FİYATLAR NEDEN YÜKSEK

Arz tarafında Amerika kıtasında ciddi bir üretim artışı beklendiğini anlatan Birol, “ABD, Kanada, Brezilya ve Guyana piyasaya ciddi miktarda petrol sunacak. O tarafta arz kuvvetli ama Suudi Arabistan ve Rusya’nın başını çektiği OPEC+ ülkelerinin üretimi kısmaları petrolü hala 90 dolar seviyelerinde tutuyor. Bu ülkelerin atıl kapasiteleri günlük 6 milyon veril ile tarihi seviyede. Ayrıca Ortadoğu’daki gerilim de bu fiyatların diğer bir nedeni” ifadelerini kullandı.

Enerji piyasasının önde gelen isimlerine geniş bir son durum değerlendirmesi yapan UEA Başkanı Fatih Birol, doğalgaz konusuna dikkat çekti. 5 dolar olan doğalgaz fiyatlarının Rusya-Ukrayna savaşı başladıktan sonra 40 dolara kadar tırmandığını ve şimdilerde 10 doların altında seyrettiğini vurgulayan Birol, “2 yıl içinde piyasada ciddi bir sıvılaştırmış doğalgaz (LNG) dalgası yaşanacak. Türkiye’nin de bu konuda kartlarını iyi oynaması gerekiyor. ABD ve Katar, 4-5 yıl önce başladığı projeleri ile LNG’de atağa geçiyor. Son 30 yılda piyasaya arz edilen doğalgazın yarısı 3 yılda arz edilecek. Fiyatlarda aşağı yönlü baskı olacak. Satıcıların güçlü olduğu bir piyasadan alıcıların güçlü olduğu bir piyasaya geçiyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

ALTERNATİF KAYNAKLAR VE PAZAR ÇEŞİTLİLİĞİ ÖNEMLİ

-Finansman sorunlarına rağmen nükleere ilginin arttığını belirten Birol, “Biz 2025-2026 yıllarında dünya nükleerden elektrik üretiminin şimdiye kadarki en yüksek seviyeye çıkacağını düşünüyoruz” dedi. Birol, “Avrupa, çok büyük bir hata yaptı ve enerjide Rusya’ya ‘göbekten bağlandı.’  Daha sonra bu süreci iyi yönetti ve az hasarla kapattı. Bunda havaların çok sert geçmemesi de etkili oldu. O yüzden enerjide alternatif kaynaklar ve pazar çeşitliliği önemli” dedi.

ŞEBEKE HAZIR DEĞİL YATIRIMLAR BEKLİYOR

-Fatih Birol’un konuşmasındaki önemli başlıklardan biri de yenilenebilir enerji oldu. Enerjinin parlayan yıldızı olarak nitelendirdiği bu alan hakkında güneşe ayrı bir parantez açan Birol, “2023 yılında küresel çapta işletmeye alınan elektrik santrallarının yüzde 85’i yenilenebilir enerji santralları. Bunda en önemli pay güneşte. Çünkü maliyetler çok hızlı düştü” dedi. Çin’in bu alandaki agresif büyümesine de değinen Birol, “Geçen yıl tarihi bir rekor oldu dünyada. 510 gigavat yenilenebilir enerji devreye girdi. Çin bunda çok büyük bir rol oynadı. Şebekeleri incelediğimizde ise bu büyümeye hazır olmadıklarını görüyoruz. 1500 gigavat hazır yenilenebilir enerji kapasitesi bu yüzde atıl olarak bekliyor” diye konuştu.

RENAULT MEGANE 1-7 GÜNDE GİDİYOR

Otomotiv veri şirketi Cardata’nın Hürriyet için derlediği verilere göre, Türkiye’de en hızlı satılan 2’nci el otomobil markası Renault oldu. Bu markayı Fiat, Volkswagen, Nissan, Honda, Volvo, Kia ve Ford gibi markalar izledi. Model bazında bakıldığında ise Nisan 2024 itibarıyla Türkiye’de satış süresi en kısa olan 2’nci el otomobil, 1-7 günlük ortalama ile 2018/2019 model Renault Megane oldu. Bu modelin arkasından 5-7 günlük satış ortalaması ile 2018 model Nissan Qashqai geldi. İlana konulduğu andan itibaren ortalama 7-10 günde satılan 2023 model Fiat Egea listede üçüncü sırada yer alan model olurken, 18-20 gün arasında satış süresine sahip  2022 model Renault Clio bu modeli takip etti.

VOLVO XC90 ÜST SIRADA

Honda’nın 2021 model yılına ait Civic modeli 19-22 günlük ortalama satış süresi ile dikkatleri çekerken, listenin üst sıralarındaki tek hibrit ve üst sınıf model 2020 model Volvo XC90 oldu. 4.7 milyon TL’lik ikinci el fiyatıyla dikkat çeken Volvo XC90’nın ortalama satış süresi 21-24 gün olarak kaydedildi. Alman üretici Volkswagen tarafında ise 2017 model Polo’nun satış süresi ortalama 22-25 gün, 2016 model Passat’ın 31-34 gün, 2022 model Passat’ın satış süresi ortalama 35-38 gün olarak gerçekleşti.

En çok satan diğer 2’nci el araç modellerinde ise ortalama satış süreleri şu şekilde gerçekleşti; 2017 model Kia Sportage 24-27 gün, 2017 model Ford Focus 31-34 gün, 2021 model Peugeot 2008 39-42 gün, 2017 model Opel Astra 36-39 gün, 2020 model Dacia Duster 41-44 gün, , 2016 model Skoda Superb 57-60 gün ve 2017 model Seat Leon 76-79 gün.

‘HAREKETLİLİK DEVAM EDECEK’

UZMANLARA göre ikinci el araç piyasasındaki hareketlilik sıfır otomobil fiyatları arttıkça sürecek. VavaCars Perakende Grup Başkanı Serdıl Gözelekli, “Sıfır araçlara zam gelmesi ile 2’nci el araçlara yönelim arttı. Bu durum 2’nci el araçta fiyatların yükselmesinde etkili oldu. 2’nci el araç piyasasının, önümüzdeki dönemde canlılığını daha da artırmasını bekliyoruz. Özellikle kurdaki değişimler ve aylık enflasyon etkisi fiyatların yükselmesinde etken olacaktır” dedi. Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın da, “2’nci el araç fiyatları bir dönem olduğu gibi fahiş biçimde artmıyor, dengesini buldu diyebiliriz. Sıfır kilometre C segment bir otomobilin ortalama fiyatı 1.3-1.6 milyon TL arasında. Kredi muslukları kapalı. Sıfır araç alımı neredeyse sadece nakit paraya döndü. Tabii buna ulaşamayan yaklaşık yüzde 60-70’lik kesim ikinci ele yöneldi. 2’nci el daha fazla talep gördüğü konuma tekrardan yerleşmeye başladı. Para politikaları, enflasyon ve faizlerin durumuna göre yılın ikinci çeyreğinde 2’nci eldeki talep daha da artacaktır” ifadelerini kullandı.

ÇİNLİLER KAÇ GÜNDE SATILABİLİYOR

GEÇTİĞİ-MİZ yıl Türkiye otomotiv pazarına yeniden giren ve bugüne kadar 3 SUV modeliyle toplamda 56 bin adedin üzerinde satış yapan Chery’nin 2’nci el araç piyasasındaki satış süreleri de merak ediliyordu. Cardata’nın Hürriyet için hazırladığı veriler, yeni nesil Çinli otomobillerin 2’nci elde ortalama sürelerde satıldığını ortaya koydu. Buna göre, Çinli Chery’nin Omoda 5, Tiggo 7 Pro ve Tiggo 8 Pro modellerinin 2’nci eldeki ortalama satış süreleri 35 ila 38 gün arasında değişiyor.

Hürriyet’e konuşan Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği (BAKTAD) Başkanı Mehmet Yıldırım, bu Ramazan Bayramı’nda baklava fiyatlarının geçen yıla göre yüzde 80 civarında arttığını; bir kilo cevizli baklava fiyatının 600-650 TL’ye, bir kilo fıstıklı baklavanın ise 750-850 liraya ulaştığını söyledi.

“Fiyatlar böyle ama gerçek bir baklavanın hesabı da ortada” diyen Yıldırım, maliyet kalemlerini tek tek sıraladı. Yıldırım, “Bir kilo baklavada 150 gram fıstık, 250 gram tereyağ kullanılır” dedi ve şöyle devam etti: “150 gram fıstık zaten 142.5 lira. 250 gram yağ ise 125 lira. Yani sadece iki kalemdeki maliyet 267.5 TL. Buna un, şeker, yumurta, ambalaj maliyeti, işçilik ve işletme giderleri de eklendiğinde bir kilo fıstıklı baklavanın maliyeti, işletmeye göre değişmekle birlikte 600 TL’ye çıkıyor.”

‘BİR DİLİMDEN SONRA KESİYORSA…’

Peki bu fiyatın altında satılan baklavanın içeriğinde neler var? Yıldırım’ın yanıtı şöyle: “Çok yüksek oranda şeker, şerbet var.”

Kilosu 150-200 TL’den satılan baklavalar konusunda vatandaşı uyaran Yıldırım, “Baklavanın fiyatını belirleyen, içindeki hammaddenin fiyatı ve kalitesidir, bunun dışında da işçiliğidir. Bazıları çok düşük oranlarda tereyağı ve bunun yanında kalitesiz ceviz ve fıstık kullanıyor. Ancak vatandaş şunu bilmeli: Baklavayı yediğinizde boğazınızı yakmamalı, ağır gelmemeli. Bir dilimi yediğinizde rahatlıkla ikinci dilimi yiyebilmeniz lazım. Dolayısıyla kaliteli baklavadaki şeker oranı standartlara uygun bir şekilde az iken ucuz baklavaların şeker oranı çok yüksektir” diye konuştu. Yıldırım bu nedenle, tüketicilerin bildiği, güvendiği yerlerden alışveriş yapmalarını tavsiye etti.

FISTIK YERİNE BOYA

Hürriyet’e konuşan Seyidoğlu Gıda Genel Müdürü Mehmet Göksu da, “Piyasadaki iyi, kaliteli bir fıstıklı baklava geçen yıl Ramazan bayramı döneminde 400-450 TL civarındaydı, bu yıl 700-750 TL aralığında değişiyor” dedi. Merdiven altı üretimdeki türlü hilelere dikkat çeken Göksu, “Fıstıklı baklavada bezelye ya da fıstığın boyasını kullananlar var” uyarısında bulundu.

SATIŞLARDA DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ

Peki, bu yıl artan fiyatlar satışlara nasıl yansıdı?

BAKTAD Başkanı Mehmet Yıldırım’ın verdiği bilgiye göre, ramazan boyunca yapılan baklava satışları bir önceki yıla kıyasla yüzde 20-25 civarında arttı. Ancak 9 günlük bayram tatilinin başlamasıyla birlikte satışlarda ciddi düşüşler yaşanıyor.

“Uzun tatil büyük şehirleri boşaltınca satışlar da düştü maalesef” diyen Yıldırım, “Arefe günü siparişlerinde çok sert düşüş var. Geçen hafta cuma gününden sonra satışlar gerilemeye başladı” dedi.

Hürriyet’e konuşan Seyidoğlu Gıda Genel Müdürü Mehmet Göksu da, “Geçen yılki Ramazan Bayramı tatili 9 gün olmadığı için satışlar daha hareketliydi. Bu yıl hem uzun bayram tatili hem de artan fiyatların etkisiyle satışların ya geçen yılla aynı kalmasını ya da yüzde 10 gerilemesini bekliyoruz” diye konuştu.

ÇİKOLATA YERİNE LOKUM

SEYİDOĞLU Gıda Genel Müdürü Mehmet Göksu, bu yıl dünyada kakao üretiminin düşmesiyle birlikte fiyatların rekor seviyeye çıktığını da anımsattı ve bunun bayramdaki olası yansımalarıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu. Göksu, “Bu bayramda elimizdeki stoklardan dolayı kakao fiyatlarındaki artış tüketiciye tam anlamıyla yansımadı. Bir sonraki bayramda çikolatadaki zamlar daha net hissedilecek. Misafirliğe gidilirken çikolata yerine lokum tercih edenlerin sayısının artmasını bekliyoruz” ifadelerine yer verdi.