İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), 7 Ekim’de Hamas tarafından rehin alınan, 2’si kadın 4’ü erkek olmak üzere 6 kişinin cesedine ulaşıldığını duyurdu.

Cesetlerin “Carmel Gat, Eden Yerushalmi, Hersh Goldberg-Polin, Alexander Lobanov, Almog Sarusi ve Başçavuş Ori Danino’ya ait olduğu açıklandı.

ABD Başkanı Joe Biden, sosyal medya üzerinden yayınladığı başsağlığı mesajında cesedine ulaşılan Hersh Goldberg-Polin’in ABD vatandaşı olduğunu açıkladı.

“YIKILDIM VE ÖFKELENDİM”

ABD Başkanı Biden, yayınladığı mesajında şu ifadelere yer verdi:

“İsrail güçleri Refah kentinin altındaki bir tünelde Hamas tarafından tutulan altı rehinenin cesedini buldu. Hamas’ın bu acımasız teröristleri tarafından öldürülen rehinelerden birinin Hersh Goldberg-Polin adında bir Amerikan vatandaşı olduğunu teyit ettik.

Yıkılmış durumdayım ve öfkeliyim. Hersh, 7 Ekim’de İsrail’de barış için düzenlenen bir müzik festivaline katılırken vahşice saldırıya uğrayan masumlar arasındaydı. Hamas’ın vahşi katliamı sırasında arkadaşlarına ve yabancılara yardım ederken kolunu kaybetti.

“TARİF EDİLEMEYECEK DERİN BİR KEDER YAŞIYORUM”

Henüz 23 yaşındaydı. Dünyayı gezmeyi planlıyordu. Anne ve babası Jon ve Rachel’ı tanıdım. Akla hayale gelmeyecek şeylere katlanırken bile cesur, bilge ve kararlı davrandılar.

Oğullarının ve vicdansız koşullarda tutulan tüm rehinelerin amansız ve bastırılamaz savunucuları oldular. Onlara hayranım ve onlarla birlikte kelimelerin ifade edemeyeceği kadar derin bir keder yaşıyorum. Bu gece tüm Amerikalıların, tıpkı Jill ve benim gibi, onlara dua edeceğini biliyorum.

“HAMAS LİDERLERİ BU SUÇLARIN BEDELİNİ ÖDEYECEK”

Sevgili Hersh’ü onlara güvenli bir şekilde ulaştırmak için yorulmak bilmeden çalıştım ve onun ölüm haberiyle kalbim kırıldı. Bu trajik olduğu kadar kınanacak bir durum.

Hiç şüpheniz olmasın, Hamas liderleri bu suçların bedelini ödeyecek. Ve biz de kalan rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayacak bir anlaşma için gece gündüz çalışmaya devam edeceğiz.”

Haber Kaynağı: Demirören Haber Ajansı (DHA)

Haber Kaynak : ENSONHABER.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GAZZE KASABISÜREKLİ İŞGALİ ONAYLADI
İsrail Güvenlik Kabinesi, Mısır-Gazze Şeridi sınırındaki Philadelphi Koridoru’nda İsrail askerlerinin işgalinin devam etmesini onayladı. Philadelphi Koridoru’ndaki işgalin devam etmesi başta olmak üzere Gazze Kasabı Binyamin Netanyahu’nun olası mutabakat için getirdiği şartlar nedeniyle İsrail ile Hamas arasındaki müzakerelerin çıkmaza girdiği belirtiliyor.

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GÜNÜN EN ÖNEMLİ MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GÜNÜN EN ÖNEMLİ MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GÜNÜN EN ÖNEMLİ MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GÜNÜN EN ÖNEMLİ MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Miçotakis Hamas için ‘terör örgütü’ derken, Erdoğan birden fazla kez buna katılmadığını söyledi, Hamas’ı ‘direniş örgütü’ olarak tanımladı ve Türkiye’de 1000’e yakın Hamas mensubunun tedavi gördüğünü ifade etti.

Ankara’daki zirve ve Erdoğan’ın Hamas mesajı dünya basınında geniş yer buldu.

ABD merkezli Bloomberg ‘Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hamas’a verdiği desteğin altını çizerek, örgütün binden fazla üyesinin Türkiye’de tedavi gördüğünü söyledi’ dedi. İngiliz Telegraph haberinde şu ifadelere yer verdi;

‘Erdoğan, Türkiye’de 1000’den fazla Hamas üyesinin tedavi gördüğünü söyledi. Türkiye cumhurbaşkanı ayrıca Filistinli grubu terör örgütü olarak tanımlamanın ‘zalimce’ olacağını söyledi.’

İSRAİL BASINI: ERDOĞAN HAMAS’I SAVUNUYOR

Erdoğan’ın açıklamalarını İsrail basını da yakından takip etti. Jerusalem Post ‘Erdoğan Hamas’ı savunuyor, onların direniş savaşçısı olduğunu söylüyor’ dedi.

Times of Israel Erdoğan’ın Hamas’ı bir direniş hareketi olarak gördüğünü yinelediğine dikkat çekti. Haberde ‘Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis ile Ankara’da yaptığı görüşmenin ardından düzenlediği basın toplantısında konuşan Erdoğan, Yunanistan’ın Hamas’ı terör örgütü olarak görmesinden de üzüntü duyduğunu söyledi’ ifadesine yer verildi.

Al Arabiya da Erdoğan’ın Hamas mesajını öne çıkardı Suudi haber platformu ‘Erdoğan Hamas’ın bir direniş hareketi olduğu yönündeki tutumunu yineledi’ dedi.

‘Erdoğan NATO Müttefikini Hamas’tan Dolayı Eleştiriyor’ başlığını atan Hindustan Times, ‘Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hamas’ı açıkça desteklerken bir yandan da NATO üyesi bir lideri eleştirdi’ dedi.

Euronews ‘Liderler Yunanistan ve Türkiye ilişkilerini çözmek için bir araya geldi’ başlıklı haberinde ‘Yunanistan ve Türkiye liderleri, onlarca yıllık anlaşmazlıkları bir kenara bırakma çabalarının altını çizmeyi amaçlayan görüşmeler için Pazartesi günü bir araya geldi, ancak aynı zamanda İsrail-Hamas savaşıyla ilgili derin görüş ayrılıklarını da ortaya çıkardı’ dedi.

Katar merkezli Al Jazeera Ankara’daki zirveyi ‘Türk lider Erdoğan Yunanistan Başbakanı ile görüştü, ilişkilerde ‘çözülemeyen bir sorun’ görmüyor’ manşeti ile okurlarına duyurdu.

Voice of America‘nın manşeti ‘Bölgesel rakipler ilişkileri iyileştirmeye çalışırken Yunanistan başbakanı Türkiye’de’ oldu.

Çin merkezli Xinhua ‘Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Yunanistan Başbakanı ilişkilerdeki olumlu ivmenin sürdürüldüğünü vurguladı’ başlıklı haberinde ‘Türkiye cumhurbaşkanı, iki tarafın Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki sorunları ele alarak yapıcı bir diyalog yürüttüğünü ve ikili ticaret hacminin 10 milyar ABD doları olarak hedeflenmesi konusunda mutabakata vardığını söyledi’ ifadesine yer verdi.

Asharq al Awsat ‘Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan Pazar günü yaptığı açıklamada, Filistinli grup Hamas’ın ateşkes teklifini kabul etme hamlesinin ardından ABD ve Avrupa ülkelerinin İsrail’e Gazze’de ateşkesi kabul etmesi yönünde baskı yapmak için yeterince çaba göstermediğini söyledi’ dedi.

YUNAN BASINI: LİDERLER DİYALOG MASASINDA KALMAK İSTİYOR

Proto Thema zirve ile ilgili ‘Dün öğleden sonra Ankara’da Yunan ve Türk yetkililer arasında bolca gülümseme yaşandı. Bu karmaşık ikili ilişkinin zorlukları ve engelleri birdenbire ve sihirli bir şekilde ortadan kalkmış değil, ancak iki ülkenin bir yıldan fazla bir süredir bilinçli olarak mümkün olduğunca gerilimi düşürme ve iş birliği yolunu seçmiş olduğu görülüyor’ değerlendirmesinde bulundu.

Kathimerini Miçotakis’in mesajını öne çıkardı. Haberde ‘Başbakan Kyriakos Mitsotakis, Ankara ziyaretini ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmeyi anlatarak misafirperverliğinden dolayı teşekkür etti’ denildi.

In.gr ‘İki lider, 7 Aralık 2023’te Atina’da düzenlenen 5. Yüksek Düzeyli İş birliği Konseyi’nin sonuçlarını gözden geçirdi ve o tarihten bu yana Siyasi Diyalog’un temel direkleri olan Pozitif Gündem temelinde yapılan toplantılarda kaydedilen ilerlemeyi değerlendirdi’ dedi.

CNN Yunanistan zirvenin Washington’da memnuniyetle karşılandığını yazdı. Haberde ‘Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Kyriakos Mitsotakis’in Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ankara’da yaptığı görüşmenin ardından, ABD’nin Ege’de sükunetin korunmasını ve anlaşmazlıkların Uluslararası Hukuka uygun olarak çözülmesini teşvik ettiğini belirtti’ denildi.

Ethnos iki liderin görüşmeye devam etme kararlılığına vurgu yaptı ve fikir ayrılıklarına rağmen Kyriakos Mitsotakis ve Recep Tayyip Erdoğan diyalog masasında kalmamızı istediklerini gösterdiler ve bir sonraki randevularını şimdiden aldılar’ dedi.

YERALTINDA İŞBİRLİĞİ

Amerikan Washington Post gazetesine konuşan kaynaklara göre, ABD Başkanı Joe Biden ve üst düzey yardımcıları, İsrail’i, yüz binlerce Filistinlinin barındığı Refah’ta “daha sınırlı ve hedefe yönelik operasyonlar” düzenlemeye ikna etme umuduyla, son birkaç haftadır bu tür tekliflerde bulunuyor. İsrailli liderler, Hamas’ın tamamen ortadan kaldırılması için Refah’a girilmesi gerektiğini öne sürüyor. İsrail’in topyekûn işgalinin muazzam bir insani krize yol açacağından korkan ABD ise, Hamas liderlerinin saklandığı yeraltı tünellerini bulup İsrail’le istihbarat paylaşabilmek için Mısır’la işbirliği yapıyor.

TAHLİYEYE YARDIM TEKLİFİ

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken dün yaptığı açıklamada, İsrail’in Refah’taki sivilleri korumak için güvenilir bir planı olmadığını yinelerken, Amerikalı yetkililer, İsrail’e Refah’tan tahliye edilen Filistinliler için “çadırkentlerin ve gıda, su ve ilaç dağıtım sistemlerinin inşasına yardım etmeyi” de teklif etti. Büyük bir operasyona karar vermesi halinde, sivillerin güvenli tahliyesinin birkaç ay süreceğini bildirdi. İsrail ise çok daha kısa sürede “güvenli tahliyenin” mümkün olduğunda ısrar ediyor. Gazeteye konuşan kaynaklara göre, ABD hükümetinden çok sayıda uzman, İsrail ordusuna “Filistinlilerin tahliyesi için kaç çadır gerekeceğinden ne kadar suya ihtiyaç duyulacağına kadar” ayrıntılı tavsiyelerde bulunuyorlar. İsrail ise “800 bin kadar Filistinliyi tahliye etmeden Refah’a girmeyeceğine” dair ABD’ye güvence veriyor. Ancak iki ülke, tahliyenin nasıl gerçekleşeceği konusunda anlaşmakta zorlanıyor.

KALIN, HAMAS HEYETİ İLE GÖRÜŞTÜ

Öte yandan MİT Başkanı İbrahim Kalın, Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye ve beraberindeki heyet ile dün Doha’da bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede Hamas’ın, İsrail ile yürütülen müzakere sürecinde Türkiye’nin girişimlerinden memnuniyet duyduğu belirtildi. Görüşmede müzakerelerdeki son durum, ateşkes girişimleri ve Filistin’e daha fazla insani yardımın ulaştırılmasına izin verilmesi konuları ele alındı.

BATI ATEŞKES TOPUNU HAMAS’A ATIYOR

İsrail ve Hamas arasında, arabulucu ABD ve Katar’ın eşliğinde süren müzakerelerin durma noktasına gelmesi sonucu Batı, ateşkese varılamamasıyla ilgili Hamas tarafını suçladı. ABD Başkanı Joe Biden, Washington’da katıldığı bir etkinlikte ateşkes görüşmelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Süreci yakından izlediklerini belirten ABD lideri “Eğer Hamas elindeki rehineleri, kadınları ve yaşlıları serbest bıraksa, hemen yarın ateşkes olurdu” dedi.

İngiltere hükümetinden de benzer bir açıklama geldi. Dışişleri Bakanı David Cameron, savaşın sona ermesinin yolunun rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayacak bir anlaşma olduğunu söyledi. İngiliz basınına konuşan Cameron, “Sorun şu ki, mesele Hamas’a dönüyor. Hamas’a yüzlerce mahkûmu İsrail hapishanelerinden serbest bırakacak, çatışmalara ara verecek bir anlaşma teklif edildi. Ancak onlar bu anlaşmayı kabul etmiyorlar” şeklinde konuştu.

Hamas’tan yapılan açıklamada ise Refah kentine saldıran ve sınır kapısını yardım geçişine kapatan İsrail’in ateşkese yanaşmadığı belirtildi. Biden’ın sözleri, Kahire’deki son müzakere turunda alınan sonuçlardan geri adım atmak olarak değerlendirildi. Associated Press’e konuşan Mısırlı bir yetkili, Refah saldırısı sebebiyle müzakerelerin yüksek risk altında olduğunu kaydetti.

BM: GÜNEYDE GIDA TÜKENİYOR

İsrail ordusunun “kısıtlı operasyonlara” devam ettiği güney Gazze’de, insani yardım ablukası yüzünden gıda tükenmek üzere. BM İnsani Yardım Ajansı’nın (OCHA) başkanı Georgios Petropoulos, yaklaşık 1.5 milyon Filistinlinin İsrail saldırılarından kaçıp sığındığı güneyde, yiyeceğin tükenmek üzere olduğunu açıkladı. Öte yandan Mısır medyasına göre, Kahire yönetimi Gazze’deki insani durumun felakete dönüşmesinden İsrail’in sorumlu olduğunu belirterek “Refah kapısından yardım geçişleri konusunda İsrail’le işbirliği yapmayı” reddetti. Yardımlar için kritik önemdeki Refah sınır kapısı 7 Mayıs’tan bu yana kapalı.

ARAP ÜLKELERİNDEN İSRAİL’İN ‘SAVAŞ SONRASI’ PLANINA RET

Suudi Arabistanlı medya kuruluşu Al-Arabiya’nın haberine göre Mısır ve Katar, İsrail’in “savaş sonrası Gazze Şeridi’ndeki sivil idareyi kontrol etme” önerisini reddetti. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de planı reddettiğini açıkladı. BAE Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah El Nahyan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu eleştirerek “Netanyahu’nun bizi Gazze Şeridi’nin sivil yönetimine katılmaya davet edecek hiçbir yasal yetkisi yok” dedi. El Nahyan, bölgede ancak “Filistin halkının bağımsızlığı için çabalayan bir Filistin hükümetini desteklemeye hazır olacaklarını” vurguladı.

Netanyahu hafta başında BAE, Suudi Arabistan ve diğer Arap ülkelerinin savaştan sonra bölgede sivil hükümet kurulmasına yardım edebileceğini söylemişti.

İsrail hükümeti, savaşın ardından Gazze’nin güvenlik kontrolünü sürdürmek niyetinde olduğunu belirtirken, ABD ve Arap ülkeleri Gazze’de kontrolün Ramallah merkezli Filistin Yönetimi’ne geçmesinden yana. ABD lideri Joe Biden, daha önce savaş sonrası Gazze’nin yönetimiyle ilgili, “bölgenin rehabilitasyonuna katkıda bulunmaya hazır olduğunu beyan eden Arap ülkeleriyle” çalıştıklarını açıklamıştı.

HANİYYE ARABULUCULARA İLETTİ

Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniyye, Katar ve Mısır’a, Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasına ilişkin önerilerini onayladığını bildirdi. Hamas’ın internet sayfasından yaptığı açıklamada, Haniyye’nin Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman El Sani ve Mısır İstihbarat Başkanı Abbas Kamil ile telefon görüşmesi yaptığını ve kendilerine ateşkes anlaşması ile ilgili sundukları önerileri Hamas Hareketi’nin onayladığını duyurdu.

İsrail’in ne yapacağı belirsizliğini korurken, İsrail Devlet Televizyonu KAN’a konuşan İsrailli bir yetkili, Hamas’ın onay verdiği Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşması önerisine ilişkin detayları beklediklerini belirterek, “Hamas’ın yanıtını inceleyeceklerini” söyledi. İsrailli yetkili ayrıca, “Hamas’ın neyi kabul ettiğini ve neyi kabul etmediğini anlamaya çalışacağız” dedi.

İSRAİL VE ABD: DEĞERLENDİRİYORUZ

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, konuya ilişkin açıklamasında, ateşkes teklifinin İsrail’in taleplerinden “çok uzak” olduğunu vurguladı ancak müzakereler için yine de heyet gönderileceğini söyledi.

ABD yönetiminden de Hamas’ın kararını değerlendirdiklerine dair açıklama yapıldı. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Matthew Miller, “Şu anda Hamas’ın bir yanıt verdiğini doğrulayabilirim. Bu yanıtı şu anda gözden geçiriyoruz ve bölgedeki ortaklarımızla tartışıyoruz” dedi.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik İletişim Danışmanı Kirby de günlük basın brifinginde, ABD olarak başından beri İsrail’in Refah’a bir kara saldırısı düzenlemesini desteklemediklerini ve bu pozisyonlarının bugün de geçerli olduğunu söyledi. Kirby, bölgeye bir kara operasyonunun çok sayıda sivilin hayatını riske atacağını ve bunu görmek istemediklerini vurguladı.

CIA DİREKTÖRÜ BÖLGEDE

Kahire’de devam eden ateşkes ve rehine takası müzakereleri, önceki gün Netanyahu’nun “Hamas’ın talepleri kabul edilemez” açıklamasıyla zora girmişti. İsrail hükümeti görüşmeleri çıkmaza sokanın Hamas olduğunu öne sürerken, Hamas ise Netanyahu’nun kişisel çıkarları yüzünden anlaşmadan kaçtığını belirtmişti.

Müzakerelerde arabuluculuk yapan CIA (Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatı) Direktörü William Burns de, tarafların görüşmelerin tıkandığı yönündeki açıklamalarına karşın son bir hamle olarak Netanyahu ile görüşmeye gitti. Mısır’da yapılan müzakerelere katıldıktan sonra Katar Başbakanı Muhammed El Sani ile acil bir toplantı yapmak üzere Doha’ya giden Burns’ün, Netanyahu ile baş başa görüşmesi bekleniyor.

Bu arada Ürdün Kralı II. Abdullah, dün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Joe Biden ile görüştü. Kral Abdullah Biden’dan, Refah’ta “yeni bir katliamı” durdurmak için İsrail’e müdahale etmesini istedi.

HAMAS HANGİ ŞARTLARI KABUL ETTİ

İsrailli bir yetkili, Hamas’ın kabul ettiği anlaşmanın, İsrail’in önerdiği ancak Mısır tarafından ‘yumuşatılmış’ olan bir anlaşma olduğunu ve bunun da Netanyahu hükümetinin kabul edemeyeceği unsurlar içerdiğini söylerken, üst düzey Mısırlı bir kaynak, İsrail ve Hamas arasındaki ateşkes anlaşmasının, esir takası ile gözaltındakiler, tutuklular ve insani ateşkes aşamalarından oluştuğunu belirtti. Hamas ve Mısırlı yetkililer, ateşkesin İsrail askerlerinin geri çekilmesi ve 1000 Filistinli esirin ve 30 İsrailli rehinenin karşılıklı serbest bırakılacağı bir dizi aşamayı içereceğini söylemişti. 

İSRAİL REFAH OPERASYONU İÇİN DÜĞMEYE BASTI

Hamas’ın ateşkesi kabul ettiğini açıklamasından birkaç saat önce İsrail, Refah’ta sivillerin tahliyesine başladı. İsrail ordusu Gazze geneline attığı broşürlerle halkı İsrail ve Mısır sınırlarına yaklaşmamaları konusunda uyardı. El Mavasi bölgesinde belirlenmiş insani bölgenin genişletildiği belirtilen broşürlerde, “Bu bölgede genişletilmiş insani yardım devam edecek. İsrail Silahlı Kuvvetleri sizi canlı kalkan olarak kullanan terör örgütleriyle mücadeleye devam edecek” denildi. Refah’ın doğusuna atılan broşürlerde ise ordunun “bölgedeki terör örgütlerine karşı aşırı güç kullanarak operasyon yapmak üzere olduğu” belirtilerek Filistinlilere “İsrail ve Mısır sınırlarına yaklaşmayın” uyarısı yapıldı. Akşam saatlerinde de İsrail Savaş Kabinesi’nin, Hamas’a esirler konusunda baskı yapılması amacıyla Refah’taki “operasyona” devam etme kararı aldığını duyurdu. İsrail Ordu Sözcüsü Daniel Hagari, Gazze Şeridi’ndeki saldırılardan kaçan yaklaşık 1,5 milyon kişinin sığındığı güneydeki Refah kentinde 50’den fazla yere hava saldırısı düzenlediklerini açıkladı.

FİLİSTİN KIZILAYI: BİNLERCE KİŞİ GÖÇ EDİYOR

Filistin Kızılayı, İsrail’in muhtemel kara saldırısı sebebiyle binlerce kişinin Refah’tan göç etmeye başladığını açıkladı. Filistin Kızılayı, Refah’ın Gazze’deki nüfusun yaklaşık yarısına ev sahipliği yaptığını hatırlatarak, “insani felaket” yaşanabileceği uyarısında bulundu.

‘NEREYE GİDECEĞİZ BİLMİYORUZ’

Fransız haber ajansı AFP muhabirleri, Refah’a sığınan çok sayıda Filistinlinin İsrail’in uyarıları sonrasında eşyalarını toplayıp ayrılmaya hazırlandığını bildirdi. Ancak yaklaşık 8 aydır savaşın pençesinde hayata tutunmaya çalışan Gazzeliler, bundan sonrasında ne yapacaklarını bilemez halde. AFP’ye konuşan Abdulrahman ebu Cezer (36), İsrail’in işaret ettiği bölgenin halihazırda yerinden edilmiş Gazzelilerle dolu olduğunu söyleyerek, “Orada yeterince alan yok. Nereye gideceğiz, ne yapacağız bilmiyoruz” sözleriyle çaresizliklerini ifade etti.

İsrail bombardımanı altındaki Gazze’de Ortodoks Araplar dün Aziz Porfirios kilisesinde Paskalya töreni yaptı.

HAMAS ISRARCI

ABD, Mısır ve Katarlı arabulucularla dün yeniden bir araya gelen Hamas heyeti arasındaki müzakerelerle ilgili medyaya önceki güne göre olumsuz sinyaller yansıdı. AFP’ye konuşan Hamas yetkilileri, İsrail’in nihai ateşkesle “savaşı sonlandıracak” bir anlaşmaya yanaşmadığını söyleyerek, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun “kişisel çıkarları” için ateşkes çabalarını “şahsen engellediğini” söyledi. Reuters haber ajansına konuşan bir başka Filistinli yetkili de Hamas heyetinin Kahire’ye “ne pahasına olursa olsun” anlaşmaya varmak için gelmediği sözleriyle, grubun kalıcı ateşkes talebi konusundaki pozisyonunun değişmediğini vurguladı. Filistinli kaynaklar, arabulucu ülkelerin İsrail’e tutumunu değiştirmesi için baskı yapmasını umduklarını kaydetti. Netanyahu’nun aşırı sağcı koalisyon ortakları Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich, Refah operasyonunun durdurulması halinde hükümetten çekileceklerini söylüyor.

‘KABUL EDEMEYİZ’

İsrail’den gelen açıklamalar Tel Aviv yönetiminin bu konuda geri adım atmayacağına işaret ediyor. Netanyahu, savaş kabinesine yaptığı konuşmada, “İsrail’in kalıcı ateşkes talebini kabul edemeyeceğini” söyledi. Netanyahu, “Hamas taburlarının sığınaklarından çıkıp Gazze’de kontrolü tekrar ele geçirdikleri, askeri altyapılarını yeniden kurdukları ve İsrail halkı için tehdit oluşturdukları bir durumu kabul etmeye hazır değiliz” ifadelerini kullandı. 

CIA DİREKTÖRÜ DOHA’DA

ABD Merkezi Haber Alma Teşkilatı (CIA) Direktörü William Burns’ün de, Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile görüşmek üzere dün Doha’ya gittiği, bugün ise İsrail’e giderek Binyamin Netanyahu ile görüşeceği kaydedildi.

İŞGAL TEHDİDİ

Kahire’deki ateşkes görüşmelerinin dün sona ermesinin ardından İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, Hamas’ın anlaşmaya varmak istemediğine dair göstergeler olduğunu iddia ederek, Refah kentini “çok yakında işgal edeceklerini” belirtti.

ASKER YAKINLARINDAN MEKTUP: ‘REFAH’A GİRMEYİN’

– İsrail-Hamas savaşının başlangıcından bu yana cephede yer alan çeşitli birliklerden İsrail askerlerinin yakınları, İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant ve Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi’ye “ordunun Refah’a girmemesini” talep eden bir mektup gönderdi. 600’den fazla kişinin imzaladığı mektubun geçen hafta savaş kabinesi üyeleri Benny Gantz ve Gadi Eisenkot’a iletildiği aktarıldı. “Refah’a girmek askerlerimiz için bir ölüm tuzağından başka bir şey olamaz” denilen mektupta, “Aylardır Refah’a gireceğinizi duyurup uyarıda bulunurken, Hamas’ın oradaki birliklere zarar vermeye hazırlandığı kesin” ifadeleri kullanıldı. Asker yakınları İsrailli yetkililere, “Ne yazık ki artık size güvenmiyoruz” derken, ayrıca askerlerin hayatlarını ilgilendiren bazı kararların saha gerçekleri değil siyasi amaçlarla alındığını savundu.

Öte yandan Gazze Şeridi’nde ateşkes, esir takası anlaşması ve Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin istifası talebiyle gösteriler dün de ülke genelinde devam etti. Netanyahu’nun Kayserya kentindeki şahsi konutunun çevresinde de binden fazla gösterici toplandı. İsrail bayrakları, düdükler ve davullarla seslerini duyurmaya çalışan göstericiler, “Sen baştasın, sen suçlusun!” sloganları atarak hükümetin istifasını ve erken seçim talep etti.

Gösterilerde İngilizce başbakan anlamına gelen “Prime Minister” kelimesine atıfta bulunarak “Crime Minister” (Suç Bakanı) pankartı açıldı.

Gazze’de ateşkes sağlanması ve rehinelerin serbest bırakılması için yapılan görüşmeler Mısır’ın başkenti Kahire’de Cumartesi günü yeniden başladı. Hamas heyeti arabulucularla görüştü.

Hamas yeni bir gelişme olmadığını söyledi ancak Pazar günü “yeni bir turun başlayacağını” duyurdu.

Mısır ve Katar’ın arabuluculuğunda Kahire’de uzun süredir devam eden ateşkes görüşmeleri, rehinelerin serbest bırakılması karşılığında İsrail’in de Gazze’ye yönelik saldırılarını durdurmasını amaçlıyor.

Ancak müzakerelerdeki ana anlaşmazlık noktasının anlaşmanın geçici mi yoksa kalıcı mı olacağı yönünde olduğu görülüyor.

Müzakerelerde Hamas’ın Gazze’de tuttuğu İsrailli rehinelerin serbest bırakılması sırasında İsrail’in saldırılarına 40 gün ara vermesi ve İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinli mahkumların da serbest bırakılmasına yönelik detaylar tartışılıyor.

Hamas lideri İsmail Haniye’nin danışmanlarından birisi, grubun son öneriye “tam bir ciddiyetle” baktığını söyledi.

Ancak danışman, herhangi bir anlaşmanın İsrail’in Gazze’den çekilmesini ve savaşın tamamen sona ermesini açıkça içermesi gerektiği yönündeki talebini tekrarladı.

İsrail Diaspora İşleri Bakanı Amichai Chikli ise BBC’ye yaptığı değerlendirmede savaşın “Hamas ortadan kaldırılana kadar” devam edeceğini söyledi.

Chikli, “Savaşı sona erdirmeyi ya da Refah’ta geniş çaplı bir operasyondan vazgeçmeyi içeren bir anlaşmayı kabul etme seçeneğimiz yok” diye konuştu.

Cumartesi günü yerel basına konuşan ve ismini vermek istemeyen bir İsrail hükümet yetkilisi, “rehinelerin serbest bırakılmasına yönelik bir anlaşmanın parçası olarak İsrail’in savaşı sona erdirmeyi hiçbir koşulda kabul etmeyeceğini” belirtti.

Yetkili isim, “İsrail ordusu, esirlerimizin serbest bırakılması için geçici bir ara verilse de verilmese de, Refah’a girecek ve orada kalan Hamas merkezlerini yok edecek” dedi.

İsrail hükümeti şimdi ise Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentine yönelik saldırı hazırlığında. İsrail saldırılarının başlamasının ardından Gazze’nin kuzey ve orta kesimlerinden yaklaşık 1,4 milyon insan bu bölgeye kaçtı. İsrail Başbakanı Netanyahu ise Refah’a yönelik uzun zaman önce söz verdiği saldırıyı başlatması için aşırı sağcı koalisyonundan gelen baskılarla karşı karşıya.

İsrail’in en büyük diplomatik ve askeri müttefiki ABD ise önemli sivil kayıplara neden olabilecek yeni bir saldırıyı desteklemek konusunda isteksiz. Washington evlerinden edilmiş Filistinlileri korumaya yönelik bir plan görmek konusunda ısrarcı.

Cumartesi günü İsrail’dei gösterilerde ise binlerce kişi Gazze’deki İsrailli rehinelerin ülkelerine geri getirilmesi talebi için bir araya geldi.

İsrailli gösterici Natalie Eldor, “Tüm rehineleri geri getirmeliyiz, canlı olanları da ölü olanları da. Onları geri getirmeliyiz. Bu hükümeti değiştirmeliyiz” dedi.

Tel Aviv’deki Kirya askeri üssünde toplanan göstericilerin bazıları başbakanı önerilen ateşkesi baltalamakla suçlarken, diğerleri savaşın sona erdirilmesi çağrısında bulundu.

Ateşkes görüşmeleri aylardır bir ilerleme kaydedilmeden devam ediyor ve Kasım sonundan bu yana çatışmalarda bir duraklama söz konusu olmadı, herhangi bir rehine de serbest bırakılmadı.

İsrail savaş kabinesinin bir üyesi olan Benny Gantz, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, “Taslağa resmi bir yanıt henüz alınmadı. Kabul edildiğinde kabine toplanacak ve bunu tartışacak” dedi.

Gantz, “O zamana kadar ‘siyasi kaynaklara’ ve tüm karar alıcılara resmi gelişmeleri beklemelerini, sakin davranmalarını ve siyasi nedenlerle histeriye kapılmamalarını tavsiye ediyorum” diye konuştu.

BBC’ye konuşan ve görüşmelerin son turundaki gelişmelerden haberdar bir kaynak, müzakerelerin hala karmaşık bir halde olduğunu ve herhangi bir ilerlemenin birkaç gün sürebileceğini söyledi.

Öte yandan, Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı Başkanı Cindy McCain, Gazze’nin kuzeyinde şu anda “tam anlamıyla bir kıtlık” yaşandığı uyarısında bulundu.

ABD medyasına bir röportaj veren McCain, bölgedeki felaketin güneye doğru yayıldığı konusunda uyardı ve “Bizim sürekli olarak istediğimiz şey ateşkes ve bölgeye güvenli bir şekilde girebilmek için sınırsız erişimin sağlanması” dedi.

Hamas 7 Ekim’de İsrail’e yönelik saldırılarında 1200 kişiyi öldürmüş, 250 civarında insanı da rehin almıştı.

İsrail ise bunun hemen ardından Gazze Şeridi’ne yönelik çok büyük bir yıkıma sahne olan saldırılarında çoğunluğu kadınlar ve çocuklar olmak üzere 30 binden fazla Filistinliyi öldürmüştü.

Gazze’de ateşkes müzakareleri sürerken İsrail saldırılarına devam ediyor. Aileler ölen evlatlarının üzerinde gözyaşı döküyor.

TOP HAMAS’TAYDI

İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron’ın 40 gün, çeşitli kaynakların da iki aşamada 13 haftadan oluştuğunu ifade ettiği anlaşma önceki gün arabulucu ülkeler Mısır ve Katar tarafında Kahire’de Hamas’a iletildi. 3 haftalık ateşkesin uygulanacağı ilk aşamada 33 İsrailli rehineye karşı yüzlerce Filistinli mahkûmun serbest bırakılması bekleniyor. 10 haftalık ikinci ateşkes aşamasında rehine ve mahkûm takasının sürmesi öngörülüyor. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken “İsrail açısından olağanüstü derecede cömert” olarak nitelendirmiş ve “karar verme sırası Hamas’ta” diyerek sorumluluğu Filistinli gruba yüklemişti. Pazartesi günü taslakta “büyük bir sorun görmediklerini” bildiren Hamas heyeti dün Mısır’ı terk ederken, grubun teklife yazılı yanıt vereceği belirtildi. Ancak kısa süre sonra İsrail Başbakanı Netanyahu’dan sert bir Refah çıkışı geldi.

‘NE OLURSA OLSUN’

Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada rehine yakınlarıyla bir araya gelen İsrail Başbakanı’nın, ailelere, “ateşkes anlaşması olsa da olmasa da Refah’a girileceğini” söylediği aktarıldı. Netanyahu’nun, “Hedeflerimize ulaşmadan savaşı durdurma fikri söz konusu değil. Mutlak zafere ulaşmak için anlaşma olsa da olmasa da Refah’a girerek oradaki Hamas birliklerini dağıtacağız” ifadelerini kullandığı bildirildi. Ayrıca İsrail medyasında, İsrail ordusu tanklarının Gazze Şeridi hattına dizildiği ve Refah’a harekâtın başlaması için emir beklediği yönünde haberler çıktı. 48 ila 72 saat içerisinde bir ateşkes anlaşması olmadığı takdirde İsrail ordusunun harekete geçeceği iddia edilen haberlerde, Refah kentinin yanı sıra Gazze’nin merkezindeki bazı mülteci kamplarının da hedef alınacağı belirtildi. Öte yandan Beyaz Saray Ulusal Güvenlik İletişim Danışmanı John Kirby de dün “Refah’ta kapsamlı kara operasyonu görmek istemiyoruz. Oraya sığınmış olan 1,5 milyon insanın güvenlik ve emniyetini göz önünde bulundurmayan bir operasyon görmek istemiyoruz” değerlendirmesini yaptı.

SORUN KALICI ATEŞKES

Hamas, uzun süredir rehinelerin serbest bırakılması için kalıcı ateşkes talebinden geri adım atmıyor. İsrail tarafı ise Hamas’ın diğer talepleri olan yerinden edilen Filistinlilerin Gazze’nin kuzeyine dönüşü ve üst düzey Filistinli mahkûmların serbest bırakılması konularında taviz verse de savaşı bitirmeye yanaşmıyor. İsrail, “Hamas tehdidinin ortadan kaldırılmasını” temel hedefi olarak görüyor. Hafta sonu AP ajansına röportaj veren üst düzey Hamas yetkilisi Halil el-Hayya, “Savaşın biteceği garantisini almazsak rehineleri neden bırakalım” sözleriyle grubun bu konudaki pozisyonunu ifade etmişti.

İSRAİL POLİSİNDEN REHİNE YAKINLARINA SERT MÜDAHALE

7 Ekim saldırıları sırasında Hamas’ın kaçırdığı ve o tarihten bu yana Gazze Şeridi’nde bulunan İsrailli rehinelerin aileleri ve onların destekçileri önceki gece başkent Tel Aviv’de gösteri düzenledi. “Refah bekleyebilir, rehineler bekleyemez” yazılı dövizler taşıyan binlerce protestocu, rehineler için anlaşma yapılmasını talep etti. Binyamin Netanyahu’nun partisi Likud’un genel merkez binası önüne yürüyen göstericilere polis tazyikli suyla ve coplarla müdahale etti. İsrail polisi 5 kişinin gözaltına alındığını açıklarken, göstericilerin havai fişeklerle güvenlik güçlerine saldırdığını duyurdu. Öte yandan İsrail medyasına konuşan protestocu rehine yakınları emniyetin açıklamasının “yalan” olduğunu savunarak, polislerin orantısız güç kullandığını iddia etti. İsrail’de 7 Ekim’den bu yana rehinelerin bırakılması talebiyle kalabalık protesto gösterileri düzenleniyor. Hamas’ın elinde şu an 130 rehine olduğu tahmin ediliyor.

DEĞİŞİM ŞANSI

Hamas’a iletilen son teklifi “İsrail açısından olağanüstü derecede cömert” olarak nitelendiren ABD’li Bakan, grubun kararını “hızlı bir şekilde vermesi gerektiğini” belirterek, “Doğru karar vereceklerinden umutluyum” ifadelerini kullandı. Olası bir ateşkes anlaşmasıyla sahadaki “dinamiklerde temelden bir değişim” olabileceğini kaydeden Blinken, bölgedeki insani yardımların arttırılması için ise bir ateşkese ulaşılmasını beklememeleri gerektiğini söyledi. Blinken ile aynı etkinlikte konuşan Mısır Dışişleri Bakanı Semih Şükri de Blinken’ın açıklamalarına pararlel şekilde, Hamas’a sunulan teklifin “her iki tarafın da pozisyonlarını göz önünde bulundurduğunu” ifade ederek, anlaşma sağlanmasından “umutlu” olduğunu söyledi.

NORMALLEŞME TEMASLARI

ABD’nin Riyad ve Tel Aviv arasında normalleşmeyi sağlamak üzere yaptığı temaslara da değinen Blinken, Washington yönetiminin Suudi Arabistan’a vereceği güvenlik garantilerinden oluşan paketin neredeyse tamamlandığını söyledi. Blinken, “Ancak bundan sonra normalleşmenin sağlanabilmesi için Gazze’de sükunetin sağlanması ve Filistin devletinin kuruluşu için güvenilir bir yol gerekiyor” ifadelerini kullanırken, aynı etkinlikte konuşan Suudi mevkidaşı Faysal bin Ferhan da ABD-Suudi mutabakatının “çok yakın” olduğunu belirtti. Washington yönetimi Riyad ve Tel Aviv arasında normalleşmeyi sağlayabilmek için Suudi Arabistan’a askeri ittifak tarzı güvenlik garantileri sunmayı planlıyor. Buna karşı İsrail’den bağımsız Filistin devletinin kurulmasına onay vermesini istiyor.

‘GÜVENİLİR PLAN YOK’

Blinken’ın konuşmasında değindiği bir diğer konu ise İsrail’in Refah kentine yönelik olası operasyonuydu. İsrail, ABD’nin kentteki yaklaşık 1.5 milyon yerinden edilmiş Filistinli sivilin zarar göreceği gerekçesiyle karşı çıktığı operasyonun hazırlıklarını sürdürüyor. İsrailli yetkililerden sivillerin tahliyesi için planlama yapıldığı yönünde açıklamalar gelse de Blinken dün “Henüz sivillerin etkili bir şekilde korunacağı güvenini veren bir plan göremedik” dedi.

YENİ PLANDA NELER VAR

ABD’li Bakan Blinken’ın “İsrail açısından oldukça cömert” diye nitelediği ateşkes anlaşması taslağı dün Kahire’ye giden Hamas heyeti tarafından Mısır ve Katarlı yetkililerle masaya yatırıldı. AFP’ye açıklamada bulunan üst düzey Hamas yetkilisi anlaşma detaylarıyla ilgili “ciddi bir sorun olmadığını” ve İsrail’in engeller çıkarmaması halinde atmosferin olumlu göründüğünü ifade etti.

KALICI BARIŞ İHTİMALİ

Amerikan Axios haber sitesine konuşan İsrailli kaynaklar da savaşın başından bu yana ilk kez Tel Aviv yönetiminin “kalıcı barışın tesisi” için görüşmelere açık olduğunu aktardı. Hamas sürecin başından bu yana kalıcı ateşkes, İsrail güçlerinin Gazze’den tamamen çekilmesi ve yerinden edilmiş Filistinlilerin Gazze’nin kuzeyine dönüşü şartlarından taviz vermezken, yeni anlaşmanın her iki tarafa da tavizler vermeye ve uzun süreli barış için görüşme zemini oluşturmaya uygun olduğu belirtiliyor.

TAKAS VE ATEŞKES

– Mısır basınına göre iki aşamalı anlaşmada öncelikle 3 haftalık bir ateşkes ve 30 İsrailli esirin serbest bırakılması öngörülüyor. İsrail ise sayıları henüz kesinleşmeyen Filistinli mahkûmları serbest bırakacak.

– İkinci aşamada 10 haftalık bir ateşkes ve tarafların müzakere edilecek daha geniş bir esir takasını uygulaması öngörülüyor. Ayrıca en az 300 bin Filistinlinin Gazze’nin orta ve kuzey kesimlerine dönüşü planlanıyor.

FİDAN VE BLİNKEN GAZZE’Yİ GÖRÜŞTÜ  

İSLAM İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Arap Birliği’nin Gazze’deki katliamın sona erdirilmesi ve kalıcı barışın sağlanması amacıyla oluşturduğu Temas Grubu, Riyad’da toplandı. Yoğun bir diplomasi trafiği yürüten Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, toplantının ikinci gününde de mevkidaşlarıyla temaslarda bulundu. Fidan, Malezya Başbakanı Enver İbrahim ve ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile görüştü. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre Fidan, görüşmede ABD’li mevkidaşına Gazze’deki katliamın bir an önce sona ermesi gerektiği; kalıcı ateşkes ve insani yardımların Gazze’ye ulaşması için İsrail üzerinde baskı kurulması gerektiğini vurguladı. 

Bilgi notu: İsrail ve Hamas arasında kasım ayında 7 günlük ateşkes gerçekleşmişti. Hamas 81 İsrailli rehineyi İsrail 240 Filistinli mahkûmu serbest bırakmıştı. Hamas’ın elinde 130 rehine olduğu sanılıyor.

FAZLA MI ‘İYİMSER’

Biden’ın sözlerinin ardından İsrail ve Hamas arasındaki müzakerelerde başrolü üstelenen Katar’dan açıklama geldi. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mecid El Ensari, “müzakerelerde büyük bir ilerleme kaydedilmediğini” belirtti. Ancak Katar’ın “iyimser olmaya devam ettiğini” kaydetti. Hamas sözcüsü Basem Naim, henüz resmi olarak “herhangi bir yeni teklif” almadığını ve süreçte aşılması gereken büyük boşluklar bulunduğunu belirtti. Amerikan CNN’e konuşan İsrailli yetkililer ise müzakere sürecinde gelişme yaşandığını kabul etse de “Biden’ın fazla iyimser yorumlar yaptığını” ifade etti. Bu arada Biden, programda, “Siyonist olmanız için Yahudi olmanıza gerek yok. Ben bir siyonistim, İsrail olmasaydı, dünyada tek bir Yahudi bile güvende olmazdı” ifadelerini kullandı.

AĞIR MAHKûMLAR BIRAKILACAK

Öte yandan İsrail medyası, bir heyetin anlaşma taslağını görüşmek üzere Katar’ın başkenti Doha’ya gittiğini bildirdi. Amerikan New York Times’a konuşan İsrailli yetkililere göre, Hamas’a anlaşmayı kabul etmesi için baskı yapmak isteyen İsrail hükümeti, Gazze’de rehin tutulan 15 İsrailli kadın askere karşılık “terörizmden hüküm giymiş Hamaslı mahkûmları bırakmayı” kabul etmeye hazır. Buna göre, beş İsrailli kadın asker için İsrail, “büyük saldırılardan sorumlu olduğuna inanılan üç ağır” mahkûmu serbest bırakacak. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce pek çok kez olası bir takas anlaşmasında, “yüksek profilli” Hamaslıların bırakılmasına karşı çıkmıştı. Ancak halihazırda büyük uluslararası baskı altında olan hükümetin, ramazan ayında da saldırıları sürdürmekten yana olmadığı değerlendiriliyor.

ÇADIR GİDECEK HASTANELER TAMİR EDİLECEK

* Haftalarca süren müzakarelerle Paris’te şekillenen anlaşma taslağına göre, 6 hafta sürmesi beklenen ve ramazan ayını kapsayan ateşkes sırasında kadın, çocuk ve yaşlı rehineler Filistinli mahkûmlarla takas edilecek.

* Hamas, kadınlar, 19 yaş altı çocuklar, 50 yaş üstü yaşlılar ve hastalar da dahil olmak üzere 40 İsrailli rehineyi serbest bırakacak. Karşılığında 400 Filistinli mahkûm, tekrar tutuklanmama sözü verilerek serbest bırakılacak.

* Bu sürede yerinden edilmiş Filistinli kadın, çocuk ve yaşlıların Gazze’nin kuzeyine dönüşüne izin verilecek. Ayrıca bölgeye günde 500 yardım kamyonu girecek ve binlerce çadır evsiz kalanlara teslim edilecek. Savaşta hasar görmüş fırın ve hastaneler de onarılacak.

YARDIMA HÜCUM

Ramazan ayı yaklaşırken Birleşmiş Milletler tarafından yayınlanan verilere göre, Gazze’ye gıda ve ilaç taşıyan kamyonların günlük ortalama sayısı sürekli azalıyor. Uluslararası kuruluşlar, bölgede açlığın kıtlık seviyesine ulaştığı uyarılarında bulunurken, 9 ile 21 Şubat arasında Gazze’ye yalnızca 57 yardım kamyonu girdi. Son olarak Ürdün ordusu, bölgeye havadan paraşütle insani yardım bıraktı. Yüzlerce Filistinli, un, süt, et gibi gıdaları içeren yardım paketlerini alabilmek için Akdeniz sahilinde toplandı. Bölgeden gelen görüntülerde Filistinlilerin denize düşen bazı paketleri almak için balıkçı tekneleriyle açıldığı görüldü.

NETANYAHU KENDİ DERDİNDE

7 Ekim Hamas saldırılarının ardından siyasi kariyerinin en büyük sınamasıyla karşı karşıya kalan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, karar verirken pamuk ipliğine bağlı iktidarını kurtarmayı düşünüyor. Netanyahu, Hamas’ın elindeki rehinelerin baskısı, aşırı sağcıların sürekli sarstığı kırılgan koalisyonu ve en büyük müttefiki ABD’nin artan ikazlarının arasında, kalıcı ateşkes ihtimalini kesin bir dille reddediyor. Hamas’ı yok etme ve “tam zafer” elde etme hedefleri ulaşılamaz olarak değerlendirilse de iç kamuoyu desteğini bu yolla geri kazanabileceğini uman Netanyahu, iktidarda kalabilmek için ateşkesi ve Gazze’nin geleceğini konuşma aşamasına geçmek istemiyor.

HAMAS BÖLÜNMÜŞ DURUMDA

Elinde kalan rehineleri savaşı durdurmak için en büyük koz olarak kullanan Hamas’ın lider kadrosu, ateşkes anlaşmasının kapsamı konusunda görüş ayrılığı yaşıyor. İsrail ordusuyla çatışmalardan bitkin düşen “askeri” kadro ile Katar’da bulunan siyasi kadronun öncelikleri çatışıyor. İsrail ordusu, 7 Ekim saldırısının sorumlu liderlerini yakalamak için Gazze’yi yerle bir ederken, bölge sorumlusu Yahya Sinvar ve beraberindekiler bir an önce anlaşmaya ulaşmak istiyor. Başta İsmail Haniye olmak üzere siyasi büro ise olası anlaşmayla binlerce Filistinli mahkûmun serbest bırakılması, Gazze’nin yeniden inşası ve İsrail’in bölgeden geri çekilmesi gibi ciddi kazanımların peşinde.

ABD KARAR VEREMİYOR

Tisdall’a göre, bir yandan İsrail’e sarsılmaz desteğini her fırsatta yineleyen, diğer yandan artan iç ve küresel kamuoyu baskısı yüzünden Netanyahu’yu durdurmaya çalışan ABD yönetimi ise Gazze’deki savaşı, Ortadoğu’da daha kapsamlı bir çözüme ulaşmak için fırsat olarak görüyor. Bir yandan “düşmanlıkların kalıcı şekilde sona ermesini” isterken, bir yandan da “kalıcı ateşkese” karşı çıkmaya devam ediyor. Washington’ın uzun vadeli pazarlığı, İsrail’in bölge ülkeleriyle ilişkilerini normalleştirmesi amacına kilitlenmiş durumda. Aralarındaki gerilim gittikçe artsa da ABD’nin nüfuzu, Netanyahu’ya açıktan karşı çıkmayı reddettiği sürece sınırlı kalıyor.

REHİNELERE KARŞILIK SİNVAR’A SÜRGÜN

Amerikan NBC haber sitesi, İsrail’in Gazze’de kalan 136 rehinenin tamamının serbest bırakılması karşılığında Hamas lideri Yahya Sinvar’ın Gazze Şeridi’nden ayrılmasına izin vermeye hazır olduğunu yazdı. Altı İsrailli yetkiliye dayandırılan habere göre, Hamas’a tüm rehinelerin salınması halinde, Sinvar’ın “Arafat gibi gitmesine” izin verilmesi teklifi sunulması gündemde. Bu hafta İsrail basınında ABD ve Tel Aviv’in “üst düzey Hamas üyelerinin sürgüne gönderilmesine ilişkin bir planı” görüştükleri yönünde haberler çıkmıştı. Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat, Tunus’a güvenli geçişi garanti edildikten sonra 1982’de Lübnan’ın başkenti Beyrut’tan ayrılmıştı.

FAALİYETLER DURABİLİR

UNRWA’nın X hesabından yapılan paylaşımda, “Gazze’de her gün, sadece ekmek ve su bulmak için mücadele günü” ifadesini kullandı. Gazze Şeridi’nde temiz suya erişimin bir ölüm kalım meselesi haline geldiğinin vurgulandığı açıklamada, sorunun çözülememesi halinde daha fazla insanın hastalık nedeniyle hayatını kaybedebileceği uyarısında bulunuldu. Kurum ayrıca yardımların sürmemesi halinde bölgedeki faaliyetlerini şubat sonrası durdurmak zorunda kalacağını duyurdu. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres daha önce UNRWA’nın Gazze’deki insani yardım çalışmalarının belkemiği olduğunu belirterek yardımlarını askıya alan ülkelere sürdürme çağrısı yapmıştı.

TEMİZ SU YOK

Amerikan CNN’in konuyla ilgili haberinde, bölgede neredeyse her çocuğun ishal olduğu ve yetersiz beslendiği bildirilirken, insanların çimenleri yediği ve temiz suya ulaşamadığı için kirli su içtiği aktarıldı. Yardım kamyonlarının az da olsa Gazze Şeridi’ne girdiği ancak insanların yardıma ulaşabilmek için birbiriyle yarıştığının anlatıldığı CNN’in haberinde, insanların soğukta yiyecek bulmak için saatlerce yürüdüğü ve İsrail saldırılarına maruz kalma riskiyle karşı karşıya olduğu aktarıldı.

‘AÇLIK BOMBADAN KÖTÜ’

Mısır sınırındaki Refah’ta hem İsrail’in saldırılarından korunmaya çalışan hem de yaşam mücadelesi veren 38 yaşındaki yedi çocuk annesi Hanadi Gamal Saed El Jamara, karınlarını kemiren açlıktan sadece uykuyla uzaklaştıklarını ifade etti. Yavaş yavaş öldüklerini söyleyen çaresiz anne, “Bence bombayla ölmek daha iyi, en azından şehit oluruz. Ama şimdi açlık ve susuzluktan ölüyoruz” diye konuştu. UNRWA’nın İletişim Sorumlusu Temara er-Rifai de her 2 bin kişiye bir duş kabini ve her 500 kişiye de bir tuvaletin düştüğü bilgisini paylaştı. UNRWA Genel Komiseri Philippe Lazzarini de yaptığı açıklamada, UNRWA’yı zayıflatmanın değil, güçlendirmenin zamanı olduğunu belirtti.

KATAR: ‘HAMAS ATEŞKESE ÖN ONAYI VERDİ’

 Katar Dışişleri Bakanlığı, İsrail-Hamas çatışmalarının 6 hafta süreyle durmasını ve esir takasını içeren ateşkes anlaşmasına Hamas’ın ‘ön onay’ verdiğini duyurdu. Fransa’nın başkenti Paris’te ABD’li ve Mısırlı yetkililerin katılımıyla hazırlanan anlaşmanın sonuç verdiğini açıklayan Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majed El-Ensari, İsrail tarafından onaylanan öneriye Hamas tarafından da ön onay geldiğini ve yanıt beklediklerini söyledi. “Önümüzde hala zorlu bir yol var” diyen El-Ensari, “İyimseriz çünkü her iki taraf da artık bir sonraki duraklamaya yol açacak öneri üzerinde anlaştı” dedi. Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Gazze’deki savaşın başlangıcından bu yana altıncı kez Ortadoğu’yu ziyaret etmeye hazırlanıyor. Haftasonu gerçekleştirilecek ziyaretlerin gündem maddeleri arasında Gazze’nin yeniden inşası, insani yardımın arttırılması ve esirlerin serbest bırakılması konularının bulunduğu belirtildi.

Bilgi notu: İsrail’in bazı UNRWA çalışanlarının 7 Ekim saldırılarına katıldığı iddiası sonrası aralarında ABD, İngiltere, Almanya ve Fransa’nın da bulunduğu çok sayıda ülke ajansa finansal yardımlarını durdurmuştu.

DEĞİŞİM ÇABASI

İsrail’in şu aşamada iki devletli çözüm ya da barış yerine savaşı öne çıkaran yaklaşımda ısrar etmesi AB’nin önündeki en önemli zorluklardan biri. Buna rağmen AB mevcut çatışma ortamının ötesine bakmakta kararlı. Şu ana kadar AB’nin iki taraf arasında barış sağlama ya da iki devletli çözüm konusunda elle tutulur bir etki sağladığını söylemek zor. Bununla birlikte gelinen aşamda mevcut dinamikleri değiştirme çabası net şekilde hissediliyor. Netanyahu iki devletli çözümü hiçbir zaman bir opsiyon olarak görmedi, yeni olan ise bu konuda giderek artan bir uluslararası baskının bulunması.

TEK ÇIKIŞ YOLU

AB, iki devletli çözümün tek çıkış yolu olduğu görüşünde. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell geçtiğimiz günlerde, “İsrail reddetmekte ısrar etse de uluslararası toplum tarafından yapılacak baskılarla iki devletli çözümün barış getireceğine inanıyoruz” dedi. Fransa Dışişleri Bakanı Stephane Sejourne, “Filistinlilerin egemenliğe ve devlet kurmaya hakkı var. Fransa, bu hedefe ulaşmak için verdiği taahhüde sadık kalacak” derken İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, iki devletin barış için tek çözüm olduğunun altını çizdi. İsrail’e baskı konusunda ihtiyatı elden bırakmayan Almanya da iki devletli çözümden yana.

Josep Borrell

Baskı sadece AB’yle sınırlı değil. İsrail’in en büyük destekçisi ABD iki devletli çözümün uzun vadeli istikrar için hayati olduğu görüşünde. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de önceki gün yaptığı açıklamada, “İsrailliler ve Filistinliler için iki devletli çözümün kabul edilmemesi ve Filistin halkının devlet olma hakkının reddedilmesinin kabul edilemez olduğunu” söyledi. Davos Ekonomik Forumu’nda da iki devletli çözüm neredeyse tüm siyasi liderler tarafından tekrarlandı.

ON MADDELİK PLAN

Borrell, İsrail-Filistin çatışmasına kapsamlı bir çözüm için on maddelik bir plan hazırladı. Yan yana yaşayan bağımsız bir Filistin ve İsrail planın odağında yer alıyor. Tarafların güçlü bir uluslararası müdahale olmaksızın yakın zamanda doğrudan barış müzakerelerine başlamalarının gerçekçi olmadığının vurgulandığı belgede, “Barış Hazırlık Konferansı” öneriliyor. Buna göre, AB, ABD, BM ve Mısır, Ürdün, Suudi Arabistan ve Arap Ligi’nin katılacağı konferansın bir yıl içinde barış planının çerçvesini tasarlaması ve olası barış görüşmelerinin temelini oluşturması tavsiye ediliyor. Barış Destekleme Paketi hazırlanması da güvenlik güvencelerinin önemine dikkat çekilen planın öne çıkan unsurları arasında yer alıyor.

ABD İSTİHBARATI: İSRAİL, HEDEFLERİNİN ÇOK GERİSİNDE KALDI

– İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıları sonucu hayatını kaybedenlerin sayısı 25 bin 105’e, yaralı sayısı 62 bin 681’e çıkarken, ABD istihbaratının tahminine göre İsrail ordusunun Hamas’ı yok etme hedefinin çok uzağında kaldığı iddia edildi. Amerikan Wall Street Journal gazetesinin ABD istihbarat kaynaklarına dayandırdığı habere göre, İsrail güçlerinin savaşın başladığı 7 Ekim’den bu yana Hamas savaşçılarının yüzde 20 ila 30’unu öldürdüğü tahmin ediliyor. Haberde, söz konusu sayının, İsrail’in Hamas’ı yok etme hedefinin şu ana kadar altında kaldığını ve Gazze Şeridi’nin büyük bir bölümünü harabeye çeviren aylar süren savaştan sonra dayanıklılığını gösterdiği ifade edildi. Askeri uzmanlar Hamas üyelerinin mevcut duruma ‘adapte olduğuna’ dikkat çekerken, hareketin hâlâ İsrail’i ve Gazze’deki İsrail güçlerini aylarca hedef almaya devam edecek yeterli mühimmata sahip olduğu belirtildi.

NETANYAHU: HAMAS’IN ÖNERİSİNİ REDDETTİK

– İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas’ın 16 sayfalık bir rapor yayınlamasının ardından yaptığı açıklamada, “Rehinelerimizin serbest bırakılması karşılığında Hamas, savaşın sona ermesini, güçlerimizin Gazze’den çekilmesini, tüm katillerin serbest bırakılmasını talep ediyor. Bunu kabul edersek, askerlerimiz boşuna ölmüş olacak. Bunu kabul edersek, vatandaşlarımızın güvenliğini garanti edemeyiz” şeklinde açıklama yaptı.

İSRAİL RESMEN ÜSTLENMEDİ

İsrail saldırıyı resmi olarak üstlenmese de suikastın arkasında olduğu şüphe götürmez bir gerçek olarak ifade ediliyor. İsrail ordu sözcüsü Daniel Hagari, Aruri’nin öldürülmesinin ardından yaptığı açıklamada saldırı ve savunma olarak her yerde en üst düzey hazırlık seviyesinde olduklarını vurgularken İsrail Başbakanı Netanyahu’nun sözcüsü Mark Regev de Aruri’nin uğradığı suikastın, Hizbullah’ı değil, Hamas’ı hedef aldığını belirtti. İsrail genelde bu tür saldırıları resmen üstlenmemeyi tercih eder.

Dün açıklama yapan Mossad Direktörü David Barnea ise Aruri suikastinin arkasında olduklarını söylemeden, “Her Arap anne şunu bilmelidir ki, eğer oğulları 7 Ekim katliamına ortak olduysa, kendi kanı kendi ellerindedir” diye konuştu. Barnea, İsrail’in bir savaşın ortasında olduğunu belirterek, “Mossad, tıpkı 50 yıl önce olduğu gibi, 7 Ekim’in arkasındaki isimlerle hesaplaşmasını yapmak zorunda” diye konuştu.

SUİKASTLARIN İLKİ İDDİASI

2011- 2015 yılları arasında bir dönem Türkiye’de yaşayan ve Hamas’ın askeri kanadı El Kassam Tugayları’nın kurucularından biri olarak gösterilen Aruri’nin öldürülmesinin, Gazze Şeridi’ndeki savaşın genişlemesine yol açabileceği belirtilirken ABD medyasında yer alan haberlerde ise Aruri suikastı, İsrail’in Hamas’ın yöneticilerini hedef alacağı suikastlar dizisinin ilk halkası olarak işaret edildi.

NETANYAHU TEHDİT ETMİŞTİ

Saldırıda Aruri’nin yanı sıra, Hamas’ın Kassam Tugayları komutanlarından Samir Fendi, uzun süredir Hamas ve Kassam Tugayları içerisinde çeşitli liderlik rollerinde bulunan Azzam El-Akra, Mahmud Zeki Şahin, Muhammed El-Rayes, Muhammed Başaşa, Ahmed Hammoud da öldürüldü. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, nerede olurlarsa olsunlar Hamas yöneticilerine ulaşacaklarını belirtmiş, Savunma Bakanı Yoav Gallant da Hamas yöneticilerinin artık birer ölü olduklarını öne sürmüştü.

Salih el Aruri’nin Ramallah’taki annesi taziyeleri kabul etti.

ÖRGÜTÜN ÜST DÜZEY İSMİYDİ

– 1966, Ramallah doğumlu olan Hamas Siyasi Büro Başkan Yardımcısı Salih el-Aruri’nin çocukluk yılları 1967 yılında Batı Şeria’nın İsrail tarafından işgale uğramasının yol açtığı krizlerin ortasında geçti.

– 1980’li yılların sonunda üniversiteden mezun olan Aruri bu dönemde Hamas’a katıldı. Hamas’ın askeri kanadı Kassam Tugayları’nın kurucularından biri oldu.

– 1990’ların başında birçok kez gözaltına alındı ​​ve 1992’de Batı Şeria’daki İzzeddin El Kassam Tugayları’nın ilk hücrelerini oluşturduğu suçlamasıyla 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 2007’de serbest bırakılsa da üç ay sonra tekrar tutuklandı.

– Aruri, 2011’de İsrailli asker Gilad Şalid’e karşılık serbest bırakılan bin 27 Filistinli mahkûmdan biriydi.

– ABD Maliye Bakanlığı 2015 yılında Aruri’yi “Küresel Terörist” listesine dahil etmiş ve hakkında bilgi paylaşılması karşılığında 5 milyon dolar para ödülü koymuştu.

– Ankara ile Tel Aviv arasında 2016’daki ‘normalleşme’ öncesi Türkiye’den, 2017’de ise Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez monarşilerinin baskıları sonucu Katar’dan ayrılmak durumunda kaldı. Bir süredir Lübnan’da yaşayan Aruri, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah ile yakın temas halindeydi.

– Aruri, aynı zamanda örgütün Batı Şeria lideri olarak da tanınıyordu. Özellikle 2020 yılı ve sonrasında Hamas’ın bölgede gücünü arttırmasının sebeplerinden biri olarak Aruri’nin çalışmaları gösteriliyordu.

– Ramallah’ın Arura köyünde El Cezire muhabirine konuşan Hamas yöneticisinin annesi Ayşe Aruri, oğlunu 20 yıldır görmediğini belirterek, çok üzüldüğünü ancak ‘şehadet haberini’ uzun zamandır beklediğini söyledi.