YAKLAŞIK dört yıllık aradan sonra kapılarını açan 18. Pekin Uluslararası Otomobil Fuarı’nda gösterilen yenilikler otomotiv sektörünün gideceği yön hakkında önemli mesajlar verdi. 1.500’den fazla katılımcı, 278 yeni enerji modeli ve 117 modelin dünya lansmanına sahne olan şov, Çin’in yeni nesil araçlarda neden öncü ülke olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Ziyaretçiler sergi salonunun ana girişine geçmeden önce 40 dakikadan fazla kuyrukta beklemek zorunda kaldı. Bazı otomobil şirketlerinin sergi salonları girilemeyecek kadar kalabalıktı. Fuarda sergilenen teknolojiler ise yakın gelecek hakkında önemli bir ön gösterim niteliğindeydi. 1000 km’den fazla menzil sunan yeni nesil çevreci batarya, sürüş esnasında batarya şarj eden süspansiyon, yakında siparişe açılacak uçan araç, 1400 km menzilli süper hibritler ve otomobili oturma odasına dönüştüren modeller fuarın en çok öne çıkan yenilikleri oldu. İşte Pekin’den dünyaya yayılacak yeni araç teknolojileri…

BATARYAYI ŞARJ EDEBİLEN SÜSPANSİYON

GEÇTİĞİMİZ yıl itibarıyla Türkiye’de de satışlara başlayan elektrikli araç devi BYD, Pekin’deki şovda DiSuz-Z isimli yeni süspansiyon teknolojisinin bir demosunu gösterdi. Araçlarda bulunan hidrolik amortisör sisteminin yerine bir tür “yüzen motor” görevi gören yeni platform dört motordan oluşacak 10 milisaniye tepki süresine sahip olacak. Her bir tekerin ayrı ayrı dengede kalması için görev yapan bu motorların ürettiği elektrik enerjisi aracın bataryasını şarj etme görevi de görebilecek. Tabi ki bu enerji geri kazanımı çok büyük olmayacak ama teknik anlamda önemli bir katma değer yaratarak geleceğin batarya teknolojileri için bir dönüm noktası olacak. DiSuz-Z isimli süspansiyon teknolojisi ilk olarak BYD çatısı altındaki Yangwang markasının elektrikli spor otomobili U7 ile piyasaya sürülecek.

TEK ŞARJLA 1000 KM’DEN FAZLA MENZİL

KÜRESEL elektrikli araç batarya pazarının lideri Çinli CATL da Pekin Otomobil Fuarı’nda yeni teknolojilerini tanıttı. Tek şarjla tam 1000 kilometreden fazla sürüş menziline sahip olan yeni bataryanın lityum demir fosfat (LFP) türünde bir batarya olduğu kaydedilirken, CATL’nin Baş Teknoloji Sorumlusu Gao Huan, “Shenxing Plus” isimli bu bataryanın dünyanın bu menzile sahip ilk LFP bataryası olduğunu söyledi. LFP bataryalar elektrikli araçlarda daha yaygın olarak kullanılan lityum-iyon bataryalara kıyasla çevre dostu. Gao, şu anda 4 otomobil modelinin 700 km menzile sahip mevcut nesil Shenxing bataryasını kullandığını ve yılsonuna kadar 50’den fazla modelin daha bu batarya ile donatılacağını söyledi.

YENİ NESİL YAŞAM KAPSÜLÜ

GEELY bünyesindeki elektrikli araç markası Zeekr, Pekin Otomobil Fuarı’nda park halindeyken küçük bir odaya dönüşebilen otomobili Mix’i ilk kez gösterdi. Genç ailelere odaklanan yeni nesil bir yaşam kapsülü olarak adlandırılan Mix’te ön koltuklar da arkada dönebiliyor ve aracın tam ortasında büyük bir masa bulunuyor. Eskiden Bentley de görev yapan Zeekr’in tasarım direktörü Stefan Sielaff yeni araçlarını, “Bu daha çok bir yaşam kapsülü. Tekerlekler üzerinde bir iPod” diyerek niteledi. 4688 mm uzunluğundaki aracın dingil mesafesi 3008 mm, yani Volkswagen ID Buzz’dan 24 mm daha kısa ve 58 mm daha geniş ancak dingil mesafesi 20 mm daha uzun. Şirket, Mix’in Haziran ayı sonuna kadar Çin’de satışa sunulacağını söyledi. Satış fiyatı henüz açıklanmadı.

SÜPER HİBRİTLERE GEÇİŞ DÖNEMİ

ÇİN’in en büyük otomotiv ihracatçısı Chery, Pekin’de benzinli araçların yanı sıra elektrikli ve hibrit araçlar geliştirmeye devam edeceğini açıkladı. Marka, Pekin’deki büyük şovda Türkiye’yi de yakından ilgilendiren geliştirdiği Plug-In Hybrid (şarj edilebilir hibrit) motor teknolojisine sahip araçlarını tanıttı. Tiggo 9 PHEV, Jaecoo 7 PHEV, Jaecoo 8 Phev ve SUV Exeed bu araçlardan bir kaçıydı. Chery’nin geliştirdiği süper hibrit DHT sisteminde enerji verimliliğini arttıran ve 165 kW güç sağlayan 3 elektromotor bulunuyor. WLTC normlarına göre bu araç 1400 km’nin üzerinde menzil sunarken sadece elektrikli olarak 100 km’ye yakın menzil sağlayabiliyor.

UÇAN ARAÇLAR SİPARİŞE AÇILIYOR

ELEKTRİKLİ araç üreticisi Xpeng, uçan otomobili AeroHT’nin adım adım uçuşa elverişlilik iznine yaklaştığını açıkladı. Xpeng kurucu ortağı ve CEO’su He Xiaopeng fuarda yaptığı açıklamada, alçak irtifa hava yolculuğu sektörünün büyük bir büyüme potansiyeline sahip olduğunu belirtirken, yılın dördüncü çeyreğinde ön siparişe açmayı planladıklarını duyurdu. CEO He, elektrikli dikey kalkış ve iniş (eVTOL) aracı ya da drone olarak adlandırılan bu aracın, toplu taşıma için ek bir seçenek sunacağı ve yolcuların trafik sıkışıklığından kaçınmasını sağlayacağı için insanların hayatını kolaylaştıracağını söyledi.

BURSALI DUSTER YOLLARA ÇIKIYOR

RENAULT markasıyla Bursa’da üretilecek yeni Duster tanıtıldı. Geçtiğimiz hafta İstanbul’da basın toplantısı düzenlenen model için ön siparişlerin mayıs ayında başlayacağı belirtildi. 2027’ye kadar Bursa Oyak Renault fabrikasında 3’ü SUV olmak üzere 4 yeni model üreteceklerinin altını çizen MAİS Genel Müdürü Berk Çağdaş, “Bu planın ilk ve en önemli adımlarından biri olan Yeni Renault Duster’ı tanıtmaktan mutluluk duyuyoruz. Yeni Renault Duster, bu yeni deneyimi Türkiye’den dünyaya taşıyan ayrıcalıklı bir model. Oyak’ın, Renault Group ile birlikte gerçekleştireceği 400 milyon avronun üzerinde yatırım Türkiye’nin uluslararası konumunu daha da güçlendirecek” açıklamasını yaptı. Yeni Renault Duster, Clio, Captur ve Arkana modellerinde de kullanılan CMF-B platformu ile üretilen yüksek teknolojili bilgi-eğlence donanımlarına sahip yeni nesil bir model. CMF-B platformu benzinli tam hibrit, 48V yarı hibrit ve LPG dahil olmak üzere farklı motor türlerini, çoklu enerji çözümleriyle beraber getiriyor. Yeni Renault Duster, ultra verimli E-Tech tam hibrit motor sistemi de dahil üç farklı motor seçeneği ile satışa sunulacak. Duster’ın 145 hp güç üreten gelişmiş tam hibrit motor seçeneği ortalama 5 lt/100 km yakıt tüketimi sunuyor.

KORELİ ÜRETİCİDEN TÜRKİYE İNDİRİMİ

HYUNDAI Assan, 2024 yılındaki elektrifikasyon stratejisine ağırlık vermeye devam ediyor. Türk tüketicisi için özel olarak geliştirdiği yeni donanım seviyelerinicazip ödeme koşulları ve fiyatlarla sunan şirket, geçtiğimiz ay satışına başladığı Ionıq 5 Advance modelinin fiyatında yüzde 8’e varan bir indirim yaptı. Gerek teknolojisi gerekse sunduğu üst düzey konforla segmentinde fark oluşturan Ioniq 5’in 4×2 çekiş sistemine sahip Advance donanım seviyesinin fiyatı 1 milyon 649 bin lira olarak belirlenirken aynı zamanda “Şimdi Al, 6 Ay Sonra Öde” imkanı da var. Hyundai Assan Genel Müdürü Murat Berkel, “Yeni donanım seviyemizle beraber Türk tüketicisinin elektrikli otomobillere daha kolay ulaşmalarını ve aynı zamanda geleceğin teknolojilerini en uygun fiyatla deneyimlemelerini istiyoruz” dedi.

FİLOSUNA 292 ELEKTRİKLİ KATTI

Operasyonel kiralama sektörü oyuncularından ALD Automotive- LeasePlan, Türkiye’de büyük ölçekli bir elektrikli araç filosu teslimatına imzasını attı. Bu kapsamda ALD Automotive | LeasePlan, AstraZeneca Türkiye ile gerçekleştirdiği iş birliği ile şirketin filosundaki 292 aracı elektrikli araçlarla yeniledi. Bu anlaşma, Türkiye’de hem lokasyon yaygınlığı hem de araç sayısı ölçeği bazında tek seferde gerçekleşen en büyük elektrikli araç filosu teslimatı projelerinden biri olma özelliğini taşıyor. ALD Automotive- LeasePlan’in Türkiye Genel Müdürü Türkay Oktay, “Tüm iş ortaklarımızı sıfır emisyona taşıyacak adımların atılmasında onlara destek olmaya devam ediyoruz” dedi.

ADIM ATACAK YER YOKTU

Chery markasının davetlisi olarak katıldığımız fuarın halka açık olmayan, basın mensupları ve VIP davetlilerin katıldığı ilk gününde bile neredeyse adım atacak yer yoktu. Çinliler sadece elektrikli modelleri ile değil PHEV (şarj edilebilir hibrit) motor teknolojileri de dikkatleri çekti. Elektrikli araçlarda önemli bir ara çözüm olarak görülen PHEV motorlu bu araçların karma menzillerinin (benzin+elektrikli) 2000 km’lere ulaştığı kaydedildi. Bu arada Çinli markaların genç tüketicilerin ilgisini çekecek yapay zekâ ve yeni nesil ekranlara da odaklandığı da görüldü.

Fuarın en kalabalık standı Avrupa’da büyüme stratejisi kapsamında Omoda, Exeed ve Jaecoo gibi markalarıyla atağa kalkan Chery’e aitti. Marka fuarda yeni Tiggo 9’u ve yenilenen Tiggo 8’i gösterdi. Akıllı telefon üreticisi Xiaomi’nin 800 km’ye kadar menzile sahip ilk elektrikli otomobili SU7 diğer bir ilgi odağı oldu. Ülkemizde de satışa başlayan BYD’nin sportif elektriklisi Ocean M’si ve diğer bir girişimi Denza Z9 GT de yine şovun en kalabalık alanlarıydı.

AVRUPA YERİNE PEKİN’E GELDİLER

Kendi kıtalarında fuar alanlarını boş bırakan Avrupalılar da senede 30 milyon aracın satıldığı Çin’deki pazarlarını korumak için Pekin’deki şova katıldı. Öyle ki, geçtiğimiz aylarda düzenlenen Cenevre Otomobil Fuarı’na katılmayan Audi, BMW, MINI, Mercedes-Benz, Lamborghini, Volkswagen gibi birçok marka Çin’de yeni modellerinin dünya tanıtımını gerçekleştirdi. Pekin’deki şov 4 Mayıs’a kadar devam edecek.

ÇİN’E ÖZEL VOLKSWAGEN

Volkwagen Çin’deki pazar payını yeniden kazanmak için ID.UX isimli bir alt marka oluşturdu. Markaya ait ilk konsept araç ID.CODE ise Pekin’de sergilendi. VW CEO’su Thomas Schaefer yaptığı açıklamada aracın “Volkswagen’in Çin’deki geleceğine bir bakış” olduğunu söyledi. Sadece Çin pazarında satılacak yeni modeller gençlere hitap etmek üzere tasarlanmış yeni bir ekran ve dokunmatik arayüzüne sahip sürücü merkezli bir iç mekâna sahip olacak.

ELEKTRİKLİ G SERİSİ

Alman üretici Mercedes-Benz elektrikli G-Serisi ve AMG GT 63 S’i ilk kez Pekin’de gösterdi. Kendi etrafında dönebilme kabiliyetine de sahip olan Mercedes-Benz G 580 Serisi’nin 116 kWh batarya kapasitesi ve 473 kilometre menzile sahip olduğu açıklandı. 432 kw güç ve 1164 Nm torka sahip araçta seçilebilir LOW RANGE arazi vites küçültme ile dikkat çekici sürüş özellikleri ve özel fonksiyonlar bulunuyor. Bu sayede, G-TURN, aracın gevşek veya asfaltsız yüzeylerde bulunduğu noktada kendi etrafında dönmesini sağlıyor. G-STEERING işlevi arazide sürüş sırasında önemli ölçüde dar bir dönüş açısıyla aracın yönlendirilmesine imkân veriyor.

Üç vitesli akıllı arazi ağır vites fonksiyonu Offroad crawling, arazi sürüşü için hız sabitleyici gibi işlev görerek sürücü arazide gezinmeye odaklanırken optimum sürüş gücünü koruyor.

TÜRKİYE’YE 2025’TE GELECEK

Çin’in en büyük üreticilerinden Chery Grubu Pekin’deki şov kapsamında Tiggo 9 PHEV’i ve yenilenen Tiggo 8’i ilk kez sergiledi. Tiggo 9 PHEV’in 1.5 litrelik benzinli motorla desteklenen 165 kW gücündeki versiyonunun menzili 1400 km’ye ulaşırken aracın Türkiye’ye 2025 yılında gelmesi bekleniyor. Bu arada Chery Grubu fuarda diğer markaları Jaecoo’nun 7 PHEV ve 8 PHEV olmak üzere iki farklı modelini de ilk defa gösterirken Omoda, Exeed gibi markalarındaki yenilikleri de katılımcılara sundu. Fuara 3.000 yabancı misafir davet eden Chery’nin Başkanı Yin Tongyue, Çinli işletmeler ile denizaşırı ortaklar arasındaki işbirliğinin giderek daha da yakınlaştığının altını çizdi.

XIAOMI’NİN İLK OTOMOBİLİ

Akıllı telefon üreticisi Xiaomi’nin ilk elektrikli otomobili SU7 fuarın en çok ziyaretçi çeken otomobillerindendi. 700 km ile 800 km arasında değişen menzil seçenekleri bulunan bu otomobil şimdilik sadece Çin’de satışa açıldı ve satışa çıkar çıkmaz 75 bin adedin üzerinde sipariş aldı. 29 bin 900 dolardan başlayan fiyatlarla satılan elektrikli aracın yakında Avrupa’da da siparişe açılması bekleniyor.

K-AUS MERKEZİ YAZILIM PLATFORMU DEVREYE ALINACAK

Uraloğlu, kara yolu altyapısını inşa ederken teknolojideki gelişme ve küresel trendleri dikkate aldıklarının altını çizerek, akıllı ve otonom teknolojiler sayesinde hızlı ve emniyetli yol altyapısı tesis ettiklerini vurguladı. Araçların otonom sürüş sistemleri için yeni gelişen altyapıyı hazır hale getirmeye devam ettiklerinin de altını çizen Uraloğlu, kaydetti: “Yollarımızı ulaşımda ‘aklın yolu’ dediğimiz akıllı ulaşım sistemleri ile donatmaya devam ederken, tüm sistemlerin de milli ve yerli olmasına özen gösteriyoruz. Kooperatif ve Akıllı Ulaşım Sistemlerine (K-AUS) Yönelik Merkezi Yazılım Platformu Geliştirilmesi Projesi’ni başlattık. Proje kapsamında Türkiye’nin e-devlet altyapısına da kuran Türksat A.Ş., K-AUS Yazılım Platformu’nu yerli ve milli imkanlarla geliştirecek. İşin süresi 24 ay, bakım devresi de 12 ay olarak belirlendi. 3 ayrı başlık altında projelendirdiğimiz sistem kapsamında ilk olarak İstanbul’da K-AUS Test ve Uygulama Koridoru uygulamasını başlatacağız. Pilot bölge olarak Antalya’yı seçtik. Karayolları Genel Müdürlüğü Ana AUS Merkezinde ise tüm kurulacak sistemlerin yazılım altyapısını oluşturacak Akıllı Ulaşım Sistemleri Merkezi Yazılım Platformu ve Mobil Uygulaması’nı devreye alacağız.”

‘KAZA RİSKİ EN AZA İNECEK’

Uraloğlu, akıllı ulaşım sistemleri kapsamında ilk olarak fiber optik internet altyapısının yanı sıra enerji, kazı, kablolama, donatıların yapılacağını daha sonra merkez ve bölge sistem donanımları ile kontrol odalarının tamamlanacağını açıkladı. Ayrıca akıllı yol uygulamaları kapsamında bir diğer işin dijital mesaj işaretleri, değişken trafik işaretleri ve meteorolojik bilgi istasyonları olduğunu da anlatan Uraloğlu, “Ayrıca yine akıllı yol uygulaması kapsamında sinyalizasyon sistemleri, kamera sistemleri, araç algılayıcı sistemler, simülasyon yazılımları ve Merkezi IoT (nesnelerin interneti) platformu da kurulacak. Ayrıca tüm Karayolları Genel Müdürlüğü’ne bağlı bölgeler müdürlüklerine de iş zekâsı ve karar destek sistemi, entegrasyonları ve Karayolları Mobil uygulaması da yapılacak. Ayrıca akıllı yollarımızı kullanan araçların araç-araç, araç-altyapı haberleşme altyapısının da kurulumu yapılacak. Bu sistemimizi hayata geçtiğinde akıllı yollarımızı kullanan araçlar diğer araçlarla ve yolun kendisiyle haberleşecek kaza riski en aza indirilecek” dedi.

‘GELECEK YILIN SONUNDA TAMAMLANACAK’

Uraloğlu, 30 kilometrelik Hasdal-İstanbul Havalimanı ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü Kontrol Merkezi, Antalya- Kemer yolu ve Antalya- Ankara yolunda K-AUS Test ve Uygulama Koridoru’nu kuracaklarını bildirdi. Uraloğlu, proje ile geleneksel AUS sistemlerinden elde edilen verileri araç-içi ünitelere iletilecek, araçlarla araçlar ve araçlarla altyapı arasında haberleşmeyi sağlayacaklarını anlattı. Söz konusu proje ile trafiğin etkin ve verimli kullanılmasını ve kazaların önlenmesini sağlamayı amaçladıklarını belirten Uraloğlu, “K-AUS kapsamında yol kenarı üniteleri, araç İçi üniteleri, çeşitli araç algılayıcı sistemleri, plaka tanıma, kamera, fiber optik kablo gibi daha birçok altyapı sistemi kurulacak. K-AUS uygulamaları ile akıllı ulaşım ekosisteminin asli unsurları olan araç-altyapı-merkez arasındaki iş birliği geliştirilerek karayolu ulaşımındaki kapasite ve performans artırılacaktır. Karayollarının etkin kullanımıyla birlikte ulaşımda hareketlilik ve sürdürülebilirlik sağlanacak, yol güvenliği artacak. 2025 yılının sonunda tamamlamayı planladığımız projenin bakım devresi de 12 ay olacak. Proje ile akıllı ulaşım sistemlerimizi yerli ve milli yazılıma da kavuşturmuş olacağız” değerlendirmesinde bulundu.

REHİNE BİR BEDENİ ARAYACAĞIZ
“Bu yıl yarışmaya bizimle birlikte Almanya, Finlandiya, Kanada, Polonya ve İtalya’dan ekipler kabul edildi. Yarışmada arama kurtarmayla birlikte bomba imha, harita modelleme ve otonom araç olmak üzere toplam 4 kategori var. Biz arama kurtarma kategorisinde yarışacağız. Almanya ve Avusturya ordusu ile NATO üyelerinin yarışma jürisinde olması, yarışmayı daha özel kılıyor. Yarışma açık alanda ve bir mahallede olacak. Bu alanın sınırlarını bilmiyoruz. İçinde arabaların, çöp kutularının olduğu sıradan bir mahalle arasında rehine kalan bir bedeni arayacağız. Alanın bilmediğimiz bir noktasında da 1.70 santimetre boyunda ve 80 kilogram ağırlığında bir insan modeli olacak. Yarışmada da bizden o insan bedenini alıp güvenli alana götürmemiz isteniyor. Bu sebeple Umay’ı tasarladık.

GERÇEKÇİ BİR TASARIM YAPTIK
Yarışmanın bundan önce düzenlendiği yıllarda katılan ekiplerin bu görev için daha küçük bir araç tasarladıklarını gördük. Bulmamızı istedikleri insan bedeninin üstünde bir kanca olacağı için görev araçlarındaki robot kollarla bu insan modelini sürükleyerek kurtarmışlar. Ancak biz daha gerçekçi bir tasarım yaptık. Aracımızda bulunan sedye benzeri bir yapı bedeni bulduğunda aşağı kayacak ve insanı üstünde bulunan robot koluyla sedyeye çekecek. Ardından sedye, aracın üstüne çıkacak ve beden bu sayede yerde sürüklenmeden güvenli bölgeye taşınacak. Çünkü gerçekte böyle bir durum olduğunda yaralı ya da zarar görmüş bir insanın yerde sürüklenmesinin pek doğru olmayacağını düşündük.

YARIŞMA TARİHİNDE FARK YARATACAĞIZ
Türkiye bir deprem ülkesi olduğu için arama kurtarma deyince akla ilk deprem geliyor. Ancak sadece deprem değil bomba imhada ya da rehine kurtarmada da görev alan araçlarımız var. Hatta şu an yarışma için üretim aşamasında olduğumuz Umay, Ukrayna’da şu anda kullanılıyor. Umay dışındaki araçlarımız arama kurtarma ekiplerine bilgi vermek üzere görev alıyor. Ancak Umay, bir insanı kurtaracak şekilde tasarlanıyor. Ukrayna-Rusya savaşında bu tarz araçlar kullanıldı. Ancak oradaki araçlarda bulunan sedye, aracın üstüne tekrar yerleşmediği için insanlar aslında yine yerde sürüklendi. Bu nedenle aracımızı konforlu olacak şekilde üretiyoruz. Umay’la kurtardığımız beden yerden yaklaşık 80 santimetre yukarda olacak. Bu tasarımla yarışma tarihinde de önemli bir fark yaratacağız. Ayrıca tamamen endüstriyel ve gerçekte de kullanılabilir bir araç yapmamızdan kaynaklı yarışmaya kabul edildiğimizi düşünüyorum. Çok gururluyuz. Yarışmadaki hedefimiz dereceye girebilmek.”

45 DAKİKA BOYUNCA AKTİF ÇALIŞIYOR
Umay, otonom bir araç. Üstünde 3 kamerası ve 10 farklı sensörü bulunuyor. Görüntü işleme teknolojisiyle de belirlenen alanda giderken bedeni tespit edebilecek. Umay’ın 45 dakika boyunca aktif çalışabilen bir batarya sistemi olduğunu belirten Taplı, “Yarışmada bize 30 dakika verileceği için bu sürenin yeterli olacağını düşünüyoruz. Umay, hızlı tempoda yürüyen biri kadar hızlı olacak. 30 derece eğime kadar hızını kaybetmeden ilerleyebiliyor. Yani rahatlıkla kaldırım çıkabiliyor. Aracın uzunluğunun yaklaşık 1 buçuk metre, genişliğinin 90 santimetre ve ağırlığının 120 kilogram olması planlanıyor” dedi.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği, 2024 yılı Ocak-Şubat döneminde otomobil ve hafif ticari araç pazarı yüzde 40,6 oranında arttığını açıkladı.

Otomobil satışları, 2024 yılı Ocak-Şubat döneminde geçen yıla göre %52,11 oranında artarak 146.318 adet, hafif ticari araç pazarı %9,8 artarak 39.373 adet oldu.

C SEGMENTİNE İLGİ YOĞUN 

Otomobil pazarı segmentlere göre ayrıldığında pazarın yüzde 88,9’unu vergi oranları düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturdu.  C segmenti otomobiller 85.263 adetle yüzde 58,3 pay, B segmenti otomobiller 44.198 adetle yüzde 30,2 pay aldı. 

SUV VAZGEÇİLMEZ OLDU 

Gövde tiplerine göre değerlendirildiğinde ise en çok tercih edilen gövde tipi SUV otomobiller (yüzde 50,7 pay, 74.143 adet) oldu. SUV otomobilleri, yüzde 29,7 pay ve 43.509 adet satış ile sedan, yüzde 17,8 pay ve 26.051 adet satış ile H/B otomobiller takip etti.

BENZİNLİ OTOMOBİL AÇIK ARA ÖNDE

Benzinli otomobil satışları 97.861 adetle yüzde 66,9 pay, hibrit otomobil satışları 21.594 adetle yüzde 14,8 pay, dizel otomobil satışları 15.910 adetle yüzde 10,9 pay, elektrikli otomobil satışları 9.772 adetle yüzde 6,7 pay ve otogazlı otomobil satışları 1.181 adetle yüzde 0,8 pay aldı. 

MANUEL ŞANZIMAN DÖNEMİ BİTİYOR 

Otomatik şanzımanlı otomobiller, 130.391 adetle yüzde 89,1 pay alırken, manuel şanzımanlı otomobiller 15.927 adetle yüzde 10,9 pay aldı. 

FİYATLAR GENEL ANLAMDA YÜKSELDİ 

Şubat ayında otomobil fiyatları genel olarak yükseliş yaşadı. Sadece Suzuki Swift’in fiyatı yüzde 7.42 oranında düşüş gösterdi. Zam oranında liderliği Honda City üstlenirken Skoda Fabia da zam konusunda ikinci oldu. Üçüncülük ise Nissan Juke’un oldu. 

EN UCUZ OTOMOBİL YİNE KORELİ 

En ucuz sıfır otomobil listesinde liderliği Kia Picanto bırakmazken Citroen C3 ikinci, Fiat Egea ise üçüncü oldu.

YÜKSEK FAİZLER YATIRIMA YÖNLENDİRİYOR 

Mevduata verilen yüksek faiz nedeniyle iç piyasada talep soğumaya başladı ve otomobil alımı eskisi kadar hızlı devam etmiyor. 

TİCARET BAKANLIĞI’NIN ADIMLARI ETKİSİNİ GÖSTERDİ 

Bakanlığın attığı adımlarla birlikte aksesuar adı altında bayilerin fatura kesmeden el altından para alması, bayi çalışanlarının satış listesinde sıra önceliği tanımak için fazladan ücret talep etmesi, bir kişinin topladığı vekaletlerle 3’ten fazla araç satışının önüne geçilmesi, fahiş fiyat denetimleri, sıfırdan daha pahalıya satılan ikinci ele düşmüş araçların ilanlarına düzenleme gibi birçok aksiyon otomobil sektörünü düzene soktu.

SIFIR OTOMOBİL ALIRKEN DİKKAT 

Sıfır otomobil alırken sıfır diye kontrol etmemezlik yapmayın. Sıfır araçlarda da hatalar olabiliyor, kontrollerinizi yapıp teslim alın. Bayilerde boya ölçüm cihazları bulunduğundan dolayı boyasını kontrol edebilir, parçaların vida-somun birleşim yerlerinde oynama olup olmadığını gözle muayene edebilirsiniz.

Araç fiyatında anlaşma yaparken mutlaka küçük de olsa aksesuar talep etmeyi unutmayın, satışta zorlandıkları için aksesuarı vereceklerdir.

Bayiler satışlardan çok büyük karlar etmese de ilerleyen zamanda yetkili servis hizmeti vereceği için büyük kazançlar elde edeceklerdir. Örnek vermek gerekirse basit bir yağ değişimi periyodik bakımında aynı ürünleri alıp kendiniz yaptırmaya kalksanız 2 bin lira civarında ödeme yapacakken yetkili servis sizden 5-6 bin lira ücret talep edebilir. Elbette ki yetkili serviste yapılan bakımlar aracın garanti süresi içinde oluşacak olumsuzluklara yönelik teminat sağlıyor, bu avantajı da unutulmamalı. (Bu tutar örnektir, ultra lüks, supersport otomobillerin bakımlarıyla kıyaslanmamalı)

6.14 MİLYON LİRALIK MERCEDES

TMSF’nin satış listesinde yer alan 2016 model Mercedes-Benz G 350 D (463) 6.14 milyon lira muhammen bedel ile satılacak. 2015 model Mercedes-Benz s350 Bluetec 4 Matıc Long’un muhammen bedeli ise 5.35 milyon lira olarak belirlendi. Aynı markanın 2020 EQC 400 4 Matic 204X için muhammen bedel 3.65 milyon lira olarak belirlenirken, bu aracın kilometresi 87 olarak ilanda yer aldı. TMSF’nin satış listesinde 2019 model Audi E-Tron için muhammen bedel 4.25 milyon lira, 2015 model BMW İ I8 (2Z21) araç için ise 4 milyon lira muhammen bedel belirlendi.

TEMİNAT YATIRILMASI GEREKİYOR

İhaleye katılmak isteyenler 19 Şubat 2024 tarihine kadar her araç için belirlenen teminatı yatırmak zorunda olacak. Örneğin Bentley için 315 bin lira, 6.14 milyon lira muhammen bedelle Mercedes-Benz için 307 bin lira bankaya teminat yatırılacak.

İHALE 22 ŞUBATTA

İhale 22 Şubat 2024 tarihinde saat 10.00’da TMSF binasında gerçekleştirilecek. İhalenin şartnamesi Satış Komisyonu tarafından, TH Hedefevim AŞ’nin Üsküdar’daki binasında bedelsiz olarak incelenebilecek. İsteyen 2 bin lira karşılığında satın da alabilecek. İhaleye katılmak isteyenler araçları bulundukları adreste görebilecek. Araçlar önceden randevu alınarak, bulundukları adreslerde hafta içi 10:00-16:00 saatleri arasında görülebilecek. Araçların bulundukları adresler, ihale şartnamesini satın alan ve gizlilik taahhütnamesini imzalayan katılımcılara randevu alınırken bildirilecek. İhale, kapalı zarf ve açık artırma yöntemiyle yapılacak. Kapalı zarfla teklif veren katılımcılar arasından açık artırma aşamasına katılmaya hak kazananların listesi oluşturulacak. Kapalı zarf aşamasında verilen en yüksek teklif üzerinden ihaleye açık artırma ile devam edilecek. Teklifler peşin bedel olarak Türk Lirası cinsinden verilecek.

DEVİR-TESLİM TAMİR MASRAFINI KİM ÖDEYECEK

Araçların alıcı adına noterde devir ve tescili ile ilgili her türlü vergi, resim, harç ve yükümlülükler, aracın bulunduğu yerden çıkarılması, tamir, bakım masrafları alıcıya ait olacak. İhale tarihinden sonra süresi gelen muayene ücretleri ve Motorlu Taşıtlar Vergisi ile ihale bedelinden kaynaklanan KDV alıcıya ait olurken, satıştan önceki tarihlerde ödenmemiş olan muayene ücreti ve varsa gecikme cezası, vergi borcu, trafik cezası, trafik sigortası, otopark ücreti gibi masraflardan alıcı sorumlu olmayacak.

TESLA’DA YÜZDE 11

Otomotiv veri şirketi Cardata’nın Hürriyet için derlediği verilere göre, Türkiye’deki elektrikli otomobiller, 2023 yılında ikinci elde bir önceki yıla göre ortalama yüzde 4.14 değer kaybetti. 4-5 yaşını doldurmuş elektrikli otomobillerin sadece son 12 ayda yaşadığı kayıp ise yüzde 13’leri buldu.  Elektrikli otomobillerin son bir yıllık değer kayıplarını içeren araştırmaya göre, 2020 model Jaguar I-Pace’in ikinci el değeri geçen yılın başında 2 milyon 550 bin TL seviyesindeyken Ocak 2024 itibarıyla yüzde 13.1 kayıpla 2 milyon 220 bin TL seviyelerine geriledi. Tesla Model Y’nin ikinci el değeri son 12 ayda yüzde 11.5 düşüşle 2 milyon 500 bin TL seviyelerinden 2 milyon 215 bin TL seviyelerine gerilerken, Renault Zoe’nin bir yılda yaşadığı kayıp yüzde 8.6.

ARAÇ BAŞINA KAYIP

Türkiye’deki elektrikli otomobil parkı Avrupa kadar büyük değil ve yüksek satın alma maliyetlerinden dolayı ikinci el değer kayıpları şu an için büyük olmuyor. Ancak ortaya çıkan veriler elektrikli otomobillerin ikinci el değer kayıplarıyla ilgili bir ön fikir veriyor. Bu otomobillerin değer kaybındaki en büyük etken ise hızla gelişen batarya teknolojileri ve maliyetlerin giderek azalması. Araştırmaya dahil edilen 48 elektrikli otomobilin, Ocak 2023’teki ortalama değerleri 3 milyon 77 bin 200 TL iken, Ocak 2024’te yaklaşık 2 milyon 970 bin 433 TL’ye kadar düşüyor. Bu da son 12 ayda elektrikli otomobillerin ortalama değerinde 107 bin TL’ye yakın bir azalma olduğunu gösteriyor.

HANGİ MODELİN FİYATI NE KADAR GERİLEDİ

MENZİLLER HER SENE ARTIYOR

Elektrikli otomobillerin içten yanmalı modellere göre daha hızlı değer kaybetmesinde 5 ana neden bulunuyor. Bunlardan en önemlisi her sene gelişen batarya teknolojileri ve düşen maliyetler. Örneğin, aynı elektrikli otomobilin menzili 2023 yılında 350 km ile sınırlıyken 2024 yılında 500 km’ye çıkabiliyor. Cardata CEO’su Hüsamettin Yalçın, bu nedenleri şu şekilde sıralıyor:

1- Teknolojik gelişmeler: Yeni modeller daha iyi batarya ömrüne, daha kısa şarj sürelerine, daha uzun menzile ve gelişmiş sürüş yardım sistemlerine sahip olabilmektedir. Bu durum, eski modellerin görece daha az tercih edilmesine ve dolayısıyla değerlerinin daha hızlı düşmesine neden olabilir.

2- Pazar dinamikleri: Elektrikli araç piyasasındaki arz ve talep de değer kaybını etkileyebilir. Örneğin, elektrikli araçlara olan talebin artması yeni araç fiyatlarını yükseltebilirken, ikinci el piyasasındaki arzın artması ikinci el araç fiyatlarını düşürebilir.

3- Hükümet politikaları ve teşvikler: Birçok ülke, elektrikli araçları teşvik etmek için vergi indirimleri, altyapı yatırımları ve doğrudan sübvansiyonlar gibi politikalar uygulamaktadır. Bu teşvikler zamanla değişebilir ve ikinci el elektrikli araç piyasasını etkileyebilir. Örneğin, yeni araç alımlarına yönelik teşviklerin artırılması, ikinci el araçların değerinin düşmesine neden olabilir.

4- Tüketici algısı ve kabulü: Tüketicilerin elektrikli araçlara olan ilgisinin artması, bu araçların değerini olumlu yönde etkileyebilir, ancak bu ilgi beklenenden daha yavaş artarsa, ikinci el piyasasındaki değerler üzerinde baskı oluşturabilir.

5- Altyapı ve şarj istasyonlarının erişilebilirliği: Elektrikli araçların yaygınlaşmasında önemli bir faktör olan şarj altyapısının gelişimi de değer kaybını etkileyebilir. Yeterli şarj istasyonunun olmaması, özellikle uzun mesafelerde seyahat eden sürücüler için bir engel teşkil edebilir ve bu durum ikinci el elektrikli araçların değerini olumsuz etkileyebilir.

‘ELLERİNİ TAŞIN ALTINA KOYMALILAR’

Geçen yıl Çin’den ithal edilen araçların yalnızca yüzde 20’sinin elektrikli olduğunu belirten Eroldu, buna karşılık içten yanmalı araçların payının yüzde 78’e ulaştığını belirterek, “2023 yılının 11 ayında Çin’e 21 milyon dolarlık otomotiv parçası ihraç etmişiz ancak 2.2 milyar dolarlık otomobil ve otomotiv parçası almışız. Yalnızca elektrikli araçlara yapılan uygulamalarla Çin ithalatının ticarete verdiği hasarı tamir etmek mümkün olmayacak. Benzer bir uygulama içten yanmalılar için de olmalı. Biz rekabete ve Çinlilere karşı değiliz ancak yatırım yapmadan pazarı Çinlilere bırakmayı doğru bulmuyoruz. Yalnızca ithalatla Türkiye pazarının kaybedilmesi doğru değil. Bizler nasıl otomotiv sanayi üyeleri olarak taşın altına elimizi koyduysak onların da koyuyor olması lazım. Çinlilerin Türkiye’nin bir parçası olması teknoloji transferi ve tedarik sanayi açısından bizi de geliştirecektir” dedi.

YERLİNİN PAYI YÜZDE 37

2023 yılında 1.2 milyon adedin üzerinde satışla rekor kıran otomotiv pazarında yerli araçların payının azaldığına da dikkat çeken Eroldu, “Uzun yıllar sonra bu dış ticaret dengesinde otomotiv sektörü eksi vermeye başladı ve 11’inci ay sonuçlarına göre 1.3 milyar dolarlık eksi yaratan bir sektör durumundayız. Toplam pazar içerisinde yerli araçların payı yüzde 45’ten yüzde 37’ye geriledi” bilgisini verdi. OSD, geçtiğimiz hafta İstanbul’da düzenlenen basın toplantısı kapsamında 2023 yılına ait üretim, ihracat ve pazar verilerini de açıkladı. Buna göre, otomotiv üretimi 2022 yılına göre yüzde 9 artarak 1 milyon 468 bin 393 adet olurken, traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 1 milyon 525 bin 963 adede ulaştı. Otomotiv ihracatı ise adet bazında bir önceki yıla göre yüzde 5 artarak 1 milyon 18 bin 247 adet olarak gerçekleşti.

TÜRKİYE’DE ORTALAMA OTOMOBİL YAŞI 14

-Trafikte araçların yaş grubu ve çevreye verdiği zarar konusunda da bir çalışma yaptıklarını belirten OSD Başkanı Eroldu, 2022 itibarıyla yollardaki 20 milyon adet aracın yüzde 56’sının 13 yaş ve altında, yüzde 44’ünün 13 yaş ve üzerinde olduğunu kaydetti. “Türkiye’deki ortalama otomobil yaşı 14, hafif ticari araç yaşının 13.5, ağır ticari araç yaşının 17.2 ve traktör yaşının 24.4” diyen Eroldu, şu bilgileri verdi: “20 milyon aracın yüzde 44’ünü oluşturan 13 yaştan büyük araçlar toplam kirliliğin neredeyse yüzde 80-90’ını oluşturuyorlar. Geri kalan yüzde 56’lık kısım ise tahminen yüzde 10’unu oluşturuyor. Yani Türkiye’nin önemli sorunlarından bir tanesi de bu. Türkiye’de yürüyen 13 yaştan büyük araçların yarattığı çevre kirliliği çok büyük seviyede.”

BU STANDARDI KİM VERECEK

Hangi markaların ne kadar etkilendiğine girmeden önce tüketicilerin kafasını karıştıran bir konuya da açıklık getirmek gerekiyor; yeni tebliğ markaların araç satmasına engel olmuyor yani 29 Aralık 2023 tarihine kadar araçları gümrükten çekebilen markalar stokları tükenene kadar satış yapmaya devam edecek. Bu süre zarfında ise hem hazırlıklarını tamamlamak hem de Bakanlık ile görüşmeler yaparak servis hizmetini bizzat kurmak yerine eskiden olduğu gibi bayilikler üzerinden devam etmeyi talep edecek. Özellikle işaret edilen standartlar için sertifika verecek yer bulmakta zorluk yaşandığı ithalatçılar tarafından önemle dile getiriliyor.

600’E YAKIN OTOMOBİL KAPIDA

Edindiğim bilgilere göre, 1 Ocak 2024 itibarıyla en az 600 adet Çin’den ithal edilen elektrikli otomobil gümrüğe takılmış durumda. Bazı markalar Türkiye için ayırdıkları kotayı Avrupa’ya yönlendirmeye başladı bile. Bazı markalar ise 29 Aralık 2023’e kadar en azından ilk çeyrekte satabileceği elektrikli otomobilleri çekmiş durumda. Bu markalardan birisi de Çin’de üretim yapan İngiliz MG markası. Şirket, bu yılın ilk çeyreğine kadar satacağı araçları getirmiş ve buradan kazandığı sürede hem uygulamalı tebliği bekleyecek hem de hazırlıklarını yapmaya çalışacak.

Ancak, MG kadar şanslı olmayan markalar da var. Geçen sene 2 bin 451 adet satış yapan ve Türkiye’ye batarya fabrikası kurma planları bulunan Skywell’in 550 aracı Gölcük limanında kalmış durumda. Markanın Türkiye distribütörü Ulu Motor, bazı araçları Avrupa’ya yönlendirmiş. MG de aynı şekilde Türkiye için planlanan az sayıda aracının rotasını Avrupa’ya çevirmiş. Diğer bir marka ise 15 Aralık 2023’te satışlara başlayacağını duyuran GRS Automobility distribütörlüğündeki Çinli Hozon Neta. Marka, 29 Aralık öncesi getirdiği araçların satışlarını çok fazla duyurmadan sürdürüyor ancak ilk çeyrek için planlarını ertelemiş durumda.

SADECE ÇİNLİLER DEĞİL

Tebliğten sadece Çinliler etkilenmedi. Örneğin, Çin’de ürettiği iddialı ve rekabetçi SUV’u EX30 için müşteri talebini ölçmeye başlayan Volvo şimdilik modeli askıya almış durumda. İlerleyen dönemde tebliğte bir değişiklik olursa yeniden harekete geçecek. Olmazsa Belçika’daki üretim beklenecek. Yine Japon devi Honda da 2024 yılında Türkiye’ye getirmek istediği e:Ny1 modeliyle ilgili planlarını gözden geçiriyor.

Bana göre adını sanını duymadığımız araçların 2024 yılında getirilip Türkiye’nin bir marka çöplüğüne dönüşmesi ve olası büyük tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilmesi açısından tebliğ oldukça yerinde. Ancak, yıllardır Türkiye’de satış yapan markalar ile bayilik/servis ağını sağlam temellere oturtmuş distribütörlerin aynı sepete konulmaması gerekiyor. Bu sadece markalar için değil tüketiciler için de önemli ki “rekabet” her zaman tüketicinin faydasına. Bu noktada gözler şimdi 20 servisin “bizzat” kurulması kararıyla ilgili uygulamalı tebliğte. Ben uygulamada söz konusu markalar için bir istisna yapılabileceğini düşünüyorum.