BEYAN YOKSA YARARLANAMAZ

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın hazırladığı rehberde, binaların konut olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 2023 yılı için 21 bin lirasının gelir vergisinden istisna edildiği belirtildi. Konut kira geliri elde eden kişilerin, yıllık olarak tespit edilen istisna tutarının altında kira geliri elde etmeleri halinde bu gelirleri için beyanname vermesine gerek bulunmayacak. Konutlardan elde edilen kira gelirleri, süresinde beyan edilmez veya eksik beyan edilirse, 2023 yılı için belirlenen 21 bin liralık istisnadan yararlanılamayacak. Ancak, Gelir İdaresi herhangi bir tespit yapmadan önce, süresinde beyan edilmeyen veya süresinde verilen beyannamede yer almayan konut kira gelirlerini, süre geçtikten sonra beyan edenler istisnadan yararlanabilecek. İstisna tutarının üstünde kira geliri elde edenler ise beyan edilen kira gelirinden 21 bin lirayı düşebilecekler.

MİRASÇILAR DİKKAT

Rehbere göre, bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, 2023 takvim yılı için belirlenen 21 bin liralık istisna tutarı her bir ortak için ayrı ayrı uygulanıyor. Ayrıca miras kalmış bir konutta eğer miras paylaşılmamışsa, her bir mirasçı istisnadan ayrı ayrı yararlanabiliyor. KİMLER YARARLANAMAZ Rehberde kimlerin istisnadan yararlanamayacağı da tek tek sayıldı. Buna göre ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar istisnadan yararlanamıyor. 21 bin liranın üzerinde konut kira geliri elde edenlerden beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı üçüncü gelir diliminin ücretler için geçerli olan 2023 yılı için belirlenen 550 bin liralık tutarı aşanlar da 21 bin liralık istisnadan yararlanamıyor.

ÖRNEKLE ANLATILDI

Gelir İdaresi Başkanlığı istisnadan nasıl yararlanılamayacağını bir örnekle anlattı. Buna göre, bir mükellef kiraya verdiği konuttan 120 bin lira kira geliri, tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 180 bin lira iş yeri kira geliri ve 360 bin lira da ücret geliri elde etmiş olsun. Bu kişinin 2023 yılında elde ettiği toplam gelir 660 bin lirayı buluyor. 660 bin lira 2023 yılı için belirlenen 550 bin liralık sınırı aştığı için mükellef 120 bin liralık kira gelirini beyan ederken 21 bin liralık istisnadan yararlanamayacak.

DİLEKÇE İLE BİLDİRİLEBİLİR

Gayrimenkulden herhangi bir kira geliri elde edilmemesi ya da ilgili takvim yılı için belirlenen istisna tutarının altında gelir elde edilmesi halinde beyanname verilmeme gerekçesi bir dilekçe ile vergi dairesine bildirebilecek. Rehberde, dilekçe verme nedenleri, “İstisna altında kira geliri elde ettim (konut), kira geliri elde etmedim, gayrimenkulü sattım, kendim oturuyorum, usul (üstsoy), füru (altsoy) veya kardeşim oturuyor, beyan sınırı altında kira geliri elde ettim (iş yeri, diğer, hak)” olarak sıralandı.

KİRACILAR NASIL TESPİT EDİLDİ?

Maliye kira gelirlerinin tespiti ve doğru beyan edilmesini sağlamaya yönelik çalışma başlattı. 2023’te elde edilen gelirlerin beyanı için 1 Mart 2024 tarihinde gelir vergisinin beyan dönemi başlayacak. Martın sonuna kadar geçen yıl elde edilen gelirler için beyanda bulunulup vergisi ödenecek. Maliye de beyan ödeme dönemi öncesinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü verileri ve TÜİK istatistiklerinden de yararlanarak potansiyel kiracılara ait adresleri tespit etti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek geçtiğimiz günlerde tapu ve nüfus verilerinin incelenmesi sonucunda, kira geliri elde edebilme potansiyeline sahip yaklaşık 4.5 milyon konutun analiz edildiğini, kiralandığı tespit edilen adreslerde fiili tespitler yapılacağını söylemişti.

Kiracılardan elde edilen bilgiler, elektronik ortamda tutulacak bir tutanakla doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığının sistemlerine aktarılıyor. Bu bilgiler, banka hesap verileri ve vergi beyanlarıyla karşılaştırılarak gerekli kontroller gerçekleştiriliyor. Potansiyel kiracıların tespit edilmesinin ardından mükellefleri gönüllü uyuma davet etmek üzere bilgilendirme mektupları gönderildi. Kiracı yoklaması yapıldı. Şimdi ulaşılamayan kiracılara belirli bir gün ve saat verilerek ödenen kiralara ilişkin görüşme mektubu bırakılıyor.

İNTERNETTEN DE DOLDURULABİLECEK

Gelir İdaresi Başkanlığı dün yaptığı duyuru ile de görüşme mektubu bırakılan kiracıların kira ödemelerine ilişkin bildirimlerini vergi dairesine gitmeden internetten yapabilmelerinin yolunu açtı. Kiracılar artık Dijital Vergi Dairesi uygulamasında yer alan Kira Bildirim Formu’nu doldurarak da bildirim yapabilecekler.

Kira Bildirim Formu; Dijital Vergi Dairesine (https://dijital.gib.gov.tr) kullanıcı bilgileri (kullanıcı kodu / T.C. kimlik numarası / vergi kimlik numarası) ve şifre veya e-Devlet şifresi ile giriş yapıldığında sol menüde en alt bölümde yer alıyor.

REHBERLİK EDİYORUZ

Maliye’nin uyguladığı bu yöntemle mükelleflere yardımcı olmak, rehberlik etme amacını taşıdığı belirtiliyor. Ev sahipleri eksik beyanname verdiğinde ya da hiç beyanname vermediğinde vergi cezaları ile karşı karşıya kalabiliyor. Kira Bildirim Formu’nun ilk sayfasında da, “Değerli mükellefimiz Kira Bildirim Formu’nu doldurarak kayıtdışı ekonomi ile mücadele edilmesine destek olabilirsiniz” ifadesi yer alıyor.

HANGİ SORULAR VAR?

Kira Bildirim Forumu’nda önce kiracının TC kimlik numarası, adı soyadı isteniyor. Mülk sahibine ilişkin gerçek-tüzel kişi, TC kimlik numarası ya da yabancı kimlik numarası talep ediliyor. Taşınmaza ilişkin bilgiler kısmında ise konut, işyeri ya da diğer seçeneklerinden birisi olup olmadığı soruluyor. Kiralama devam ediyor/Kiralama sona erdi bilgisi. kiralama tarihi, kira tutarı ve para birimi tek tek soruluyor. Ayrıca kira ücretinin yatırıldığı hesap bilgileri de isteniyor.