilde hesaplanması Cassini’nin zafer hanesine yazıldı. Richer de Fransa’ya döndükten sonra akademiden ayrılıp bir askeri mühendisin asistanı olarak çalışmaya başladı.

Nationa Geographic’in “How far away is the sun? They went on a perilous journey to find out” başlıklı haberinden derlenmiştir.

]]>
https://www.ulusalkanalhaber.com.tr/binlerce-yillik-soru-iki-bilim-insani-sayesinde-yanit-buldu-ama-bugun-onlari-neredeyse-hic-kimse-hatirlamiyor-halbuki-olumu-bile-goze-almislardi/feed/ 0